Çilidäki gadymy Monte-Werde şäherçesiniň müňlerçe ýyl ýaşdygy anyklandy

  • 01.04.2026 16:15
  • 2.3k+

Arheologlar Çilidäki meşhur Monte-Werde ýadygärliginiň ozal habar berleninden 6000-10000 ýyl ýaşdygyny anykladylar.

Öň oňa takmynan 14 500 ýaş berilýärdi, bu bolsa Amerikanyň ilatlaşmagynyň nusgawy nazaryýetine şübhe döredýärdi. Bu mesele jedelli bolmagynda galýardy, ýöne täze barlaglar öňki seneleriň ýalňyşdygyny görkezdi.

Ýadygärligiň ýaşy ol ýerden tapylan agaç bölekleri boýunça kesgitlendi. Alymlar indi olaryň has gadymy gatlaklardan suw bilen akyp gelen bolmagynyň mümkindigini anykladylar.

Esasy subutnama takmynan 11 000 ýyl mundan ozal dörän wulkan külüniň gatlagydy. Artefaktlar onuň üstünden tapyldy, bu bolsa ilatly ýeriň soňra dörändigini görkezýär.

Goşmaça seljermeler onuň ýaşynyň 4200-8200 ýyl aralygynda bolandygyny görkezdi.

Bu maglumatlar Günorta Amerikanyň kenarýaka boýunça ir ilatlaşandygy baradaky gipotezany şübhe astyna salýar we adamlaryň Demirgazyk Amerikanyň üsti bilen gury ýer boýunça süýşendigi baradaky çaklama ünsi gaýtaryp getirýär.

Täze ekspedisiýanyň netijeleri Science žurnalynda beýan edildi.


düýn 23:12
1.9k+

Ýapon hünärmenleri bäbekleri uklatmak üçin ýörite saz döretdi

Kazyýet subutnamalary üçin sesleri seljermäge ýöriteleşen Ýaponiýanyň «Tiba audiokommunikasiýalar barlaghanasy» täjirçilik däl guramasy bäbekleri uklatmak üçin niýetlenen sazy döretdi. Bu saz ýazgysy X sosial......

düýn 14:28
1k+

Fransiýada Mosartyň kompozisiýalarynyň garalamasy bolan depderi tapyldy

Awstriýaly kompozitor Wolfgang Amadeý Mosartyň arfa we fleýta üçin ýazylan ýedi sany pýesasy bolan depderi Fransiýanyň Milli kitaphanasynyň (BnF) Pariždäki gözegçisi tarapyndan tapyldy. Bu barada Agence......

19.06.2026 20:02
1.5k+

Kitaplar, Sena derýasy we dijeýleriň çykyşy: Notr-Dam ybadathanasynyň ýanynda suwüsti kitap dükany açyldy

Pariždäki Notr-Dam ybadathanasynyň eteginde, Monbello kenarýakasynda «Nanna» atly ýük gämisi duralga aldy. Suw üstündäki bu täsin kitaphanada 5 000-den gowrak kitap bar. Euronews-iň habar bermegine görä,......

19.06.2026 19:49
4.8k+

Saud Arabystanynda ilkinji halyflaryň biriniň ady ýazylan ýazgylar tapyldy

Saud Arabystanynyň Al-Mahd welaýatynda arheologlar yslam taryhynyň ikinji halyfy Omar ibn al-Hattabyň ady ýazylan gaýa ýazgylaryny tapdy....