Ak maýanyň ýolunyň merkezinde Saturn ölçegindäki «sergezdan planeta» tapyldy

  • 05.01.2026 08:32
  • 3.9k+

Halkara astronomlar topary Ak maýanyň ýolunyň merkezinde, Ýerden takmynan 9,9 müň ýagtylyk ýyly uzaklygynda ilkinji gezek uly «sergezdan planetany» (planet-izgoý) tapdylar. Ol ölçegi boýunça Saturn bilen deňeşdirerlikdir.

"Science" žurnalynda alymlaryň bellemegine görä, bu desganyň tapylmagy äpet planetalaryň hem öz dogduk ulgamlaryny terk edip bilýändigini tassyklaýar.
Bu desga «Eýnşteýn çölünde» ýerleşýär — bu massa diapazonynda uly planetalaryň öz ulgamlaryndan örän seýrek çykýandygy öňden bäri çaklanylypdy. Ozal mälim bolan «sergezdan planetalar» Neptundan ýeňildi, şonuň üçin hem täze tapylan bu desga özüniň agramlylygy bilen tapawutlanýar.
Açyş Warşawa uniwersitetiniň obserwatoriýasynyň direktory Anjeý Udalskiniň ýolbaşçylygyndaky OGLE taslamasynyň çäklerinde amala aşyryldy. Taslama desgalary grawitasiýa mikrolinzasy effekti arkaly gözleýär: bu usulda alysdaky ýyldyzlaryň öňünde duran sönük ýa-da görünmeýän jisimler olaryň ýagtylygyny az-kem gyşardýarlar. Astronomlar şeýle jisimleriň arasyndan birnäçe «sergezdan planetany» tapmagy başardylar.
Bu desgalaryň anyk gelip çykyşy häzirlikçe nämälimligine galýar: käbir alymlar olary ulgamdan zyňlyp çykarylan planetalar diýip hasaplasa, beýlekileri olary örän sowuk goňur girdenekler — ýagny pes massaly, emele gelip bilmedik «şowsuz» ýyldyzlar diýip atlandyrýarlar.


12.05.2026 14:59
839

NASA: «Artemis II» missiýasy gyzlary kosmosa uçmaga höweslendirdi

Kristina Kukuň gatnaşmagyndaky «Artemis II» missiýasy dünýä ýüzündäki ähli gyzlar üçin älem giňişligine barýan ýoluň zenanlar üçin hem açykdygy baradaky möhüm habar boldy. Munuň şeýledigi NASA-nyň orbitadaky......

11.05.2026 23:19
4.2k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

11.05.2026 15:59
1.9k+

NASA-nyň Mars synagyna gatnaşyjylar üzňelikde 200 gün geçirdiler

NASA tarapyndan guralan CHAPEA maksatnamasynyň ikinji tapgyryna gatnaşyjylar, Mars ekspedisiýasynyň şertlerini gaýtalaýan toplumyň içinde doly üzňelikde 200 günden gowrak wagt geçirdiler. Bu ylmy synag jemi......

08.05.2026 14:18
5.5k+

Marsda Curiosity roweriniň burawynyň ujuna tötänleýin 13 kilogramlyk daş ilişip galdy

Curiosity mars roweri adatdan daşary ýagdaýa duçar boldy: nusga almak üçin burawlama işleri geçirilenden soň, bir daş bölegi buraw enjamyna ilişip galdy. Bu waka roweriň Marsda hereket edip ýörmeginiň bütin......