Ysy eksponat etdiler: Germaniýanyň muzeýinde gadymy müsür balzamlarynyň ysy dikeldildi

Halkara alymlar topary Gadymy Müsürde mumyýalamak üçin ulanylan gadymy balzamlaryň ysyny täzeden dikeltmäge mümkinçilik berýän tehnologiýany işläp düzdüler. Bu täzelik bilen Gannowerdäki Awgust Kestner muzeýinde geçirilen sergide tanyşdyryldy.
Gözleg işleri biomolekulýar arheologiýanyň usullaryna esaslanýar. Alymlar arheologik tapyndylaryň geçmişdäki lukmançylyk, atyrlar we dessurlar bilen bagly molekulalary saklap bilýändigini anykladylar. Şol molekulalaryň üsti bilen müňlerçe ýyl ozalky yslary hem dikeltmek mümkindir.
Germaniýanyň, Daniýanyň, Fransiýanyň we ABŞ-nyň uniwersitetleriniň hünärmenleri diňe bir mumyýalamakda ulanylan maddalary anyklamak bilen çäklenmän, eýsem, goşundylaryň  utgaşmasyny we olaryň mukdaryny hasaba alyp, şol yslaryň özüni hem döretdiler. Işiň netijeleri Frontiers in Environmental Archaeology žurnalynda neşir edildi.
«Biomolekulýar maglumatlar wajyp subutnamalary berýär, ýöne atyrşynas hünärmen himik maglumaty diňe bir aýry-aýry goşundylaryň däl, eýsem, düýp materialyň çylşyrymlylygyny görkezýän bütewi ys garaýşyna öwürmelidir» diýip, işiň awtorlary nygtaýarlar.
Sergä gelýänlere yslar bilen tanyşmagyň iki görnüşi ysly möhür basylan otkrytkalar we balzamlamak ussahanasy görnüşinde bezelen durnukly atyr stansiýasy hödürlenildi.  
«Ys — mumyýalamak barada gürrüň bermegiň täze çemeleşmesidir. Ol adamlary gorkuly faktorlardan we elhenç filmleriň aldawçy täsirlerinden uzaklaşdyryp, bu amallaryň aňrysynda duran sebäplere we göz öňünde tutulan netijelere düşünmäge mümkinçilik berýär» diýip, sergini guraýjylar çylşyrymly işiň maksadyny ýönekeý söz bilen düşündirýärler.