Italiýada 12 müň ýyl ozal ýaşan gyzjagazda girdenekligiň seýrek görnüşi ýüze çykaryldy

  • 02.02.2026 21:48
  • 6.8k+

Italiýanyň günortasyndaky gowakda takmynan 12 000 ýyl ozal ýaşan ýetginjek gyzyň galyndylary tapyldy. Live Science neşiriniň habar bermegine görä, onda akromezomeliki displaziýanyň Maroto görnüşiniň alamatlary anyklandy.
New England Journal of Medicine žurnalynda çap edilen barlagyň netijeleri NPR2 geninde seýrek duş gelýän genetiki mutasiýanyň bardygyny tassyklady. Bu, alymlar tarapyndan on müň ýyl mundan ozal aradan çykan ynsanda ýüze çykarylan ýeke-täk mutasiýadyr.
Lýež uniwersitet hassahanasynyň barlagçy-endokrinology, ylmy işiň awtorlarynyň biri Adrian Deýli hem hu hakda aýratyn nygtap: «Bu taryhda DNK arkaly tassyklanan iň irki genetiki diagnozdyr» diýip belledi.
Romito 2 ady berlen gyzyň boýy takmynan 110 sm bolupdyr. Görnüşinden, bu kesel onuň el-aýaklarynyň gaty gysgalmagyna we hereketiniň çäklenmegine sebäp bolupdyr.
Gyz boýy 145 sm bolan garyndaşy Romito 1 bilen bilelikde jaýlanypdyr. Genetiki seljerme bu iki gyzyň hem «Willabruna klasteri» atly awçy-ýygnaýjy topara degişlidigini görkezdi. Zorluk alamatlarynyň ýoklugy we adaty iýmit tertibi jemgyýetiň Romito 2-ni alada bilen gurşandygyny alamatlandyrýar. 


20.02.2026 14:55
5.3k+

Ýaponiýanyň gadymy "gaplaňlary" hakykatda gowak arslanlary bolup çykdy

Uzak wagtlap Ýaponiýanyň adalarynda gadymy döwürlerde gaplaňlaryň ýaşapdyr diýlip hasaplanýardy. Emma täze geçirilen DNK barlaglary bu ýyrtyjylaryň aslynda meşhur gowak arslanlarydygyny subut etdi. Häzirki wagtda Ýaponiýanyň tebigatynda ýolbars ýa-da gaplaň ýok...

19.02.2026 22:40
5.1k+

Alymlar gadymy dünýäniň ýedi täsinliginiň biriniň sanly modelini döredýärler

Barlagçylar topary gadymy dünýäniň ýedi täsinliginiň biri hasaplanýan Aleksandriýa (Faros) maýagynyň üç ölçegli sanly modelini döretmäge başladylar. Beýikligi 120 metre ýetip, Aleksandriýa limanynda ýerleşen bu maýak diňe Gizadaky Heops piramidasyndan (146,6 m) pes bolupdyr...

18.02.2026 19:30
4.9k+

Sudandaky 4000 ýyllyk aramgäh Kerma medeniýetiniň gizlin däplerinden habar berýär

Sudanyň Baýuda çölünde geçirilen arheologik gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda alymlar takmynan 4000 ýyl ozalky döwre degişli bolan täsin gubury ýüze çykardylar. Bu tapyndy biziň eýýamymyzdan öňki 2500–1500-nji ýyllar aralygynda gülläp ösen gadymy Nubia patyşalygy — Kerma baradaky bilinýän maglumatlary has-da baýlaşdyrdy...

18.02.2026 12:14
4.5k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...