Paleontologlar Portugaliýada dili uzyn gadymy amfibiýany tapdylar

  • şu gün 06:29
  • 329

Portugaliýanyň Lorinýan formasiýasynda mundan takmynan 150 million ýyl ozal ýaşan we ozal nämälim bolan Nabia civiscientrix atly örän gadymy amfibiýanyň galyndylary tapyldy. Bu tapyndy dinozawrlaryň döwründen tä iň soňky buzluk eýýamyna çenli ýaşan, az öwrenilen we nesli kesilen Albanerpetontidae toparyna degişlidir.
Barlagçylar topary 400-den gowrak süňki, şol sanda kelleçanaklary we oňurgalary ýüze çykardylar. Bu jandaryň ölçegi 5 santimetrden uly bolmandyr. Haýwanyň teňňe hamly derisi, gaty dyrnaklary we özboluşly awçylyk usuly bolupdyr. Jandar  häzirki zaman hameleonlary ýaly, awuny tutmak üçin dilini uzak aralyga oklapdyr.

Tapyndyny jikme-jik öwrenmek üçin, onuň uzynlygy bir millimetr töweregi bolan iň gowy saklanan nusgalary Londonyň uniwersitet kollejine iberildi. Ekspertler mikrokompýuter tomografiýasynyň kömegi bilen olaryň 3D modellerini döretdiler. Modeller bogun ýüzlerini we gan damarlary üçin deşiklerini anyklamaga mümkinçilik berdi.
Netijede Nabia civiscientrix öz maşgalasynyň iň gadymy wekilleriniň biri we häzirki zaman ýer-suwda ýaşaýanlaryň ähli ata-babalary bilen ýakyn garyndaşlyk baglanyşygy bolan jandar hökmünde ykrar edildi.


düýn 14:55
1.1k+

Gresiýada iň gadymy agaç gurallar tapyldy: olaryň 430 müň ýyllyk taryhy bar

Gresiýadaky kölleriň biriniň kenarynda dünýäde iň gadymy agaç zähmet gurallary diýlip ykrar edilen iki sany artefakt tapyldy. Tapyndylaryň ýaşy, takmynan, 430 müň ýyla deň diýlip çak edilýär diýip, Associated Press habar berýär...

29.01.2026 10:31
5.8k+

Ýewropada ýaşan adamlar 25 müň ýyl ozal hem ýüzlerçe km aralykda gatnaşyk saklapdyrlar

Arheologlar Merkezi Ispaniýada, gelip çykyşy häzirki Fransiýanyň çäklerine degişli bolan we tapylan ýerinden 700 kilometrden gowrak uzaklykdan getirilen daş gurallaryny tapdylar. Science Advances žurnalynda çap edilen ylmy işde bellenilişi ýaly, bu aralyk Ýewropanyň paleolit döwri üçin daş gurallarynyň daşalan iň uzak aralygy hökmünde tassyklanylýar...

29.01.2026 10:15
3.2k+

Ady — Nowruz: Gazagystanda arynyň täze görnüşi tapyldy

Nemes entomologlary Gazagystanyň günorta-gündogarynda arynyň täze görnüşini tapdylar. Ol mundan ozal Merkezi Aziýada, Eýranda, Ysraýylda we Ýakyn Gündogaryň birnäçe ýurdunda duş gelýän sekiz görnüşi bilen tanalýan Planiandrena aşaky jynsynyň dokuzynjy wekili boldy...

29.01.2026 06:43
2.8k+

Meksikada sapotekleriň 1,4 müň ýyl ozal guran aramgähi tapyldy

Meksikanyň Antropologiýa we taryh milli institutynyň (INAH) arheologlary San-Pablo-Uitso häkimliginiň ýerleşýän ýerinden sapotekleriň , takmynan, biziň eýýamymyzyň 600-nji ýylyna degişli bolan aramgähini ýüze çykardylar...