Bennu asteroidinde çylşyrymly himiki «adajyklar» ýüze çykaryldy

  • 13.04.2026 16:09
  • 1.5k+

Bennu asteroidinden alnan nusgalarda organiki maddalaryň we minerallaryň deňölçegsiz paýlanyşy ýüze çykaryldy, olar özboluşly himiki «adajyklary» emele getirýärler. Bu açyş irki asteroidlerdäki suwuk suwuň çäkli ýollar arkaly hereket edendigini we näzik organiki molekulalaryň saklanmagy üçin şert döredendigini görkezýär. Bu barada «PNAS» ylmy žurnaly habar berýär.

Barlagçylar 2023-nji ýylyň sentýabrynda Ýere getirilen OREX-800066-3 bölejigini nano-IK spektroskopiýasy we raman spektroskopiýasy arkaly seljerdiler. Netijede, üç sany zolak anyklandy: uglewodorodlara baý, karbonatlara baý we azot saklaýan organiki maddalara baý bolan zolaklar.

Möhüm tarapy, bu meýdançalar hatda nano-derejede hem biri-birinden giňişlik boýunça aýrylandyr. Bu bolsa dürli himiki ewolýusiýa ssenarilerine eýe bolan mikro-gurşawlaryň bolandygyny tassyklaýar.

Ýüze çykarylan organiki kükürt birleşmeleri diňe karbonat zolaklarynda ýerleşýär. Bu bolsa asteroidiň ösüşiniň soňky tapgyrlarynda duzly suw görnüşli erginlerde himiki reaksiýalaryň geçendigine şaýatlyk edýär. Asteroidiň maddy düzümi gyzgynlyga sezewar bolmandygy sebäpli, ol prebiotik himiýanyň esaslaryny öwrenmekde uly ähmiýeti bolan durnuksyz molekulalary saklap galmagy başarypdyr.


düýn 12:47
4.6k+

Ýere azyndan 20 asteroid "assyrynlyk bilen" ýetip gelýär

Indiki aýyň dowamynda Ýeriň golaýyndan azyndan 20 asteroidiň geçmegine garaşylýar, emma hakykatda olaryň sany has köp bolup biler. Bu barada Nowosibirsk Döwlet Uniwersitetiniň “Wega” obserwatoriýasynyň......

düýn 12:45
5.9k+

Koreýaly alymlar tüwi kagyzynyň kömegi bilen köne elektronikalardan altyn almagy öwrendiler

Günorta Koreýanyň himik alymlary adaty tüwi kagyzyny ulanmak arkaly elektron galyndylardan we senagat zibillerinden altyny bölüp almagyň ekologik taýdan arassa hem-de örän arzan tehnologiýasyny işläp düzdüler....

01.06.2026 12:01
4.7k+

Nemes alymlary kepderileriň bagryndaky tebigy GPS-kompasyň syryny anykladylar

Germaniýanyň Bonn we Duýsburg-Essen uniwersitetiniň gözlegçileri kepderilerdir gögerçinleriň bagyrda ýerleşen hem özünde demir saklaýan ýörite immun ulgamynyň öwüşginleri arkaly Ýeriň magnit meýdanyndan ugur......

31.05.2026 20:50
9.5k+

ABŞ-nyň asmanynda partlan meteorit birnäçe ştaty sarsdyrdy

30-njy maý güni gündiz güýçli partlan meteorit ABŞ-nyň demirgazyk-gündogar bölegini sarsdyrdy. NASA-nyň habar bermegine görä, asman jisiminiň dargan mahalynda böleklere bölünen energiýasy takmynan 300 tonna......