NASA-nyň «Afina» superkompýuteri sekuntda 20 kwadrillion operasiýany ýerine ýetirýär

  • 01.02.2026 11:36
  • 1k+

​NASA özüniň iň güýçli we energiýa taýdan tygşytly, iň ýokary öndürijiligi 20 petaflopsdan geçýän «Afina» (Athena) superkompýuterini resmi taýdan tanyşdyrdy.

​Kaliforniýadaky Eýms adyndaky barlag merkezinde ýerleşdirilen täze hasaplaýyş toplumy indiki nesliň kosmos we awiasiýa maksatnamalaryny durmuşa geçirmekde esasy gural bolar.
​Bu ulgam «High-End Computing Capability» (HECC) taslamasynyň flagmanydyr. Agentligiň berýän maglumatyna görä, «Afina» AMD EPYC prosessorlaryna esaslanýan 1024 sany hasaplaýyş ulgamyny özünde jemleýär we 786 terabaýt operatiw ýadyna (RAM) eýedir. Şeýle tehniki aýratynlyklar oňa sekuntda 20 kwadrillion operasiýany ýerine ýetirmäge mümkinçilik berýär.
​Superkompýuteriň hasaplaýyş güýji raketa uçuşlaryny modelirlemäge we ýangyç taýdan tygşytly uçarlary taslamaga gönükdirilendir, bu bolsa gymmat bahaly fiziki synaglaryň sanyny azaltmaga kömek eder. Mundan başga-da, «Afina» emeli aňyň uly göwrümli modellerini okatmak üçin platforma hökmünde ulanylýar. Emeli aň ulgamlary ylmy kanunalaýyklyklary ýüze çykarmak, atmosfera hadysalaryny modelirlemek we Gün tupanlarynyň Ýere bolan täsirini ýüze çykarmak üçin hemralardan gelýän petabaýtlarça maglumatlary seljerer.


düýn 18:05
1.5k+

NASA Aýa uçjak missiýasynyň ýangyç guýmak synaglaryny şowly diýip tassyklady we uçuşy mart aýyna meýilleşdirdi

NASA Space Launch System (SLS) agyr göteriji raketasyny ýangyç bilen doldurmak boýunça gaýtadan geçirilen doly göwrümli synagyň üstünlikli tamamlanandygyny resmi taýdan tassyklady we taryhy Artemis II missiýasyny taýýarlamagyň jemleýji tapgyryna girişdi...

19.02.2026 09:05
1.7k+

Perseverance barlaglary Marsyň öň çygly we maýyl bolandygyny tassyklady

Marsyň ýüzünde geçirilen barlaglar milliardlarça ýyl ozal bu planetanyň öň çaklanylyşy ýaly buz bilen örtülmän, gaýta maýyl we çygly bolandygyny görkezdi. Munuň özi «Nuh eýýamy» diýlip atlandyrylýan döwürde (takmynan 4,1–3,7 mlrd ýyl ozal) Marsda äpet suw howdanlarynyň we derýalaryň bolandygyny çaklamaga doly mümkinçilik berýär...

13.02.2026 13:59
6.5k+

Alymlar: Marsda tapylan gadymy alkanlar planetada öň ýaşaýşyň bolandygyny delillendirýär

NASA-nyň «Curiosity» marsohody Geýl krateriniň palçykly jynslarynyň arasyndan uzyn zynjyrly organiki molekulalary — düzüminde 10–12 uglewod atomy bolan alkanlary ýüze çykardy. Science Alert neşirindäki makalada bellenilişi ýaly, häzirki wagtda olaryň dykyzlygy her milliarda 30–50 bölege deňdir...

09.02.2026 00:09
1.9k+

«Jeýms Webb» teleskopy iň uzakdaky «MoM-z14» galaktikasyny surata düşürdi

Astronomlar «Jeýms Webb» kosmos teleskopunyň kömegi bilen häzirki wagtda mälim bolan galaktikalaryň iň uzakdakysyny tapdylar. «MoM-z14» diýlip atlandyrylýan bu galaktikanyň şuglasynyň Ýer şaryna ýetmegi üçin takmynan 13,5 milliard ýyllyk ýol gerek bolýar...