Italiýada 12 müň ýyl ozal ýaşan gyzjagazda girdenekligiň seýrek görnüşi ýüze çykaryldy

  • 02.02.2026 21:48
  • 6.8k+

Italiýanyň günortasyndaky gowakda takmynan 12 000 ýyl ozal ýaşan ýetginjek gyzyň galyndylary tapyldy. Live Science neşiriniň habar bermegine görä, onda akromezomeliki displaziýanyň Maroto görnüşiniň alamatlary anyklandy.
New England Journal of Medicine žurnalynda çap edilen barlagyň netijeleri NPR2 geninde seýrek duş gelýän genetiki mutasiýanyň bardygyny tassyklady. Bu, alymlar tarapyndan on müň ýyl mundan ozal aradan çykan ynsanda ýüze çykarylan ýeke-täk mutasiýadyr.
Lýež uniwersitet hassahanasynyň barlagçy-endokrinology, ylmy işiň awtorlarynyň biri Adrian Deýli hem hu hakda aýratyn nygtap: «Bu taryhda DNK arkaly tassyklanan iň irki genetiki diagnozdyr» diýip belledi.
Romito 2 ady berlen gyzyň boýy takmynan 110 sm bolupdyr. Görnüşinden, bu kesel onuň el-aýaklarynyň gaty gysgalmagyna we hereketiniň çäklenmegine sebäp bolupdyr.
Gyz boýy 145 sm bolan garyndaşy Romito 1 bilen bilelikde jaýlanypdyr. Genetiki seljerme bu iki gyzyň hem «Willabruna klasteri» atly awçy-ýygnaýjy topara degişlidigini görkezdi. Zorluk alamatlarynyň ýoklugy we adaty iýmit tertibi jemgyýetiň Romito 2-ni alada bilen gurşandygyny alamatlandyrýar. 


22.03.2026 16:03
4.1k+

Gadymy müsür hatdatlary 3300 ýyl öň häzirki ýaly ştrihler bilen ýalňyşlaryny düzedipdirler

Gadymy Müsüriň hatdatlarynyň papiruslardaky ýalňyşlary häzirki zaman kanselýariýa ştrihine meňzeş madda bilen düzedendikleri alymlar tarapyndan subut edildi. Bu barada Kembrijdäki Fiswilliam muzeýiniň hünärmenleri mälim edýärler...

22.03.2026 04:40
4.4k+

Alymlar: adamzadyň diri galmagyna duýgudaşlyk sebäp bolupdyr

Adamzadyň müňlerçe ýyllaryň dowamynda ýitmän, gyrylman, arkama-arka ýaşap ýörmegine onuň güýji-de däl, akly-da däl, eýsem özgäniň derdine duýgudaşlyk etmek we gatnaşyk gurmak ukyby sebäp bolupdyr. Bu baradaky ýörite barlaglar arkaly gelnen ylmy makala Journal of Archaeological Science žurnalynda çap edildi...

04.03.2026 16:19
4.7k+

Çybynlaryň «adam kastyna çykanyna» 1,8 million ýyl bolupdyr

Biologlar mör-möjekleriň DNK-syny seljerip, çybynlaryň adamy çakmak arkaly iýmitlenip başlamagynyň takmynan 1,8 million ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýada ýüze çykandygy baradaky netijä geldiler. Çybynlar adam üçin iň wehimli mör-möjekler hasaplanylýar...

27.02.2026 20:58
3.2k+

Tirannozawr reks: sekiz tonnalyk «towuk» ýaly hereket edipdir

"Ýura döwrüniň seýilgähindäki" (film) ýeri sarsdyryp ýöreýän agyr tirannozawr reks baradaky düşünjämizi gaýtadan gözden geçirmeli bolarys. Royal Society Open Science žurnalynda çap edilen täze ylmy barlag, hek asyrynyň bu gazaply ýyrtyjysynyň häzirki zaman guşlaryna meňzeş ýagdaýda, ýagny aýaklarynyň barmaklarynyň ujunda hereket edendigini subut edýär...