Marsda sagat näçekä? Inženerler planetalara sagat oýlap tapdylar

  • 08.03.2026 10:04
  • 4.2k+

Britaniýanyň Chronova Engineering kompaniýasynyň inženerleri Marsda, Ýupiterde we Saturnda wagty görkezýän «Interplanetary Clock» — «planetalarara sagady» işläp düzdüler.

Enjam 131 bölekden ybarat bolup, planetalaryň aýlanyşynyň dürli tizliklerini hasaba alýar. Sagat wagtdan başga-da, her planetanyň üstüne görä Günüň ýerleşýän nokadyny hem görkezýär.

Işläp düzüjiler geljekde beýleki planetalary özleşdirmek üçin ýerli wagty bilmegiň möhümdiginden ugur aldylar. Marsda bir gije-gündiz Ýerdäkiden takmynan 40 minut uzak dowam edýär. Äpet gaz planetalary Ýupiter we Saturnyň üstüniň gaty däldigi üçin olarda wagty hasaplamak kyndyr.

Sagadyň içinde Ýeriň, Marsyň, Ýupiteriň we Saturnyň hereketini birleşdirýän ýedi sany dişli geçiriji ýerleşýär. Her sagadyň ýüzünde planetanyň demirgazyk polýusyndan görnüşi şekillendirilendir. Üç sany peýkam bolsa Günüň dogan, iň ýokary galan we ýaşan wagtyny görkezýär.

Ýupiter we Saturn üçin magnitosferanyň aýlanyşyna esaslanýan hasaplama ulgamy ulanylýar. Bu bolsa şertli gije-gündiziň dowamlylygyny kesgitlemäge mümkinçilik berýär. Ulanyjy senäni we uzaklygy el bilen belländen soň, şol planetadaky häzirki wagty görüp bilýär.


düýn 12:01
3.8k+

Nemes alymlary kepderileriň bagryndaky tebigy GPS-kompasyň syryny anykladylar

Germaniýanyň Bonn we Duýsburg-Essen uniwersitetiniň gözlegçileri kepderilerdir gögerçinleriň bagyrda ýerleşen hem özünde demir saklaýan ýörite immun ulgamynyň öwüşginleri arkaly Ýeriň magnit meýdanyndan ugur......

31.05.2026 20:50
8.7k+

ABŞ-nyň asmanynda partlan meteorit birnäçe ştaty sarsdyrdy

30-njy maý güni gündiz güýçli partlan meteorit ABŞ-nyň demirgazyk-gündogar bölegini sarsdyrdy. NASA-nyň habar bermegine görä, asman jisiminiň dargan mahalynda böleklere bölünen energiýasy takmynan 300 tonna......

31.05.2026 13:26
1.5k+

Ýapon alymlary ýeke-täk atoma esaslanýan kwant kamerasyny döretdiler

Ýaponiýaly fizikler kwant mikroskopunyň esasy hökmünde ýeke-täk rubidiý atomyny ulanýan täze wizualizasiýa usulyny işläp düzdüler. Ýaponiýanyň Döwlet tebigy ylymlar institutynyň habar bermegine görä, «atom......

31.05.2026 13:04
5.7k+

Fizikler altynyň «ebedi lowurdysynyň» syryny açdy we ony soldurmagyň usulyny tapdy

Altynyň ony naýbaşy şaý-sep metalyna öwürýän himiki passiwligi uzak wagtlaryň dowamynda ylym üçin syr bolup galdy. Tuleýn uniwersitetiniň (ABŞ) alymlar topary ilkinji gezek altynyň okislenmäge bolan täsin......