Asyryň iň dowamly Gün tutulmasy 6 minuda çeker: oňa haçan garaşmaly?

  • şu gün 15:29
  • 2.9k+

2027-nji ýylyň 2-nji awgustynda Günorta Ýewropanyň, Demirgazyk Afrikanyň we Ýakyn Gündogaryň käbir sebitlerinde Günüň doly tutulmasy bolar. Iň ýokary tapgyrda Aý Günüň ýüzüni 6 minut 23 sekuntlap ýapar. Astronomlaryň çaklamalaryna görä, bu iň azyndan 2114-nji ýyla çenli gury ýerde synlap boljak iň dowamly doly Gün tutulma bolar» diýip, Ecoticias neşiri ýazýar.
Doly tutulma fazasy üç kontitentiň üstünden geçer. Ispaniýanyň günortasyndan başlap, Gyzyl deňziň kenarlaryna we Afrikanyň şahyna  (Somaliniň töweregi) çenli bolan gözegçilik zolagynda takmynan 89 million adam ýaşaýar. Tutulma wagtynda asman mese-mälim garalar, ýagty ýyldyzlar we planetalar görner, howanyň temperaturasy peseler, Aýyň gara diskiniň töwereginde bolsa Günüň täji peýda bolar.
Tutulmanyň seýrek duş gelýän dowamlylygy birnäçe şertleriň utgaşmagy bilen düşündirilýär. Aý perigeýe (Ýere iň golaý nokada) golaý bolup, adatdakysyndan has uly görner, Ýer bolsa afeliýden (Günden iň uzak nokatdan) sähel soňra bolar — şol sebäpli Gün hem birneme kiçiräk görner. Şeýle-de, kölegäniň ýoly, onuň has haýal hereket edýän ýeri bolan tropiki giňlikleriň golaýyndan geçer.  
Tutulmanyň iň ýokary fazasyna Müsürdäki Luksoryň töwereginde garaşylýar. Tutulmanyň ýoly Atlantik ummanynyň üstünden başlap, Gibraltar bogazyndan, Ispaniýanyň günortasyndan, Demirgazyk Afrika ýurtlaryndan, Ýakyn Gündogardan geçer we Hindi ummanynyň üstünde tamamlanar.


24.01.2026 15:54
3.3k+

Günüň üstünden iň uly tegmiller toplumy ýitdi

Geçen ýyl Günde dörän tegmil toplumlarynyň arasynda iň ulusy «hiç zat galmazdan diýen ýaly» ýitdi. Bu barada RYA-nyň Kosmos gözlegleri institutynyň we Gün-Ýer fizikasy institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň metbugat gullugy habar berdi...

22.01.2026 23:01
4.1k+

Güýçli Gün alawlamasyndan soň Ýeriň üstünde dörän üýtgeşik polýar şöhlelenmesi kosmosdan düşürildi

Russiýaly kosmonawt Sergeý Kud-Swerçkow Halkara kosmos stansiýasynyň bortundan düşürilen Ýeriň üstündäki seýrek gyzyl polýar şöhlelenmesiniň kadrlaryny görkezdi. Hadysa şu ýylda ilkinji iň ýokary X derejeli alawlamanyň we XXI asyr üçin rekord derejeli radiasiýa tupanynyň netijesi boldy...

21.01.2026 10:08
4.8k+

Illýuminatory çat açan hytaý kosmos gämisi Ýere ekipažsyz gaýdyp geldi

Hytaýyň «Şençžou-20» kosmos gämisi 2026-njy ýylyň 19-njy ýanwarynda Ýere ekipažsyz üstünlikli gaýdyp geldi – kapsula Içki Mongoliýanyň Dunfen sebitinde boş gondy. Bu barada South China Morning Post habar berýär...

20.01.2026 23:00
3.3k+

Ýokary derejeli kosmos tupany asmany ýiti polýar şöhlelenmeleri bilen boýady

Ýeriň golaýynda XXI asyryň iň güýçli radiasiýa tupanlarynyň biri hasaba alyndy. Günüň ýokary energiýaly bölejikleri – proton akymlary örän seýrek S4 derejesine ýetdi – bu soňky 20 ýyldan gowrak wagt bäri hasaba alynmadyk rekord derejedir diýip, Russiýanyň Ylymlar Akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasy habar berdi...