Alymlar adaty bolmadyk açyşa haýran galdylar. Ýer ýüzündäki iň uzak ýaşaýan oňurgaly haýwanlaryň biri bolan grenland akulalarynyň 100 ýyllap garaňkylykda görüp bilýändikleri belli boldy. Öňler bu çuň deňiz akulalarynyň hemişelik tümlük hem gözlerindäki parazitler zerarly görüjilik ukyby pes diýlip pikir edilýärdi.
ABŞ-dan, Şweýsariýadan we Daniýadan halkara alymlar topary 2020-nji we 2024-nji ýyllar aralygynda tutulan 100-130 ýaş aralygyndaky akulalaryň gözlerini öwrendiler. Barlaglar bu akulalaryň göz torlarynyň 1200 metre çenli çuňlukda ýagtylygyň pes derejesine we parazitleriň bolmagyna garamazdan, garramaýandygyny görkezdi.
Akulalaryň göz torlary ýagtylykda reňkli görmäge jogapkär bolan konuslardan doly mahrum bolup, diňe garaňkylyga uýgunlaşan taýajyklardan ybaratdyr. Rodopsin belogy okean suwuna iň gowy aralaşýan, takmynan 458 nanometr tolkun uzynlygy bolan gök şöhläni tutýar. Şol sebäpli göz perdesiniň parazitleri ýagtylygyň aralaşmagyna päsgel bermeýär diýen ýalydyr.
Alymlar asyrlaryň dowamynda göz saglygynyň özboluşly DNK abatlaýyş ulgamy bilen baglanyşyklydygyny we bu ulgamyň akulalaryň ömrüniň uzak bolmagyna kömek edýändigini aýdýarlar.
Nature Communications žurnalynda çap edilen bu gözleg göz we neýron saglygyny saklaýan gurluşlara düşünmek üçin täze mümkinçilikleri açýar. Ýöne bu bilimleri adamlaryň nähili peýdalanyp biljekdigi häzirlikçe näbelli bolup galýar.
