Asyryň iň dowamly Gün tutulmasy 6 minuda çeker: oňa haçan garaşmaly?

  • 26.01.2026 15:29
  • 7k+

2027-nji ýylyň 2-nji awgustynda Günorta Ýewropanyň, Demirgazyk Afrikanyň we Ýakyn Gündogaryň käbir sebitlerinde Günüň doly tutulmasy bolar. Iň ýokary tapgyrda Aý Günüň ýüzüni 6 minut 23 sekuntlap ýapar. Astronomlaryň çaklamalaryna görä, bu iň azyndan 2114-nji ýyla çenli gury ýerde synlap boljak iň dowamly doly Gün tutulma bolar» diýip, Ecoticias neşiri ýazýar.
Doly tutulma fazasy üç kontitentiň üstünden geçer. Ispaniýanyň günortasyndan başlap, Gyzyl deňziň kenarlaryna we Afrikanyň şahyna  (Somaliniň töweregi) çenli bolan gözegçilik zolagynda takmynan 89 million adam ýaşaýar. Tutulma wagtynda asman mese-mälim garalar, ýagty ýyldyzlar we planetalar görner, howanyň temperaturasy peseler, Aýyň gara diskiniň töwereginde bolsa Günüň täji peýda bolar.
Tutulmanyň seýrek duş gelýän dowamlylygy birnäçe şertleriň utgaşmagy bilen düşündirilýär. Aý perigeýe (Ýere iň golaý nokada) golaý bolup, adatdakysyndan has uly görner, Ýer bolsa afeliýden (Günden iň uzak nokatdan) sähel soňra bolar — şol sebäpli Gün hem birneme kiçiräk görner. Şeýle-de, kölegäniň ýoly, onuň has haýal hereket edýän ýeri bolan tropiki giňlikleriň golaýyndan geçer.  
Tutulmanyň iň ýokary fazasyna Müsürdäki Luksoryň töwereginde garaşylýar. Tutulmanyň ýoly Atlantik ummanynyň üstünden başlap, Gibraltar bogazyndan, Ispaniýanyň günortasyndan, Demirgazyk Afrika ýurtlaryndan, Ýakyn Gündogardan geçer we Hindi ummanynyň üstünde tamamlanar.


13.02.2026 07:34
5.6k+

14-nji fewralda «garaşylmadyk myhman»: Ýylyň iň uly asteroidi Ýeriň golaýyndan uçup geçer

Aşyk-magşuklaryň gününde, has dogrusy, 14-nji fewralda Ýeriň golaýyndan ýylyň iň uly asteroidi bolan 162882 (2001 FD58) geçip gider. Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň habar bermegine görä, onuň ölçegi 0,5 kilometrden 1 kilometre çenli diýlip çak edilýär...

12.02.2026 11:25
1.3k+

Ýanwar aýy soňky 9 ýylda magnit hadysaly iň işjeň aý boldy

Geçen ýanwar aýy 2017-nji ýyldan bäri magnit harasatynyň iň işjeň hasaba alnan döwri boldy. 31 günüň dowamynda geomagnit tupanlary 10 gezek hasaba alyndy. Bu görkeziji häzirki 25-nji gün sikli üçin hem, 2017-nji ýylyň sentýabryndan bäri geçen döwür üçin hem rekord derejedir...

11.02.2026 14:40
8.5k+

Ýaponiýanyň asmanynda lowurdap uçup barýan otly şar göründi

Ýaponiýanyň merkezi sebitleriniň asmanynda örän ýiti we lowurdap duran otly şar göründi. Şaýatlaryň köpüsi bu pursady kameralaryna düşürip ýetişdiler. Bu geň waka baradaky maglumatlar ýapon sosial ulgamlarynda derrew ýaýrady we iň köp pikir alşylýan temalaryň birine öwrüldi...

24.01.2026 15:54
3.7k+

Günüň üstünden iň uly tegmiller toplumy ýitdi

Geçen ýyl Günde dörän tegmil toplumlarynyň arasynda iň ulusy «hiç zat galmazdan diýen ýaly» ýitdi. Bu barada RYA-nyň Kosmos gözlegleri institutynyň we Gün-Ýer fizikasy institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň metbugat gullugy habar berdi...