Kanadaly ýigit gen redaktirlemesi arkaly seýrek duş gelýän keselden saplanan ilkinji adam boldy

  • 05.03.2026 11:32
  • 4.7k+

Kanadanyň Britan Kolumbiýasy prowinsiýasynyň 19 ýaşly ýaşaýjysy Taý Sperl dünýäde DNK-nyň praým-redaktirlemesi tehnologiýasynyň kömegi bilen seýrek duş gelýän genetik keselden doly saplanan ilkinji näsag boldy. Bejerişiň netijeleri New England Journal of Medicine ylmy žurnalynda çap edildi.

Sperl heniz bäş ýaşyndaka oňa dowamly granulomatoz keseliniň kesgitlemesi goýuldy. Bu seýrek duş gelýän kesel bolup, oňa duçar bolan adamlaryň immuniteti bedeni ýokanç kesellerden gorap bilmeýär. Ol köp ýyllaryň dowamynda her gün antibiotikleri we kömeleklere garşy dermanlary kabul etmäge mejbur boldy.

Bejerişiň mümkin bolan usullarynyň biri süňk ýiliginiň göçürilmegidi, emma näsaga onuň üçin amatly donor tapylmady. Netijede ol gen redaktirlemesiniň täze tehnologiýasynyň kliniki barlaglaryna goşuldy.

Bejeriş döwründe näsagyň öz ganynyň baldak öýjükleri alyndy, olardaky genetiki ýalňyşlyk düzedildi we soňra öýjükler bedene yzyna gaýtaryldy. Şundan soňra immunitet ulgamy kadaly işläp başlady.

«Men şu ýaşyma çenli derman içip ýaşadym. Indi bu ýagdaý geçmişde galdy. Derman içmek zerurlygymyň ýokdugyna haýran galýan» diýip, Taý begenjini paýlaşýar.

Alymlar bu netijeleri lukmançylyk üçin möhüm ädim hasaplaýarlar we bu tehnologiýanyň seýrek genetik kesellerden ejir çekýän adamlarda täze umyt döretjekdigini belleýärler.


düýn 15:13
1.5k+

Ýapon alymlary ýetginjeklerde köp duşýan täze görnüşli leýkozyň üstüni açdylar

Ýapon alymlary gan düwnük keseliniň esasan ýetginjeklerde has köp duşýan täze we howply görnüşini tapdylar. Bu barada Ýaponiýanyň Milli onkologiýa merkeziniň ylmy-barlag toparynyň ýolbaşçysy Keniti Ýosida habar berdi...

24.03.2026 14:09
5k+

Alymlar appendiksiň taryhyny täzeden gözden geçirdiler: bu organ beýle bir peýdasyz hem däl eken

Köp adamlaryň çagalykdan eşidýän zady: appendikssiz arkaýyn ýaşap bolýar. Onuň bardygy, adatça, diňe köriçege ýüze çykanda we operasiýa zerur bolanda ýatlanylýar. Öňden bäri ylym hem oňa şeýle garaýardy. XIX asyrda iňlis tebigatşynasy Çarlz Darwin appendiksiň, esasan, ösümlik bilen iýmitlenen gadymy ata-babalarymyzyň iýmit siňdiriş organlarynyň rudimenti, ýagny galyndysydygyny öňe sürdi...

24.03.2026 07:48
13k+

Türgenleriň kellesine degýän urgular olaryň geljegine nähili täsir edýär? Alymlaryň jogaby

Alymlar sportuň kontaktly görnüşleri bilen meşgullanmagyň ýetirýän täsiriniň köp ýyllap saklanyp biljekdigini anykladylar. Ylmy barlaglar beýniniň gorag böwediniň sport karýerasy tamamlanandan soň hem onlarça ýyllap zeperli bolup galýandygyny görkezdi...

23.03.2026 00:57
2k+

Demrewe garşy sanjym infarkt howpuny 32% peseldýär

Amerikanyň Kardiologiýa kollejiniň ýyllyk ylmy maslahatynda hödürlenen täze maglumatlara görä, demrewe garşy sanjym almak ýürek-damar keselli adamlarda infarkt döremek howpuny 32% peseldip biler. Alymlar bu netijäni gazanmak üçin ABŞ-yň ateroskleroz (damarlaryň daralmagy) keselli 246 müňden gowrak ýaşaýjysynyň maglumatlaryny öwrendiler...