1972-nji ýyldan bäri ilkinji gezek: NASA fewralda Aýa ilkinji ekipažly uçuşy meýilleşdirýär

  • 03.01.2026 23:21
  • 4.3k+

NASA şu ýylyň fewralynda Artemis II missiýasyny uçurmagy meýilleşdirýär. Bu 1972-nji ýyldan bäri Ýere golaý orbitadan daşary ilkinji ekipažly uçuş bolar. Dört astronawt Aýyň daşyndan aýlanyp, gonmazdan Ýere gaýdyp geler.

Geljekki missiýanyň ekipažyna NASA-nyň astronawtlary Rid Waýzman, Wiktor Glower we Kristina Koh, şeýle-de Kanadanyň kosmos agentliginiň wekili Jeremi Hansen girer.
Uçuş uzakdaky kosmosda Orion gämisini we onuň ulgamlaryny barlamagy maksat edinýär. Missiýanyň ýoly hatda hereketlendiriji işlemegini bes eden halatynda-da ekipaž Ýere dolanyp biler ýaly ýagdaýda kesgitlendi.
Aýa iň ýakyn aralyga ýetilenden soň, Ýer bilen aragatnaşyk, takmynan, 45 minutlap kesiler.

«Tutuş dünýä – 8 milliard adam… bilelikde ýygnanyp, biziň signaly dikeltmegimize umyt edip, dileg etse, men örän begenerdim» - diýip, Glower aýdýar.

Missiýa ylmy gözlegleri geçirmegi-de göz öňünde tutýar: astronawtlar öz kognitiw başarnyklaryna, ukusyna, stress derejesine, immun jogabyna we ýürek-damar saglygyna baha berer. Şeýle-de, adam organlarynyň dokumalary bilen bagly tejribeler, foto-düşüriş we Aýyň üstüniň geologik aýratynlyklaryny seljermek meýilleşdirilýär. Aýyň geologiýasynyň öwrenilmegi geljekki gonuşlara has gowy taýýarlanmaga kömek eder.
Uçuş Orion gämisi bilen Space Launch System (SLS) raketasynda amala aşyrylar. Kosmos gämisi, takmynan, 385 400 km geçip, HKS-den has ýokary radiasiýa derejesi bilen ýüzbe-ýüz bolar.
Aýratyn üns Orion-yň ýylylykdan goraýan ekranyna gönükdirilýär. 2022-nji ýylda Artemis I-iň synag uçuşy wagtynda ekrana zeper ýetipdi. Şondan soň NASA meseläni aradan aýyrmak boýunça iş alyp bardy.


13.02.2026 19:35
15k+

Fransuz alymlary 10 günläp ýatmaga razy bolanlara 5000 ýewro töleýär

Tuluzadaky Kosmos medisinasyny we fiziologiýasyny öwreniş instituty geljekki kosmos uçuşlaryna taýýarlyk görmek maksady bilen, açlyk we ýatmak düzgünini barlamak üçin meýletinçileri gözleýär. Barlaga sagdyn durmuş ýörelgesine eýerýän 20–40 ýaş aralygyndaky erkek adamlar çagyrylýar...

13.02.2026 13:59
5.8k+

Alymlar: Marsda tapylan gadymy alkanlar planetada öň ýaşaýşyň bolandygyny delillendirýär

NASA-nyň «Curiosity» marsohody Geýl krateriniň palçykly jynslarynyň arasyndan uzyn zynjyrly organiki molekulalary — düzüminde 10–12 uglewod atomy bolan alkanlary ýüze çykardy. Science Alert neşirindäki makalada bellenilişi ýaly, häzirki wagtda olaryň dykyzlygy her milliarda 30–50 bölege deňdir...

13.02.2026 13:45
1.7k+

Wenerada ägirt uly lawa tuneliniň alamatlary ýüze çykaryldy

Trento uniwersitetiniň alymy Lorenso Brussoneniň ýolbaşçylygyndaky halkara gözlegçiler topary Wenera planetasynda örän uly ýerasty lawa tuneliniň bardygyny subut etdiler. Bu açyşa NASA-nyň mundan 35 ýyl ozal planetada işlän «Magellan» missiýasynyň radiolokasion maglumatlarynyň gaýtadan seljerilmegi esas boldy...

10.02.2026 00:37
3.8k+

66 sany güýçli partlama: Günüň ýüzündäki bir işjeň sebit XXI asyryň rekordyny täzeledi

Ýerden göni synlap bolýan 4366-njy işjeň sebit Gündäki güýçli partlamalaryň sany boýunça XXI asyryň täze rekordyny goýdy. Bu barada Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary institutynyň (İKI RAN) Gün astronomiýasy laboratoriýasyna salgylanýan TASS habar berýär...