Iň "arassa": astronomlar rekord derejede pes elementli ýyldyz tapdylar

  • 13.04.2026 11:01
  • 1.8k+

Çikago uniwersitetiniň talyplarynyň topary agyr elementleriň rekord derejede az mukdaryna eýe bolan SDSS J0715-7334 ýyldyzyny tapdylar. Bu şu wagta çenli belli bolan iň “arassa” ýyldyzdyr.

Barlagçylaryň berýän maglumatlaryna görä, ýyldyz milliardlarça ýyl mundan ozal Uly Magellan Buludynyň galosynda emele gelip, soňra Akmaýanyň Ýoly galaktikasyna göçüpdir. Ol häzir Ýerden takmynan 80 000 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär.

Alymlar Beýik Partlamadan soň Älemde ilkibaşda iň ýönekeý elementleriň - wodorodyň we geliýiň peýda bolandygyny düşündirýärler. Olardan ilkinji ýyldyzlar emele gelipdir. Soňra, olaryň ewolýusiýasy we partlamalary arkaly astronomlaryň metallar diýip atlandyrýan has agyr elementleri peýda bolupdyr.

"Astronomlaryň Älemdäki metallar diýip atlandyrýan ähli has agyr elementleri ýyldyzlaryň içinde termoýadro reaksiýalaryndan başlap, has täze partlamalaryna we örän dykyz ýyldyzlaryň çaknyşmalaryna çenli ýyldyz prosesleri netijesinde emele gelipdir" - diýip, Çikago uniwersitetiniň professory Aleks Ji aýdýar.

SDSS J0715-7334-iň düzüminde Günde tapylan metallaryň diňe 0,005% -iniň bardygy anyklandy. Bu öňki rekord eýesindäki metallaryň mukdaryndan iki esseden hem gowrak az.

Bu ylmy barlagyň netijeleri Nature Astronomy žurnalynda çap edildi.


şu gün 15:59
529

NASA-nyň Mars synagyna gatnaşyjylar üzňelikde 200 gün geçirdiler

NASA tarapyndan guralan CHAPEA maksatnamasynyň ikinji tapgyryna gatnaşyjylar, Mars ekspedisiýasynyň şertlerini gaýtalaýan toplumyň içinde doly üzňelikde 200 günden gowrak wagt geçirdiler. Bu ylmy synag jemi......

düýn 14:09
1.2k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

08.05.2026 14:18
5.3k+

Marsda Curiosity roweriniň burawynyň ujuna tötänleýin 13 kilogramlyk daş ilişip galdy

Curiosity mars roweri adatdan daşary ýagdaýa duçar boldy: nusga almak üçin burawlama işleri geçirilenden soň, bir daş bölegi buraw enjamyna ilişip galdy. Bu waka roweriň Marsda hereket edip ýörmeginiň bütin......

07.05.2026 14:36
3.3k+

Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly......