«Habbl» teleskopy kosmosda täze görnüşli obýekti tapdy: Ýyldyzsyz «Bulut 9»

  • 11.01.2026 13:24
  • 2k+

«Habbl» (Hubble) kosmos teleskopy örän geň galdyryjy astronomik obýekti — içinde ýekeje ýyldyz hem bolmadyk, diňe gazdan we garaňky maddadan ybarat bolan ägirt uly buludy ýüze çykardy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu açyş galaktikalaryň nähili emele gelýändigi baradaky ylmy garaýyşlary üýtgedip biler.

«Bulut 9» (Cloud 9) diýlip atlandyrylan bu gurluş, aslynda "baş tutmadyk" galaktikadyr. Ol ýyldyzlary emele getirmek üçin ýeterlik madda toplap bilmedik, emma öz ykjamlygyny saklaýan madda üýşmegidir.
Obýekt ilkinji gezek mundan üç ýyl ozal Hytaýyň ägirt uly FAST radioteleskopy tarapyndan tapyldy.
Ýakynda «Habbl» teleskopy bu buludyň içinde hakykatdan hem hiç hili ýyldyzyň ýokdugyny gutarnykly subut etdi.

Sanlar we häsiýetnamalar:

  • Ölçegi: Ýadrosynyň diametri takmynan 4900 ýagtylyk ýylyna deň.
  • Mazmuny: Esasan neýtral wodorod gazyndan ybarat.
  • Massasy: Gazyň massasy Günüňkiden 1 million esse uly.
  • Garaňky madda: Iň geň galdyryjy tarapy — obýektiň düzümindäki garaňky maddanyň massasy Günüň massasyndan 5 milliard esse uludyr.

Astronomlaryň pikiriçe, bu anomaliýa häzirki wagtda durnukly ýagdaýda dur. Emma geljekde ol ýa beýleki kosmos maddalaryny özüne çekip, hakyky galaktika öwrüler, ýa-da wagtyň geçmegi bilen daralyp, kosmosda ýitip gider. Bu açyş Älemiň uly göwrümli gurluşlarynyň emele geliş mehanizmlerini öwrenmekde täze gapylary açýar.


düýn 11:36
841

NASA-nyň «Afina» superkompýuteri sekuntda 20 kwadrillion operasiýany ýerine ýetirýär

​NASA özüniň iň güýçli we energiýa taýdan tygşytly, iň ýokary öndürijiligi 20 petaflopsdan geçýän «Afina» (Athena) superkompýuterini resmi taýdan tanyşdyrdy. ​Kaliforniýadaky Eýms adyndaky barlag merkezinde ýerleşdirilen täze hasaplaýyş toplumy indiki nesliň kosmos we awiasiýa maksatnamalaryny durmuşa geçirmekde esasy gural bolar...

31.01.2026 18:11
3.3k+

Mars gijesiniň seýrek suraty: Curiosity emeli yşyklandyryşda surat düşürdi

Marsyň üstüni öwrenýän "Curiosity" apparaty "gyzyl" planetanyň gijeki görnüşiniň seýrek suratyny almagy başardy. ​Bu surat 2025-nji ýylyň 6-njy dekabrynda, apparatyň Marsdaky işiniň 4740-njy  gününde düşürildi...

31.01.2026 16:33
2.5k+

ESA iň täze howa hemrasyndan alnan ilkinji suratlary görkezdi

Brýusselde geçirilen Ýewropa kosmos maslahatynda Meteosat hemrasynyň üçünji nesline degişli bolan MTG-S (Sounder) hemrasyndan alnan ilkinji suratlar jemgyýetçilige hödürlendi. Bu suratlar missiýanyň atmosferanyň temperaturasy we çyglylygy baradaky maglumatlary ýygnamak ukybyny subut edýär...

31.01.2026 11:10
5k+

Ýerden 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş üçin ýaramly planeta tapyldy

Halkara astronomlar topary ýaşaýyş üçin ýaramly bolmagy mümkin bolan täze bir planetany ýüze çykardylar. Ol Ýer şaryndan takmynan 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu açyş barada The Guardian neşiri Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edilen barlaga salgylanyp habar berýär...