Ak maýanyň ýolunyň merkezinde Saturn ölçegindäki «sergezdan planeta» tapyldy

  • 05.01.2026 08:32
  • 3.1k+

Halkara astronomlar topary Ak maýanyň ýolunyň merkezinde, Ýerden takmynan 9,9 müň ýagtylyk ýyly uzaklygynda ilkinji gezek uly «sergezdan planetany» (planet-izgoý) tapdylar. Ol ölçegi boýunça Saturn bilen deňeşdirerlikdir.

"Science" žurnalynda alymlaryň bellemegine görä, bu desganyň tapylmagy äpet planetalaryň hem öz dogduk ulgamlaryny terk edip bilýändigini tassyklaýar.
Bu desga «Eýnşteýn çölünde» ýerleşýär — bu massa diapazonynda uly planetalaryň öz ulgamlaryndan örän seýrek çykýandygy öňden bäri çaklanylypdy. Ozal mälim bolan «sergezdan planetalar» Neptundan ýeňildi, şonuň üçin hem täze tapylan bu desga özüniň agramlylygy bilen tapawutlanýar.
Açyş Warşawa uniwersitetiniň obserwatoriýasynyň direktory Anjeý Udalskiniň ýolbaşçylygyndaky OGLE taslamasynyň çäklerinde amala aşyryldy. Taslama desgalary grawitasiýa mikrolinzasy effekti arkaly gözleýär: bu usulda alysdaky ýyldyzlaryň öňünde duran sönük ýa-da görünmeýän jisimler olaryň ýagtylygyny az-kem gyşardýarlar. Astronomlar şeýle jisimleriň arasyndan birnäçe «sergezdan planetany» tapmagy başardylar.
Bu desgalaryň anyk gelip çykyşy häzirlikçe nämälimligine galýar: käbir alymlar olary ulgamdan zyňlyp çykarylan planetalar diýip hasaplasa, beýlekileri olary örän sowuk goňur girdenekler — ýagny pes massaly, emele gelip bilmedik «şowsuz» ýyldyzlar diýip atlandyrýarlar.


03.01.2026 23:21
3.9k+

1972-nji ýyldan bäri ilkinji gezek: NASA fewralda Aýa ilkinji ekipažly uçuşy meýilleşdirýär

NASA şu ýylyň fewralynda Artemis II missiýasyny uçurmagy meýilleşdirýär. Bu 1972-nji ýyldan bäri Ýere golaý orbitadan daşary ilkinji ekipažly uçuş bolar. Dört astronawt Aýyň daşyndan aýlanyp, gonmazdan Ýere gaýdyp geler...

31.12.2025 08:50
6.3k+

Ýewropa kosmos agentligi 2025-nji ýylyň iň gowy suratlaryny görkezdi

Ýewropa kosmos agentligi (ESA) guramanyň esasy taslamalaryny we ylmy barlaglaryny özünde jemleýän 2025-nji ýylyň iň gowy suratlarynyň ýygyndysyny hödürledi. Çap edilen kadrlaryň arasynda Germaniýadaky LUNA desgasynda astronawtlaryň türgenleşik pursatlary bar...

29.12.2025 11:06
2.6k+

Alymlar ýaldyrawuk tomzaklaryň aragatnaşyk ýörelgesinden peýdalanyp, ýerden daşardaky aňy gözlemegi teklip etdiler

Arizona ştatynyň uniwersitetiniň alymlary ýerden daşary aňy gözlemek üçin täze strategiýany hödürlediler. Ol biologik aragatnaşyk ýörelgelerine we pulsarlary (neýtron ýyldyzlaryny) fon hökmünde ulanmaga esaslanýar...

24.12.2025 10:36
11k+

Günorta Koreýanyň ilkinji hususy raketasy uçurylandan az wagt soň heläkçilige uçrady

23-nji dekabrda Aşgabat wagty bilen sagat 06:13-de Günorta Koreýanyň Innospace hususy kompaniýasynyň raketasynyň ilkinji orbital uçurylyşy amala aşyryldy. Bu synanyşyk şowsuz tamamlandy: uçurylandan takmynan 30 sekunt soň raketa ýere gaçdy we bortundaky ähli ýük ýitirildi...