3-nji martda 2026-njy ýylyň ilkinji hem ýeke-täk doly Aý tutulmasy bolar

  • 02.03.2026 10:16
  • 4.1k+

3-nji martda şu ýylyň ilkinji doly Aý tutulma hadysasy bolar, onuň dowamynda Ýeriň hemrasy 58 minudyň dowamynda gyrmyzy öwüşgin alar. Bu tebigy hadysanyň jikme-jikliklerini Perm politehniki uniwersitetiniň (RF) astronomiýa boýunça hünärmeni Ýewgeniý Burmistrow mälim etdi.

Bu hadysa Ýer şary Gün bilen Aýyň arasynda bir çyzykda ýerleşen wagty başlanar. Alymyň düşündirmegine görä, Gün şöhleleri Ýeriň atmosferasyndan geçende döwülýär: gök reňkler dargap gidýär, uzyn gyzyl tolkunlar bolsa Aýyň ýüzüne ýetip, ony mis ýa-da goňur reňke boýaýar. Reňkiň derejesine stratosferanyň tozany we howa şertleri täsir edýär.

«Gün tutulmalaryndan tapawutlylykda, Aý tutulmalarynyň diňe iki sany esasy görnüşi — bölekleýin we doly görnüşleri bolýar» diýip, Ýewgeniý Burmistrow belleýär.

Tebigy hadysanyň umumy dowamlylygy 5 sagat 39 minut bolar. Doly faza Aşgabat wagty bilen sagat 16:04-den 17:03-e çenli garaşylýar.

Indiki şeýle astronomik hadysa diňe 2028-nji ýylyň 31-nji dekabrynda bolar.


16.03.2026 15:20
1.9k+

Alymlar garynjalaryň Aýa görä ugur kesgitläp bilýändigini anykladylar

Myrmecia midas görnüşindäki buldog garynjalary gijelerine özboluşly "aý kompasy" arkaly ugurlaryny kesgitläp bilýärler. Current Biology žurnalynda çap edilen makalada alymlar şeýle netijä gelipdirler. Bu gije gezýän...

13.03.2026 16:54
5k+

Alymlar Ýer şarynyň çaklamalardan-da çalt gyzýandygyny aýdýarlar

«Geljekdäki Ýer», «Ýer-suw Ligasy» we «Howany öwrenmegiň Bütindünýä Maksatnamasy» halkara ylmy guramalary Ýer şarynyň klimat ulgamynyň ýagdaýy barada ýyllyk beýanyny çap etdiler. Resminama hemra gözegçilikleriniň maglumatlaryna we köpýyllyk ölçeglere esaslanýar...

11.03.2026 10:04
3.5k+

Adamzat taryhynda ilkinji gezek asman jisiminiň Gün daşyndaky orbitasy üýtgedildi

Halkara astronomlar topary NASA-nyň DART kosmos zondunyň Dimorf asteroidi bilen çaknyşmagynyň Didim we Dimorf goşa asteroidler ulgamynyň Gün daşyndaky hereket traýektoriýasyny üýtgedendigini tassyklady. Illinoýs ştatynyň uniwersitetinden Rahil Makadiýanyň ýolbaşçylygyndaky barlagçylar 2022-nji ýylyň oktýabryndan 2025-nji ýylyň martyna çenli bolan döwürde 22 sany okkultasiýa wakasyny seljerdiler...

08.03.2026 09:13
3.7k+

NASA «Artemis II» missiýasynyň çäklerinde Aýa uçjak astronawtlaryň menýusyny açyp görkezdi  

2026-njy ýylyň aprel aýyna meýilleşdirilen Artemis II missiýasynyň astronawtlary Aýyň töweregine uçuş wagtynda adaty Ýerdäki iýmitlere ýakyn bolan tagamlar bilen iýmitlener. Ekipaž üçin niýetlenen önümleriň sanawyny NASA hödürledi...