Ekwadoryň günorta-gündogar tropiki tokaýlyklarynda alymlar aýna gurbagasynyň täze görnüşini ýüze çykardylar we oňa Nymphargus dajomesae diýip at berdiler. «PLOS ONE» ylmy žurnalynyň habar bermegine görä, bu jandara ýurduň taryhynda agyr atletika boýunça ilkinji olimpiýa çempiony bolan Neýsi Dahomesiň ady dakyldy.
Barlaglar bu amfibiýanyň mundan takmynan 4,5 million ýyl ozal aýrylyp çykan özbaşdak ewolýusion ugra degişlidigini tassyklady. Täze görnüş And daglarynyň gündogar eňňitlerindäki çetki El-Kimi goraghanasynda ýüze çykaryldy.
Nymphargus dajomesae öz maşgalasyna mahsus bolan aýratynlyga — bedeniň aşaky bölegindäki dury (aýna ýaly) derä eýedir. Onuň üsti bilen gurbaganyň içki agzalaryny görmek bolýar. Ýokarsyndan bolsa gurbaga goranyş üçin ýaşyl reňkde bolup, derisi az-kem däneli gurluşa eýedir.
Biolog Milena Masaçe we onuň kärdeşleri tarapyndan geçirilen genetiki seljermeler, millionlarça ýyl bäri dowam edip gelýändigine garamazdan, ylma näbelli bolan bu tapyndynyň özboluşlydygyny subut etdi.
Bu görnüşiň tapylan sebiti diňe şol ýere mahsus bolan ösümlik we haýwanat dünýäsine örän baýdyr, emma ol obasenagat ýerleriniň we dag-magdan taslamalarynyň golaýlygy sebäpli howp astynda durýar. Suwuň hapalanmagy we ýaşaýyş gurşawynyň bozulmagy ekoulgamdaky üýtgeşmelere örän duýgur bolan amfibiýalar üçin uly howp döredýär.
Alymlaryň aýtmagyna görä, täze görnüşe meşhur türgeniň adynyň berilmegi diňe bir tapyndynyň medeni ähmiýetini nygtaman, eýsem zenanlaryň ylma we sporta goşýan goşandynyň ykrar edilmegini alamatlandyrýar hem-de Ekwadoryň «ýitirilen dünýäleriniň» biologik köpdürlüligini gorap saklamagyň zerurlygyna ünsi çekýär.
