Russiýada dünýäniň iň güýçli neýtrino obserwatoriýasy gurlar

  • şu gün 16:58
  • 2k+

Russiýanyň Çelýabinsk oblastynyň Snežinsk şäherinde dünýäde iň täze we iň iri neýtrino obserwatoriýasyny gurmak meýilleşdirilýär. Bu barada Milli fizika we matematika merkezi habar berýär.
Taslama hakynda merkeziň ylmy ýolbaşçysy, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň akademigi Aleksandr Sergeýew yglan etdi.
Guruljak toplum «megascience» derejesindäki gurnama statusyna eýe bolar. Desganyň baş wezipesi «täze fizika» dünýäsinde düýpli ylmy barlaglary geçirmekden we mikrodünýäniň gurluşyny öwrenmekden ybaratdyr. Taslamanyň esasy tehniki maksady bolsa, örän pes energiýaly neýtrinolary hasaba almagyň netijeliligini ýokarlandyrmakdyr.
Bölejikleri hasaba almak meselesini çözmek üçin alymlar özboluşly kuwwatly şöhlelenme çeşmesini ýokary duýgurlykly detektorlar bilen birleşdirmegi göz öňünde tutýarlar. MFMM-niň ylmy ýolbaşçysynyň aýtmagyna görä, dünýä boýunça bu tehnologik çözgütler ýeke-täkligine galýar.
Aleksandr Sergeýew bu hakynda: «Snežinskde guruljak obserwatoriýamyzda biz dünýäniň hiç ýerinde bolmadyk örän kuwwatly neýtrino çeşmesini ulanarys. Şeýle-de täze mümkinçilikleri öwrenmek üçin iň duýgur detektorlary dörederis» diýip gürrüň berdi.


düýn 18:35
2.4k+

Ulanylan ösümlik ýagyny plastmassa öwürdiler

Halkara alymlar topary ulanylan ösümlik ýagyny gaýtadan işläp, häsiýetleri boýunça adaty polietilene meňzeş bolan plastmassany almaga mümkinçilik berýän tehnologiýany işläp düzdüler. Barlagyň netijeleri Journal of the American Chemical Society žurnalynda çap edildi...

26.01.2026 04:09
4.7k+

Hytaý alymlary saçyň tary ýaly inçe we çeýe sapaga millionlarça tranzistory sygdyrdylar

Hytaýda çeýe elektronikanyň geljekdäki köpçülikleýin önümçiligi üçin esas döredildi. Taslamany düzüjiler inçejik çeýe sapak görnüşinde mikroshema taýýarladylar. Geljekde şeýle sapaklardan hasaplamalary ýerine ýetirip, neýroulgamlar bilen işläp we maglumatlary görkezip biljek matalary dokap bolar...

24.01.2026 13:57
1.6k+

Kosmos enjamlary wibrasiýany, ýeli we kosmonawtlaryň hereketini elektrik energiýa öwürmegi öwrener

Halkara alymlar topary kosmos apparatlaryny we skafandrlary awtonom ýagdaýda energiýa bilen üpjün etmek üçin triboelektrik nanogeneratorlary (TENG) ulanmak konsepsiýasyny hödürledi. Bu barlag Luleo tehnologiýalar uniwersitetiniň, Halifa Uniwersitetiniň we Kembrij uniwersitetiniň alymlary tarapyndan taýýarlanyldy...

19.01.2026 15:08
3.2k+

Adamyň ýüz hereketlerini gaýtalaýan robot döredildi

Täze robot söhbetdeşiniň ýüz keşbiniň nähili boljakdygyny öňünden duýýar we 11 dilde dodak hereketlerini gaýtalaýar. Kolumbiýa uniwersitetiniň alymlary robotlara adamyň başdan geçirip duran ýagdaýyndaky dodak we ýüz hereketlerini sinhronlaşdyrmaga mümkinçilik berýän tehnologiýany hödürlediler...