Peruda çimu halkyna degişli iki kilometrlik dabara ýoly tapyldy

  • 04.03.2026 14:33
  • 1.8k+

Arheologlar Perunyň demirgazyk bölegindäki Çikama jülgesinde çimu halky tarapyndan 1100–1470-nji ýyllar aralygynda döredilen iki kilometrlik geoglif (ýeriň ýüzüne çekilen äpet uly surat), ybadathana meýdançasy we 100 gektardan gowrak gadymy ekerançylyk ýerini tapdylar.

Binagärlik toplumynyň esasy bölegi daş bilen düşelen dabaraly ýol hasaplanýar. Bu ýol jülgelerden geçip, berkitmeli Serra-Leskano galasyny meýdanlar bilen baglanyşdyrýar we Serra-Tres-Krusese tarap uzalyp gidýär.

«Bu çimu halkynyň ýaşaýyş ýerleriniň iň aýdyň mysalydyr. Bu ýerde infrastruktura mukaddes ýerleri we ekerançylyk zolaklaryny gönümel baglanyşdyrýar»  diýip, arheolog Genri Tantalean belleýär. Şeýle-de daglaryň depeleri ýerli mukaddeslikler hökmünde çykyş edip, dabaraly ýoly landşaft we meýdanlar bilen birleşdirip bilerdi diýlen çaklama hem bar.

Alymlar dronlaryň kömegi bilen meýdanlaryň 100 gektardan gowrak ýeri tutýandygyny, olaryň Uly Kumbre kanalyndan suw alýandygyny anykladylar. Meýdanlarda daşdan ýasalan kätmenler hem tapyldy. Topragyň nusgalaryny bolsa onda ozal näme ösdürilip ýetişdirilendigini anyklamak üçin seljermäge iberildi.

Toplumyň merkezi meýdançasynda geçirilen dabaralar din bilen ekerançylygyň berk baglanyşyklydygyny görkezýär. Häzirki zaman tehnologiýalary bu ýadygärligi ýokary takyklykda bellige almaga mümkinçilik berdi. Ýöne adamlaryň hereketleriniň artmagy onuň goralmagyna howp salar diýen aladany döredýär.


şu gün 00:03
3.2k+

ÝUNESKO-nyň mirasynyň 80%-i howp astynda, hatda Beýik Hytaý diwary-da...

ÝUNESKO-nyň 2025-nji ýyldaky barlagyna görä, Bütindünýä mirasynyň sanawyndaky ýadygärlikleriň 80%-i howa şertleriniň üýtgemegi sebäpli weýran bolmak howpy bilen ýüzbe-ýüz bolýar....

düýn 23:26
2k+

Türkiýede Afina Palladanyň iki metrlik heýkeli tapyldy

Türkiýäniň günorta-günbataryndaky gadymy Laodikeýa şäherinde alnyp barlan arheologik gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda gadymy grek hudaýy Afinanyň iki metrlik mermer heýkeli tapyldy....

düýn 23:14
2.3k+

Rimlileriň gämileri nädip suw geçirmän uzak aralyga ýüzüp bilipdir?

Horwatiýanyň kenarlarynda 2200 ýyl mundan ozal gark bolan «Ilowik-Paržine 1» rim gämisiniň öwrenilmegi alymlara diňe bir suwdan goragyň nädip üpjün edilendigini däl, eýsem ondan has çuňňur maglumatlary almaga......

düýn 12:33
6.7k+

Norwegiýada alty ýaşly oglanjyk wikingleriň 1300 ýyllyk gylyjyny tapdy

Norwegiýaly alty ýaşly mekdep okuwçysy synpdaşlary bilen gezelenç wagty, takmynan, 1300 ýyl bäri ýeriň astynda ýatan wikingler döwrüne degişli gadymy gylyjy tapdy....