Bennu asteroidinde çylşyrymly himiki «adajyklar» ýüze çykaryldy

  • 13.04.2026 16:09
  • 1.5k+

Bennu asteroidinden alnan nusgalarda organiki maddalaryň we minerallaryň deňölçegsiz paýlanyşy ýüze çykaryldy, olar özboluşly himiki «adajyklary» emele getirýärler. Bu açyş irki asteroidlerdäki suwuk suwuň çäkli ýollar arkaly hereket edendigini we näzik organiki molekulalaryň saklanmagy üçin şert döredendigini görkezýär. Bu barada «PNAS» ylmy žurnaly habar berýär.

Barlagçylar 2023-nji ýylyň sentýabrynda Ýere getirilen OREX-800066-3 bölejigini nano-IK spektroskopiýasy we raman spektroskopiýasy arkaly seljerdiler. Netijede, üç sany zolak anyklandy: uglewodorodlara baý, karbonatlara baý we azot saklaýan organiki maddalara baý bolan zolaklar.

Möhüm tarapy, bu meýdançalar hatda nano-derejede hem biri-birinden giňişlik boýunça aýrylandyr. Bu bolsa dürli himiki ewolýusiýa ssenarilerine eýe bolan mikro-gurşawlaryň bolandygyny tassyklaýar.

Ýüze çykarylan organiki kükürt birleşmeleri diňe karbonat zolaklarynda ýerleşýär. Bu bolsa asteroidiň ösüşiniň soňky tapgyrlarynda duzly suw görnüşli erginlerde himiki reaksiýalaryň geçendigine şaýatlyk edýär. Asteroidiň maddy düzümi gyzgynlyga sezewar bolmandygy sebäpli, ol prebiotik himiýanyň esaslaryny öwrenmekde uly ähmiýeti bolan durnuksyz molekulalary saklap galmagy başarypdyr.


şu gün 15:59
118

NASA-nyň Mars synagyna gatnaşyjylar üzňelikde 200 gün geçirdiler

NASA tarapyndan guralan CHAPEA maksatnamasynyň ikinji tapgyryna gatnaşyjylar, Mars ekspedisiýasynyň şertlerini gaýtalaýan toplumyň içinde doly üzňelikde 200 günden gowrak wagt geçirdiler. Bu ylmy synag jemi......

düýn 14:09
1.2k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

08.05.2026 14:18
5.3k+

Marsda Curiosity roweriniň burawynyň ujuna tötänleýin 13 kilogramlyk daş ilişip galdy

Curiosity mars roweri adatdan daşary ýagdaýa duçar boldy: nusga almak üçin burawlama işleri geçirilenden soň, bir daş bölegi buraw enjamyna ilişip galdy. Bu waka roweriň Marsda hereket edip ýörmeginiň bütin......

07.05.2026 14:36
3.3k+

Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly......