Alymlar Gün partlamalaryny onuň sesinden çaklamagy öwrendiler

  • 13.03.2026 19:52
  • 2.8k+

Birmingem we Ýel uniwersitetleriniň alymlary Güne 40 ýyldan gowrak wagtyň dowamynda edilen gözegçilikleriň netijesinde toplanan maglumatlary seljerdiler. Olar onuň akustiki titremeleriniň ýyldyzyň içinde bolup geçýän prosesleri öňünden çaklamakda ulanylyp bilinjekdigi baradaky netijä geldiler.

Gün plazmasynda gabalan ses tolkunlary ýyldyzyň titremesini döredýär, bu bolsa onuň içki gatlaklarynyň ýagdaýyny partlamalar bolmazdan has öň kesgitlemek üçin ulanylyp bilner.

Bu barlagda BiSON ulgamyndaky alty teleskopdan alnan maglumatlar ulanyldy. Barlagçylar Gün siklleriniň arasyndaky dört asuda döwri, ýagny 21-nji aýlawdan 25-nji aýlawlara çenli barladylar. Taryhda iň çuň we uzyn hasaplanýan 2008-2009-njy ýyllaryň asudalygyna aýratyn üns berildi.

Seljermeler Günüň içki gurluşynda üýtgeşmeleriň şu görünýän asuda döwürde bolandygyny görkezdi. Daşky gatlaklardaky sesiň tizligi ýokarlandy we geliý süýşmesi diýilýän ýerden gelýän signal adatdakysyndan has güýçli boldy. Bu bolsa gazyň basyşynyň we temperaturasynyň ýokarydygyny, şeýle hem magnit meýdanlarynyň gowşaýandygyny görkezýär.

Bu proseslere düşünmek kosmosyň howasyny öňünden çaklamak üçin möhümdir. Gün partlamalary we plazma zyňyndylary radio aragatnaşygyny bozup, hemralary hatardan çykaryp biler. Bu barlag asuda döwürlerde akustik yrgyldamalaryň üýtgemeleriniň geljekde Günüň işjeňliginiň iň ýokary derejeleriniň güýjüni kesgitlemek üçin ulanylyp bilinjekdigini görkezdi.


01.04.2026 11:49
2.5k+

NASA-nyň arhiw maglumatlarynda 100-den gowrak täze ekzoplanetalar tapyldy

Astronomlar Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) tarapyndan ozal ýygnalan maglumatlarda 100-den gowrak täze ekzoplanetany tapdylar. Bu Uorik uniwersitetiniň alymlary tarapyndan işlenip düzülen RAVEN......

30.03.2026 18:52
3.4k+

Alymlar ýokary derejeli Gün partlamasyny hasaba aldylar

30-njy mart güni irden Günde ýokary derejeli X klasly partlama hasaba alyndy. Bu iki aýa golaý wagtyň içinde ilkinji gezek ýüze çykan şeýle hadysadyr....

29.03.2026 15:30
3.1k+

Kosmosdaky Solar Orbiter apparaty birnäçe günläp Günüň birbada iki tarapyny hem synlamaga mümkinçilik berer

Ýewropa kosmos agentligine degişli bolan "Solar Orbiter" kosmos apparaty Ýeriň garşysynda ýerleşýän orbitadaky nokadyny eýeledi. Bu ýagdaý Günüň hem Ýerden görünýän tarapyny, hem-de onuň arka tarapyny bir......

27.03.2026 11:04
2.5k+

“Çane-4” zondy Ýer bilen Aýyň arasynda radiasiýasy pes bolan zolagy ýüze çykardy

Alymlar Hytaýyň «Çane-4» zondunyň maglumatlarynyň kömegi bilen Ýer bilen Aýyň aralygynda radiasiýa derejesiniň pes bolan zolagyny tapdylar. Bu açyş geljekki missiýalar wagtynda astronawtlaryň üstüne düşýän......