Jeýms Webb kosmos teleskopunyň maglumatlaryny işleýän alymlar garaňky materiýanyň şu güne çenli döredilen iň takyk kartalarynyň birini düzdiler. Gözlegiň netijeleri Nature Astronomy žurnalynda çap edildi.
Täze karta — yşyk saçmaýan we görünmeýän maddyýet bolan garaňky materiýanyň adaty maddyýet bilen nähili baglanyşyklydygyny we älemiň «kosmos karkasyny» (gurluşyny) nähili emele getirýändigini görkezýär. Alymlaryň berýän maglumatyna görä, bu kartanyň takyklygy öň, Habbl teleskopunyň gözegçilikleri esasynda taýýarlanylan şu kysmy kartalardan iki esse ýokarydyr. Bu bolsa ägirt uly galaktika toplumlarynyň çäginde garaňky materiýanyň paýlanyşyny has anyk öwrenmäge mümkinçilik berýär.
Gözleg işleri Sekstant we Ýolbars ýyldyzlar toplumyndaky asman giňişligini gurşap aldy. Bu meýdan doly Aýyň görünýän diskinden 2,5 esse çemesi uly meýdany tutýar. Gözegçilikler takmynan 255 sagat dowam etdi we bu wagtyň içinde 800 müňe golaý, käbirleri ozal ylma mälim bolmadyk galaktikalar hasaba alyndy.
Garaňky materiýanyň paýlanyşyny grawitasiýaly linzirleme usuly arkaly dikeltmek başartdy. Bu usul materiýanyň öz massasy bilen giňişligi büküşini we uzakdaky galaktikalardan gelýän ýagtylygyň ýoluny üýtgedişini öwrenmäge esaslanýar.
Karta arkaly täze goýulyklar ýüze çykdy we netijede onuň gurluşynyň adaty materiýanyň paýlanyşy bilen tas doly gabat gelýändigi belli boldy.
Geljekde alymlar topary
Nancy Grace Roman teleskopunyň kömegi bilen has giň gerimli kartalary döretmegi meýilleşdirýärler.
Jeýms Webb garaňky materiýanyň iň takyk kartasyny döretdi
- şu gün 03:49
- 51