Kopengageniň esasy köçeleriniň biriniň ak yşyklaryny gyzyl reňkli yşyklara çalyşdylar. Çyralaryň reňkiniň beýle görnüşde üýtgedilmegi gijeki haýwanlar üçin aýratyn zyýanly bolan yşyk hapalanmasyny azaltmak baradaky maksatnamanyň bir bölegi bolup durýar.
2017-nji ýylda niderlandly alymlara ilkinji bolup, yşyklandyrmanyň ýarganatlara nähili täsir edýändigini seljermek başartdy. Şunlukda dürli spektrli yşygyň haýal uçýan we yşykdan gaçýan ýarganatlaryň işjeňligini haýalladýandygyny, munuň, esasan-da, olaryň iýmitlenýän ýerlerinde görnetin ýüze çykýandygy mälim boldy. «Gyzyl yşykda bu ýarganatlaryň edil doly garaňkylykdaky ýaly işjeňdigini anykladyk. Emma ak we ýaşyl yşyk olaryň işjeňlik derejesini ep-esli peseldýär» diýip, barlagyň şol wagtky ýolbaşçysy Kamil Spýolstra metbugat beýanatynda aýdypdy.
Ýarganatlar mör-möjekleri gije awlaýarlar. Gijeki çolalykda olaryň bäsdeşleri az bolýar, hatda ýyrtyjylar garaňkylyk sebäpli olary görübem bilmeýärler. Emeli ak yşyk bolsa gijeki Natterer ýarganaty ýa-da goňur ulygulak ýaly görnüşlere çynlakaý päsgel berip biler. Şeýle yşyklandyrmada olar gözüniň kömegi bilen aw edýän ýyrtyjylaryň, esasan-da baýguşlaryň öňünde özlerini goragsyz duýýarlar.
Daniýanyň Gladsakse şäherinde AFRY Architects býurosynyň taslamasy şäher infrastrukturasyny ekologiýa maksatlary bilen utgaşdyrýar. Oňa laýyklykda esasy we welosiped ýolunyň ugrunda biri-birinden 30 metr aralykda gyzyl LED çyralary gurnaldy. Bu bolsa haýwanlaryň yşykdan gorkýan görnüşlerine şol ýerlerden howpsuz geçmäge, sürüjilere we welosipedçilere bolsa görüjiligi hem-de seresaplylygy durnukly saklamaga mümkinçilik berýär.
Şuňa meňzeş çözgütler Ýewropanyň beýleki ýurtlarynda hem durmuşa geçirilýär. 2018-nji ýylda Niderlandlaryň Zöýdhuk-Neýwkop şäherinde ýabany tebigat üçin howpsuz bolan ilkinji gyzyl yşyklandyrma gurnaldy. 2019-njy ýylda Beýik Britaniýada ýerleşýän Warndon Woodlands goraghanasynyň golaýyndaky A4440 awtomobil ýolunyň ugrunda ýarganatlar üçin «geçelge» peýda bolupdy.
Barlaglar şeýle hem gyzyl yşygyň şäherden daşary ýollar üçin hem örän oňaýlydygyny görkezdi. Energiýany az sarp edýän bu reňkli çyralaryň idegi-de ýeňildir. Şunlukda olaryň ekologik netijeliligi we amatlylygy hem özünde jemleýändigini bellemek bolar.
