XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar.
Cell Reports žurnalyndaky makalada aýdylmagyna görä, göz göreji daralan wagty gözüň torly gatlagyna (setçatka) düşýän ýagtylygyň ýetmezçiligi patologiýanyň ösmegine itergi berýär.
Barlagçylar kitap ýa-da smartfon ýaly ýakyn zatlara üns berlen wagty, şekiliň aýdyňlygyny gazanmak üçin ynsan gözüniň görejiniň daralýandygyny anykladylar. Yşyklandyryş derejesi daşarky gurşawdan ep-esli pes bolan binalaryň içinde torly gatlaga ýeterlik mukdarda ýagtylyk tolkunlary düşmeýär.
Mesele diňe bir ýagtylygyň derejesinde däl, eýsem gözüň ýakyndaky zadyň aýdyň şekilini almaly bolýandygyndadyr. Şol bir wagtyň özünde, agşamyna binalaryň içindäki yşyklandyryş seýrek ýagdaýda bir inedördül metre onlarça wattdan geçýär. Gündizine bolsa bu görkeziji ýüz wattdan hem aşak düşüp bilýär (diwarlar günüň esasy şöhlesiniň öňüni bekleýär).
Işiň awtorlary soňky iki million ýylyň dowamynda ynsan gözüniň garaňkyda ýakyn obýektlere yzygiderli seretmäge uýgunlaşyp ýetişmändigini belleýärler.
Alymlar görüş ukybynyň peselmeginiň öňüni almak üçin multifokal linzalary ýa-da göz görejiniň daralmagyna jogap berýän myşsalary bloklaýan atropin damjalaryny ulanyp gördüler. Alternatiw usul bolsa — ýönekeýje açyk howada wagt geçirmek we uzaklara seretmek maslahat berilýär. Emma häzirki zaman durmuş ýörelgesi bu usuly yzygiderli ulanmagy kynlaşdyrýar.
Ilkinji synaglaryň dowamynda bu çaklamanyň tassyklanmagyna garamazdan, hünärmenler gutarnykly netijeler çykarmak üçin giň gerimli tejribeleriň geçirilmeginiň zerurdygyny nygtaýarlar.
