Jeýms Uebb teleskoby Ulitka dumanlygyny jikme-jikliklikleri bilen surata düşürdi

  • 24.01.2026 01:20
  • 1.8k+

NASA Jeýms Uebb teleskopy tarapyndan düşürilen Ulitka dumanlygynyň täze suratlaryny çap etdi. Ulitka dumanlygy iň meşhur planetar dumanlyklaryň biridir. Ol Gün ulgamymyzdan takmynan 655 ýagtylyk ýyly uzaklykda, Daluw ýyldyz toplumynda ýerleşýär.

Dumanyň görnüşi «Sauron gözüni» ("Ýüzükleriň hökümdary" filminden) ýatladýar. Günbatar žurnalistleri bolsa bu obýekti «Hudaýyň gözi» diýip atlandyrdylar.
Ady biraz pikiriňi üýtgetjek ýaly etse-de, planetar dumanlyklar planetalardan däl-de, Güne meňzeş ýyldyzlardan emele gelýär. Ýöne adatça, olardan has uly bolýar. Şeýle ýyldyzlar ömrüniň ahyrynda köp mukdarda gaz çykarýarlar we gysga wagtlyk ajaýyp kosmik tomaşa öwrülip, giňäp gidýän gabyk döredýärler.
Täze suratlar gaz gabygynyň içindäki ýagty gaz sütünlerini görkezýär. Dumanlygyň merkezinde kadrdan daşarda ak karlik — ölýän ýyldyzyň galyndysy ýerleşýär. Onuň şöhlelenmesi gazy ýagtylandyrýar we ak karligiň golaýyndaky gyzgyn ionlaşdyrylan gaz, has uzakda sowuk molekulýar wodorod we çylşyrymly molekulalaryň emele gelýän tozanly sebitleri ýaly dürli gurluşlary döredýär.  Bu ýerde geljekki planetalar üçin çig mal emele gelýär.
Suratdaky reňkler materialyň temperaturasyny we düzümini görkezýär: gök reňk gyzgyn gazy, sary reňk sowaýan wodorody, gyzyl reňk bolsa sowuk gazy we tozany aňladýar. Bu reňkler ýyldyzyň soňky dem alşynyň nähili ýagdaýda täze dünýäler üçin materiala  öwrülýändigini görkezýär.


şu gün 06:43
54

NASA Argentinada ägirt uly ýürek şekilli reňkli köli görkezdi: ýöne onuň reňki näme sebäpden gülgüne?

NASA Argentinanyň Buenos-Aýres welaýatyndaky Salinas-Las-Barrankas duzly howdanynyň gaýtalanmajak suratyny çap etdi. Giňligi takmynan 10 kilometre barabar bolan we ýürek şekilini ýatladýan bu suw howdany......

12.05.2026 23:21
6.5k+

Mehiko her aýda 1,5 santimetr ýere çökýär: NASA howply ýagdaýy hasaba aldy

NASA-nyň radiolokasiýa ulgamynyň maglumatlaryna görä, Meksikanyň paýtagty Mehiko şäheri her aýda ortaça 1,5 santimetr ýere çökýär....

12.05.2026 14:59
839

NASA: «Artemis II» missiýasy gyzlary kosmosa uçmaga höweslendirdi

Kristina Kukuň gatnaşmagyndaky «Artemis II» missiýasy dünýä ýüzündäki ähli gyzlar üçin älem giňişligine barýan ýoluň zenanlar üçin hem açykdygy baradaky möhüm habar boldy. Munuň şeýledigi NASA-nyň orbitadaky......

11.05.2026 23:19
4.2k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....