Leonardo da Winçiniň çeken suratyndan 500 ýyldan soň onuň DNK-sy tapyldy

  • 12.01.2026 18:22
  • 9.4k+

ABŞ-dan, Awstriýadan, Italiýadan we Ispaniýadan alymlaryň halkara topary Leonardo da Winçiniň suratlarynyň birinden DNK nusgasyny çykaryp alandyklaryny habar berdiler diýip, Daily Mail neşiri ýazýar.

Barlagyň netijeleri bioRxiv preprintler saýtynda ýerleşdirildi. Makalanyň awtorlarynyň arasynda Merilend uniwersitetiniň biology Norberto Gonsales-Huarbe hem bar.
Nusga "Keramatly çaga" (Святой младенец) atly, gyzyl hek bilen ýerine ýetirilen eskizden alyndy. Bu iş suratkeş bilen baglanyşykly biologik yzlary anyklamak we seljermek boýunça taslamanyň çäginde geçirildi.
Alymlar erkek nesli arkaly geçýän Y-hromosomasynyň yzygiderliligini öwrenmäge üns berdiler. Alnan maglumatlar ozal Leonardo da Winçiniň garyndaşynyň (doganynyň) ýazan hatyndan alnan DNK bilen deňeşdirildi. Seljerme netijesinde, suratkeşiň garyndaşy bilen çyzgyda DNK-sy tapylan adamyň bir genetiki topara degişlidigi we Da Winçiniň doglan sebiti bolan Toskanada umumy ata-babalarynyň bardygy anyklandy.
Makalada ussadyň meşhur suratlarynyň (polotnolarynyň) şeýle barlaglar üçin amatly däldigi bellenilýär. Mysal üçin, "Mona Liza" köp gezek restawrasiýa edildi, bu bolsa suratkeşiň hakyky DNK-syny tapmak ähtimallygyny örän peseldýär. Şonuň üçin onuň kagyzdaky çyzgylary we eskizleri has netijeli hasaplanýar.

"Kagyz öýjük-öýjükli (öýjüklere baý) gurluşa eýe. Ol deri bölejiklerini, derini, bakteriýalary we DNK-ny özüne siňdirýär" — diýip, Gonsales-Huarbe belledi.

Barlagyň awtorlary häzirki tapgyrda tapylan nusganyň hakykatdanam Leonardo da Winçiniňkidigini subut etmegiň zerurdygyny nygtaýarlar. Eger bu tassyklansa, alymlar suratkeşiň dünýäni nähili kabul edendigi barada täze maglumatlary almagy umyt edýärler. Daily Mail-iň belleýşi ýaly, Da Winçi adaty adam gözüniň saýgaryp bilmeýän hereketlerini we jikme-jikliklerini görüp we şekillendirip bilipdir. Mysal üçin, teneçiriň uçup barýarka öň we yzky ganatlaryny nähili gezekli-gezegine galdyrýandygyny belläpdir.


düýn 15:33
2.1k+

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersiteti ilkinji gezek hususy pudagyň sergisine gatnaşýar

Türkmenistanyň Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersiteti ilkinji gezek döwlete dahylsyz pudagyň sergisine gatnaşýar. 2025-nji ýylda döredilen bu ýokary okuw mekdebi sergidäki diwarlygynda ýaş telekeçileriň geljegi uly taslamalaryny we uniwersitetiň gazanan üstünliklerini myhmanlara tanyşdyrýar...

düýn 14:39
2.1k+

Tebigatda geçirilen birnäçe minut hem beýniniň ýagdaýyny üýtgedýär

Tebigatda gysga wagtlyk gezelenç etmek hem beýniniň işini düýpli üýtgedip bilýär. Halkara alymlar topary ýüzden gowrak ylmy barlagy seljerip, şeýle netijä geldiler. Barlagyň netijeleri Neuroscience & Biobehavioral Reviews žurnalynda çap edildi...

16.03.2026 15:20
1.8k+

Alymlar garynjalaryň Aýa görä ugur kesgitläp bilýändigini anykladylar

Myrmecia midas görnüşindäki buldog garynjalary gijelerine özboluşly "aý kompasy" arkaly ugurlaryny kesgitläp bilýärler. Current Biology žurnalynda çap edilen makalada alymlar şeýle netijä gelipdirler. Bu gije gezýän...

12.03.2026 19:17
4.5k+

Kamçatkadaky Şiweluç wulkanyndan 8 kilometr belentlige kül sütüni pürküldi

Şu gün günortanlar Kamçatkada ýerleşýän Şiweluç wulkanyndan deňiz derejesinden 8 kilometr belentlige çenli uzaboýuna kül sütüni pürküldi. Bu barada Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Uzak Gündogar bölüminiň Wulkanologiýa we seýsmologiýa institutynyň KVERT topary habar berdi...