Alymlar Gün partlamalaryny onuň sesinden çaklamagy öwrendiler

  • 13.03.2026 19:52
  • 2.9k+

Birmingem we Ýel uniwersitetleriniň alymlary Güne 40 ýyldan gowrak wagtyň dowamynda edilen gözegçilikleriň netijesinde toplanan maglumatlary seljerdiler. Olar onuň akustiki titremeleriniň ýyldyzyň içinde bolup geçýän prosesleri öňünden çaklamakda ulanylyp bilinjekdigi baradaky netijä geldiler.

Gün plazmasynda gabalan ses tolkunlary ýyldyzyň titremesini döredýär, bu bolsa onuň içki gatlaklarynyň ýagdaýyny partlamalar bolmazdan has öň kesgitlemek üçin ulanylyp bilner.

Bu barlagda BiSON ulgamyndaky alty teleskopdan alnan maglumatlar ulanyldy. Barlagçylar Gün siklleriniň arasyndaky dört asuda döwri, ýagny 21-nji aýlawdan 25-nji aýlawlara çenli barladylar. Taryhda iň çuň we uzyn hasaplanýan 2008-2009-njy ýyllaryň asudalygyna aýratyn üns berildi.

Seljermeler Günüň içki gurluşynda üýtgeşmeleriň şu görünýän asuda döwürde bolandygyny görkezdi. Daşky gatlaklardaky sesiň tizligi ýokarlandy we geliý süýşmesi diýilýän ýerden gelýän signal adatdakysyndan has güýçli boldy. Bu bolsa gazyň basyşynyň we temperaturasynyň ýokarydygyny, şeýle hem magnit meýdanlarynyň gowşaýandygyny görkezýär.

Bu proseslere düşünmek kosmosyň howasyny öňünden çaklamak üçin möhümdir. Gün partlamalary we plazma zyňyndylary radio aragatnaşygyny bozup, hemralary hatardan çykaryp biler. Bu barlag asuda döwürlerde akustik yrgyldamalaryň üýtgemeleriniň geljekde Günüň işjeňliginiň iň ýokary derejeleriniň güýjüni kesgitlemek üçin ulanylyp bilinjekdigini görkezdi.


23.05.2026 11:14
2.4k+

Bir ýadro reaktorynyň deregi üçin 9 mln sany Gün paneli gerek bolar

Häzirki zaman ýadro reaktorynyň (atom elektrik stansiýasynyň) öndürýän elektrik energiýasynyň mukdaryna ýetmek üçin takmynan 8,5–8,7 million sany Gün paneli gerek bolar. Bu barada BGR neşiriniň taýýarlan......

12.05.2026 07:19
18k+

Günorta Hytaýda «iki kelleli» gamyş ýylanynyň täze görnüşi tapyldy

Hytaýly barlagçylar ýylanyň täze görnüşini – Guansi gamyş ýylanyny tapdylar. Bu ýylan ýyrtyjylardan goranmak üçin guýrugynyň kömegi bilen ikinji kelläniň şekilini döretmäge ukyplydyr....

11.05.2026 23:19
4.5k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

07.05.2026 09:23
5.8k+

Gün energiýasynyň kömegi bilen Taklamakan “ölüm deňzinde” “ýaşyl däliz” peýda boldy

Hytaýyň demirgazyk-günbataryndaky Taklamakan çölüniň içinden geçýän 522 kilometrlik gara ýol ekologiýa taýdan möhüm bir üstünlige ýetdi: bu ýerde 15 million kilowatt-sagatdan gowrak gün energiýasy öndürildi.......