Alymlar rekord derejeli ýylylyk geçirijiligi bolan metal döretdiler

  • 24.01.2026 12:01
  • 3k+

Los-Anjelesdäki Kaliforniýa uniwersitetiniň Samueli inženerçilik mekdebiniň alymlary teta fazasynda (θ-TaN) tantal nitridiniň ýylylyk geçirijiligi metr-kelwinde 1100 watta çenli bolan ýörite görnüşini sintez etdiler. Science žurnalynyň maglumatlaryna görä, bu gymmatlyk ýylylyk geçirijiligi 400 W/(m K) bolan misden üç esse ýokarydyr.

Materialyň ýokary netijeliligi onuň altyburçluk atom gurluşy bilen baglanyşyklydyr. Adaty metallarda energiýa daşaýjylaryň arasyndaky çaknyşyklar sebäpli ýylylyk çalt ýaýraýar. Ýöne θ-TaN-da elektronlar bilen fononlaryň arasynda baglanyşyk gowşakdyr (kristal tor titremeleriniň kwantalary). Rentgen şöhlelerini we optiki spektroskopiýany ulanyp geçirilen barlaglar şeýle gurluşyň içki ýylylyk ýaýramagyny basyp, energiýanyň has çalt we az ýitgi bilen hereket etmegine mümkinçilik berýändigini tassyklady. Işläp düzüjileriň pikiriçe, täze metal elektron komponentlerden intensiw ýylylyk ýaýramagyny talap edýän ulanylyşlarda misiň ornuny tutup biler.
Mundan soňra ony AI enjamlarynda, maglumat merkezlerinde, kosmosda we kwantum hasaplama platformalarynda ulanmak meýilleşdirilýär.


düýn 22:30
811

Ultrasesli espresso: Sidneýli alymlar kofe gaýnatmagyň täze usulyny oýlap tapdylar

Awstraliýanyň Sidneý şäherindäki Täze Günorta Uels uniwersitetiniň hünärmenleri espresso taýýarlaýan täze enjam döretdiler. Bu gurluş gyzgyn suw ulanman, ýörite ultrases gurnamasy tarapyndan döredilýän ýokary......

22.06.2026 08:10
5.1k+

Barlaglar kalsiniň we D witamininiň süňkler üçin peýdalydygyny tassyklamady

Kanadaly alymlar kalsiniň, D witamininiň ýa-da ikisiniň utgaşmasynyň yzygiderli kabul edilmeginiň gartaşan adamlaryň köpüsinde süňk döwülmeleriniň we ýykylmalaryň töwekgelçiligini azaltmaga täsiriniň azdygyny......

21.06.2026 16:08
3.8k+

Kofehanadan ýangyç gaba: Günorta Koreýada kofe çökündisini ýangyja öwürmegiň usuly tapyldy

Günorta Koreýanyň Ýer ylymlary we mineral serişdeler institutynyň barlagçylary çygly we ulanylan kofe galyndysyny bary-ýogy 90 sekundyň içinde ýokary kaloriyaly bio-kömüre öwürmäge mümkinçilik berýän täze usul......

20.06.2026 10:01
4.3k+

Ylmy barlaglar sungata öwrülende: Iş başyndaky alymyň surat bäsleşiginiň ýeňijileri

Nature žurnaly her ýyl geçirilýän Scientist At Work surat bäsleşiginiň netijelerini yglan etdi we 2026-njy ýylyň iň gowy bäş suratyny görkezdi. Ähli işler alymlaryň özleri tarapyndan surata düşürilipdir....