Jeýms Uebb teleskoby Ulitka dumanlygyny jikme-jikliklikleri bilen surata düşürdi

  • 24.01.2026 01:20
  • 1.7k+

NASA Jeýms Uebb teleskopy tarapyndan düşürilen Ulitka dumanlygynyň täze suratlaryny çap etdi. Ulitka dumanlygy iň meşhur planetar dumanlyklaryň biridir. Ol Gün ulgamymyzdan takmynan 655 ýagtylyk ýyly uzaklykda, Daluw ýyldyz toplumynda ýerleşýär.

Dumanyň görnüşi «Sauron gözüni» ("Ýüzükleriň hökümdary" filminden) ýatladýar. Günbatar žurnalistleri bolsa bu obýekti «Hudaýyň gözi» diýip atlandyrdylar.
Ady biraz pikiriňi üýtgetjek ýaly etse-de, planetar dumanlyklar planetalardan däl-de, Güne meňzeş ýyldyzlardan emele gelýär. Ýöne adatça, olardan has uly bolýar. Şeýle ýyldyzlar ömrüniň ahyrynda köp mukdarda gaz çykarýarlar we gysga wagtlyk ajaýyp kosmik tomaşa öwrülip, giňäp gidýän gabyk döredýärler.
Täze suratlar gaz gabygynyň içindäki ýagty gaz sütünlerini görkezýär. Dumanlygyň merkezinde kadrdan daşarda ak karlik — ölýän ýyldyzyň galyndysy ýerleşýär. Onuň şöhlelenmesi gazy ýagtylandyrýar we ak karligiň golaýyndaky gyzgyn ionlaşdyrylan gaz, has uzakda sowuk molekulýar wodorod we çylşyrymly molekulalaryň emele gelýän tozanly sebitleri ýaly dürli gurluşlary döredýär.  Bu ýerde geljekki planetalar üçin çig mal emele gelýär.
Suratdaky reňkler materialyň temperaturasyny we düzümini görkezýär: gök reňk gyzgyn gazy, sary reňk sowaýan wodorody, gyzyl reňk bolsa sowuk gazy we tozany aňladýar. Bu reňkler ýyldyzyň soňky dem alşynyň nähili ýagdaýda täze dünýäler üçin materiala  öwrülýändigini görkezýär.


10.02.2026 00:37
3.8k+

66 sany güýçli partlama: Günüň ýüzündäki bir işjeň sebit XXI asyryň rekordyny täzeledi

Ýerden göni synlap bolýan 4366-njy işjeň sebit Gündäki güýçli partlamalaryň sany boýunça XXI asyryň täze rekordyny goýdy. Bu barada Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary institutynyň (İKI RAN) Gün astronomiýasy laboratoriýasyna salgylanýan TASS habar berýär...

09.02.2026 00:09
1.9k+

«Jeýms Webb» teleskopy iň uzakdaky «MoM-z14» galaktikasyny surata düşürdi

Astronomlar «Jeýms Webb» kosmos teleskopunyň kömegi bilen häzirki wagtda mälim bolan galaktikalaryň iň uzakdakysyny tapdylar. «MoM-z14» diýlip atlandyrylýan bu galaktikanyň şuglasynyň Ýer şaryna ýetmegi üçin takmynan 13,5 milliard ýyllyk ýol gerek bolýar...

08.02.2026 10:23
2k+

Ugur üýtgeýär: SpaceX ilki Marsa däl-de, Aýa uçmagy makul bildi

SpaceX kompaniýasy 2027-nji ýylyň martynda Starship gämisiniň Aýyň ýüzüne ilkinji uçarmansyz gonuşyny amala aşyrmak isleýär. Bu barada The Wall Street Journal neşiri habar berýär. Maglumata görä, kompaniýa indi ilkinji nobatda Aý maksatnamasyna we NASA-nyň Artemis taslamasynyň çäklerindäki hyzmatdaşlyga ünsüni gönükdirmek kararyna geldi...

06.02.2026 09:06
2.4k+

Hytaý kosmos bilen Ýeriň arasynda maglumat alyşmakda täze rekord goýdy: sekuntda 120 gigabit

Hytaýly hünärmenler kosmos bilen Ýeriň arasynda lazer şöhlesi arkaly maglumat geçirmek boýunça nobatdaky synagy üstünlikli tamamladylar. Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň Aerokosmos maglumatlary instituty (AIR) maglumat geçirmegiň tizliginiň sekuntda 120 gigabite (Gbps) ýetendigini mälim etdi...