Hytaýyň TikTok sosial ulgamynyň ABŞ-daky işini kanunlaşdyrmak zerurlygy bilen bagly mesele Donald Trampyň ikinji prezidentlik möhletiniň başyndan bäri dowam edip gelýärdi. Köp sanly yza süýşürmelerden soň, taraplar ahyrynda TikTok-yň amerikan biznesini «oturtmak», ýagny hyzmata gözegçiligiň bir bölegini amerikan maýadarlaryna bermek barada şertnama baglaşdy.
Indi «The Wall Street Journal» neşiriniň habar bermegine görä, ABŞ-nyň administrasiýasy TikTok-yň amerikan aktiwlerini satyn alan maýadarlardan, takmynan, 10 milliard dollar sylag puluny almaga tamakin. Şertnamanyň beýle şertleri gatnaşyjylar bilen başdan ylalaşylypdy, şonuň üçin bu ýerde amerikan hökümeti tarapyndan hiç hili «özbaşdaklyk» ýokdur. Ýanwar aýynda Oracle, Silver Lake we MGX kompaniýalary eýýäm şertnamanyň netijeleri boýunça ABŞ-nyň Maliýe ministrligine, takmynan, 2,5 milliard dollar töläpdi. Geljekde olar birnäçe tapgyrda tölegleriň umumy möçberini 10 milliard dollara ýetirmeli bolar.
Geçen ýylyň sentýabrynda Donald Tramp ABŞ-nyň häkimiýetleriniň TikTok-yň ýurduň çäginde işini dowam etdirmegine mümkinçilik berýän bu ylalaşygy ýola goýandygy üçin sylag puluna dalaş edýändigini aýdypdy. Ol bu sylagyň göz öňünde tutulýan möçberini başdan esaslandyrylan diýip atlandyrdy. Eger ABŞ-nyň häkimiýetleriniň TikTok-yň amerikan aktiwlerini 14 milliard dollar bilen bahalandyrýandygyny göz öňünde tutsaň, sylag pulunyň möçberi örän uly görünýär. Söwdanyň netijesinde TikTok-yň amerikan biznesiniň 20%-i Hytaýyň ByteDance kompaniýasynyň gözegçiliginde galdy we ol hem täze gurluşyň girdejisiniň bir bölegine dalaş edip biler.
Adatça, ABŞ-da şertnamalary ýola goýmaga gatnaşýan geňeşçiler öz hyzmatlary üçin umumy mukdaryň 1%-inden köp bolmadyk sylaga dalaş edýär. Şertnamanyň bahasy näçe uly bolsa, sylag göterimi şonça-da pes bolýar. TikTok baradaky meselede bolsa amerikan wekilleri uly möçberdäki sylag puluny şertnama baglaşmak işine ABŞ-nyň Prezidentiniň gönüden-göni we işjeň gatnaşandygy bilen esaslandyrmaga synanyşýar.
