Alymlar Ýer şarynyň çaklamalardan-da çalt gyzýandygyny aýdýarlar

  • 13.03.2026 16:54
  • 5.1k+

«Geljekdäki Ýer», «Ýer-suw Ligasy» we «Howany öwrenmegiň Bütindünýä Maksatnamasy» halkara ylmy guramalary Ýer şarynyň klimat ulgamynyň ýagdaýy barada ýyllyk beýanyny çap etdiler. Resminama hemra gözegçilikleriniň maglumatlaryna we köpýyllyk ölçeglere esaslanýar.

Barlag 2024-nji ýylyň gurallar arkaly gözegçilik edilip başlanany bäri iň yssy ýyl bolandygyny tassyklaýar. Ummanlaryň ýüzüniň temperaturasy modelleriň çaklamasyndan has çalt ýokarlanýar. Şol bir wagtda, gury ýeriň kömürturşy gazy siňdirmek ukyby peselýär we bu onuň atmosferadaky konsentrasiýasyny artdyrýar. Planetanyň energiýa deňagramlylygy hem bozuldy we şoňa görä, Ýer şary äleme berýäninden has köp Gün şöhlelenmesini siňdirýär.

Beýanda käbir sebitlerde ýerasty suw ätiýaçlyklarynyň çalt azalýandygy bellenilýär. Temperaturanyň ýokarlanmagy gyzzyrma keselini ýaýradýan çybynlaryň ýaşaýan ýerlerini giňeldýär hem-de täze ýurtlarda keselleriň artmagyna getirýär. Yssy howa açyk ýerlerdäki zähmet öndürijiligini peseldýär. Howanyň üýtgemegi we biologik dürlüligiň ýitmegi biri-birine bolan zyýanly täsiri güýçlendirýär.

Beýanyň awtorlary ugleorod kreditleri bazarynyň kemçiliklerine ünsi çekýärler we zyňyndylary azaltmak bilen birlikde atmosferadan CO₂-niň işjeň ýagdaýda aýrylmagynyň möhümdigini nygtaýarlar. Howa we ekologiýa syýasatyny utgaşdyrýan toplumlaýyn çäreler muňa özüniň uly täsirini ýetirýär.


şu gün 11:29
1.1k+

Alymlar kaşalotlaryň dilinde "çekimli sesleriň" bardygyny ýüze çykardylar

Alymlar kaşalotlaryň sesleriniň adamyň diline meňzeş gurluşa eýedigini anykladylar. Bu barlagyň netijeleri Proceedings of the Royal Society B ylmy žurnalynda çap edildi....

düýn 17:34
4k+

Amyderýadan Aşgabada: ýaş tebigatçylar üçin ekologiýa boýunça okuw maslahaty geçirildi

Aşgabatda BMG-niň Ösüş Maksatnamasynyň (UNDP) we Global ekologiýa gaznasynyň (GEF) bilelikdäki taslamasynyň çäklerinde «Ýaş tebigatçy» jemgyýetçilik guramasy tarapyndan guralan ýaşlar üçin okuw maslahaty......

düýn 14:35
6.5k+

Arkadag şäherinde Gün elektrik bekedi we Arkadag merkezi gurlar

Arkadag şäherine amala aşyran iş saparynyň dowamynda Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow şäheriň gurluşygynyň ikinji tapgyrynyň çäklerinde gurulmagy meýilleşdirilýän önümçilik we......

21.04.2026 22:09
5.6k+

Ysy – melhem, sesi – em: ýagşyň imrindiriji güýjüniň syry açylýar

Ýene ýagyş ýagyp başlady. Ýerimden turmaga ýaltanyp  oturan halyma, nädip penjiräniň ýanyna baranymy-da duýman galdym. Penjiräni açanymdan içerä kürsäp giren howanyň çygly ysyny demime dartyp, heziller......