Ak maýanyň ýolunyň merkezinde Saturn ölçegindäki «sergezdan planeta» tapyldy

  • 05.01.2026 08:32
  • 3.8k+

Halkara astronomlar topary Ak maýanyň ýolunyň merkezinde, Ýerden takmynan 9,9 müň ýagtylyk ýyly uzaklygynda ilkinji gezek uly «sergezdan planetany» (planet-izgoý) tapdylar. Ol ölçegi boýunça Saturn bilen deňeşdirerlikdir.

"Science" žurnalynda alymlaryň bellemegine görä, bu desganyň tapylmagy äpet planetalaryň hem öz dogduk ulgamlaryny terk edip bilýändigini tassyklaýar.
Bu desga «Eýnşteýn çölünde» ýerleşýär — bu massa diapazonynda uly planetalaryň öz ulgamlaryndan örän seýrek çykýandygy öňden bäri çaklanylypdy. Ozal mälim bolan «sergezdan planetalar» Neptundan ýeňildi, şonuň üçin hem täze tapylan bu desga özüniň agramlylygy bilen tapawutlanýar.
Açyş Warşawa uniwersitetiniň obserwatoriýasynyň direktory Anjeý Udalskiniň ýolbaşçylygyndaky OGLE taslamasynyň çäklerinde amala aşyryldy. Taslama desgalary grawitasiýa mikrolinzasy effekti arkaly gözleýär: bu usulda alysdaky ýyldyzlaryň öňünde duran sönük ýa-da görünmeýän jisimler olaryň ýagtylygyny az-kem gyşardýarlar. Astronomlar şeýle jisimleriň arasyndan birnäçe «sergezdan planetany» tapmagy başardylar.
Bu desgalaryň anyk gelip çykyşy häzirlikçe nämälimligine galýar: käbir alymlar olary ulgamdan zyňlyp çykarylan planetalar diýip hasaplasa, beýlekileri olary örän sowuk goňur girdenekler — ýagny pes massaly, emele gelip bilmedik «şowsuz» ýyldyzlar diýip atlandyrýarlar.


25.01.2026 23:25
2.4k+

Adam haçan ýene Aýa uçmaly? NASA munuň mümkin bolan senelerini belli etdi

NASA "Orion" kosmos gämisiniň ekipažy bilen Aýyň daşyndan aýlanyp gelmeli "Artemis II" dolandyryşly missiýasynyň goýberiş tertibini neşir etdi. Bu maglumat agentligiň X sosial ulgamyndaky resmi hasabynda paýlaşyldy...

24.01.2026 18:52
6.2k+

Maksat – çaknyşmazlyk: Starlink hemralary tas her sagat çaknyşykdan gaçyp-gutulmaly bolýar

SpaceX-iň ABŞ-nyň Federal aragatnaşyk komissiýasyna berlen hasabatyna görä, 2025-nji ýylyň iýun aýyndan noýabr aýyna çenli Starlink hemralary beýleki kosmos gämileri we galyndylary bilen çaknyşyklardan gaça durmak üçin 148,696 gezek aýlawly hereket etmäge mejbur boldular...

24.01.2026 11:58
3.1k+

Aýyň arka tarapyndan alnan nusgalarda näbelli material tapyldy

Aýyň arka tarapyndan alnan topragyň Ýere getirilen ilkinji nusgalary täze ylmy açyşlara sebäp boldy. South China Morning Post gazetiniň habaryna görä, hytaýly barlagçylar toprakdan diwarlary ýekeje atom galyňlygynda bolan örän inçe uglerod turbalaryny tapdylar...

24.01.2026 01:20
1.6k+

Jeýms Uebb teleskoby Ulitka dumanlygyny jikme-jikliklikleri bilen surata düşürdi

NASA Jeýms Uebb teleskopy tarapyndan düşürilen Ulitka dumanlygynyň täze suratlaryny çap etdi. Ulitka dumanlygy iň meşhur planetar dumanlyklaryň biridir. Ol Gün ulgamymyzdan takmynan 655 ýagtylyk ýyly uzaklykda, Daluw ýyldyz toplumynda ýerleşýär...