Leonardo da Winçiniň çeken suratyndan 500 ýyldan soň onuň DNK-sy tapyldy

  • düýn 18:22
  • 5.1k+

ABŞ-dan, Awstriýadan, Italiýadan we Ispaniýadan alymlaryň halkara topary Leonardo da Winçiniň suratlarynyň birinden DNK nusgasyny çykaryp alandyklaryny habar berdiler diýip, Daily Mail neşiri ýazýar.

Barlagyň netijeleri bioRxiv preprintler saýtynda ýerleşdirildi. Makalanyň awtorlarynyň arasynda Merilend uniwersitetiniň biology Norberto Gonsales-Huarbe hem bar.
Nusga "Keramatly çaga" (Святой младенец) atly, gyzyl hek bilen ýerine ýetirilen eskizden alyndy. Bu iş suratkeş bilen baglanyşykly biologik yzlary anyklamak we seljermek boýunça taslamanyň çäginde geçirildi.
Alymlar erkek nesli arkaly geçýän Y-hromosomasynyň yzygiderliligini öwrenmäge üns berdiler. Alnan maglumatlar ozal Leonardo da Winçiniň garyndaşynyň (doganynyň) ýazan hatyndan alnan DNK bilen deňeşdirildi. Seljerme netijesinde, suratkeşiň garyndaşy bilen çyzgyda DNK-sy tapylan adamyň bir genetiki topara degişlidigi we Da Winçiniň doglan sebiti bolan Toskanada umumy ata-babalarynyň bardygy anyklandy.
Makalada ussadyň meşhur suratlarynyň (polotnolarynyň) şeýle barlaglar üçin amatly däldigi bellenilýär. Mysal üçin, "Mona Liza" köp gezek restawrasiýa edildi, bu bolsa suratkeşiň hakyky DNK-syny tapmak ähtimallygyny örän peseldýär. Şonuň üçin onuň kagyzdaky çyzgylary we eskizleri has netijeli hasaplanýar.

"Kagyz öýjük-öýjükli (öýjüklere baý) gurluşa eýe. Ol deri bölejiklerini, derini, bakteriýalary we DNK-ny özüne siňdirýär" — diýip, Gonsales-Huarbe belledi.

Barlagyň awtorlary häzirki tapgyrda tapylan nusganyň hakykatdanam Leonardo da Winçiniňkidigini subut etmegiň zerurdygyny nygtaýarlar. Eger bu tassyklansa, alymlar suratkeşiň dünýäni nähili kabul edendigi barada täze maglumatlary almagy umyt edýärler. Daily Mail-iň belleýşi ýaly, Da Winçi adaty adam gözüniň saýgaryp bilmeýän hereketlerini we jikme-jikliklerini görüp we şekillendirip bilipdir. Mysal üçin, teneçiriň uçup barýarka öň we yzky ganatlaryny nähili gezekli-gezegine galdyrýandygyny belläpdir.


11.01.2026 13:39
5.5k+

10 sekuntlyk duzak: Ilkinji täsirler nähili emele gelýär?

Russiýanyň Perm Milli ylmy-barlag politehniki uniwersitetiniň (PNIPU) alymlary geň galdyryjy bir hakykaty ýüze çykardylar: nätanyş adam baradaky ilkinji täsirimiz bary-ýogy 7-10 sekundyň içinde kemala gelýär. Iň gyzykly tarapy bolsa, bu täsir adamyň şahsyýetine däl-de, biziň aňymyzdaky "gender stereotiplerine" esaslanýar...

02.01.2026 10:57
7k+

Alymlar ilkinji adamlaryň Awstraliýa haçan we nähili göçüp barandyklaryny anykladylar

Halkara alymlar topary Awstraliýa häzirki zaman aborigenleriniň we papuaslaryň ata-babalarynyň takmynan 60 000 ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýadan iki dürli göçüş ýoly arkaly gadymy Sahul yklymyna gelendigini anykladylar...

25.12.2025 13:26
4k+

Taryhçylar 1000 ýyllyk Baýýo gobeleniniň gelip çykyşynyň syryny açdylar

Meşhur 70 metrlik Baýýo gobeleni (Bayeux Tapestry) Kentdäki Mukaddes Awgustin abbatlygynda monahlaryň naharlanýan ýerinde diwar bezegi hökmünde ulanylan bolup biler. Bristol uniwersitetiniň taryhçysy Benjamin Pol şeýle netijä geldi, onuň ylmy işi Historical Research žurnalynda çap edildi...

19.12.2025 10:31
7k+

Süýji suwly derýada ýaşan mozazawryň galyndylary tapyldy

Paleontologlar ABŞ-nyň demirgazygynda deňiz mozazawrynyň galyndylaryny tapdylar. Onuň dişleriniň himiki düzümi bu ýyrtyjynyň süýji suwly derýada ýaşandygyny görkezýär. Bu ilkinji şeýle açyş bolup, öň diňe deňiz süýrenijileri hasaplanýan mozazawrlaryň mümkin bolan görnüşleri baradaky düşünjämizi ep-esli giňeldýär diýip, Upsala uniwersitetiniň metbugat gullugy habar berýär...