Paleontologlar Portugaliýada dili uzyn gadymy amfibiýany tapdylar

  • 03.02.2026 06:29
  • 2.9k+

Portugaliýanyň Lorinýan formasiýasynda mundan takmynan 150 million ýyl ozal ýaşan we ozal nämälim bolan Nabia civiscientrix atly örän gadymy amfibiýanyň galyndylary tapyldy. Bu tapyndy dinozawrlaryň döwründen tä iň soňky buzluk eýýamyna çenli ýaşan, az öwrenilen we nesli kesilen Albanerpetontidae toparyna degişlidir.
Barlagçylar topary 400-den gowrak süňki, şol sanda kelleçanaklary we oňurgalary ýüze çykardylar. Bu jandaryň ölçegi 5 santimetrden uly bolmandyr. Haýwanyň teňňe hamly derisi, gaty dyrnaklary we özboluşly awçylyk usuly bolupdyr. Jandar  häzirki zaman hameleonlary ýaly, awuny tutmak üçin dilini uzak aralyga oklapdyr.

Tapyndyny jikme-jik öwrenmek üçin, onuň uzynlygy bir millimetr töweregi bolan iň gowy saklanan nusgalary Londonyň uniwersitet kollejine iberildi. Ekspertler mikrokompýuter tomografiýasynyň kömegi bilen olaryň 3D modellerini döretdiler. Modeller bogun ýüzlerini we gan damarlary üçin deşiklerini anyklamaga mümkinçilik berdi.
Netijede Nabia civiscientrix öz maşgalasynyň iň gadymy wekilleriniň biri we häzirki zaman ýer-suwda ýaşaýanlaryň ähli ata-babalary bilen ýakyn garyndaşlyk baglanyşygy bolan jandar hökmünde ykrar edildi.


14.03.2026 17:04
8.8k+

Käsiniň çyndygyna ynanmasy kyn: höwesjeňleriň ýabany tebigatda düşüren naýbaşy suratlary

reFocus baýragynyň guramaçylary “Ýabany tebigatyň höwesjeň suratlary” kategoriýasynda 2025-nji ýylyň ýeňijilerini yglan etdiler. Gysga sanawa dünýäniň dürli künjeklerinde — Antarktidadan we Afrikadan Aziýa, Arktika we Amerika çenli düşürilen suratlar girýär...

14.03.2026 15:03
7.5k+

Efiopiýada Lýusi bilen döwürdeş 600 kg agramly äpet krokodil tapyldy

Paleontologlar mundan 3 million ýyl ozal Gündogar Afrikada ýaşan we gadymy adamlary awlan bolmagy juda ähtimal äpet krokodiliň täze görnüşini anykladylar. Bu görnüşe «Lýusiniň awçysy» diýen manyny berýän Crocodylus lucivenator diýlip at berildi...

13.03.2026 23:39
10k+

Serdar Berdimuhamedow awçylyk pudagynda ätiýaçlandyryş ulgamyny kämilleşdirmegi tabşyrdy

Türkmenistanyň Hökümetinde awçylyk we awçylyk serişdelerini goramak ulgamynda gözegçiligi amala aşyrýan döwlet inspektorlary üçin hökmany döwlet şahsy ätiýaçlandyryşyny ornaşdyrmak boýunça işler alnyp barylýar...

13.03.2026 16:54
4.8k+

Alymlar Ýer şarynyň çaklamalardan-da çalt gyzýandygyny aýdýarlar

«Geljekdäki Ýer», «Ýer-suw Ligasy» we «Howany öwrenmegiň Bütindünýä Maksatnamasy» halkara ylmy guramalary Ýer şarynyň klimat ulgamynyň ýagdaýy barada ýyllyk beýanyny çap etdiler. Resminama hemra gözegçilikleriniň maglumatlaryna we köpýyllyk ölçeglere esaslanýar...