1972-nji ýyldan bäri ilkinji gezek: NASA fewralda Aýa ilkinji ekipažly uçuşy meýilleşdirýär

  • 03.01.2026 23:21
  • 4.4k+

NASA şu ýylyň fewralynda Artemis II missiýasyny uçurmagy meýilleşdirýär. Bu 1972-nji ýyldan bäri Ýere golaý orbitadan daşary ilkinji ekipažly uçuş bolar. Dört astronawt Aýyň daşyndan aýlanyp, gonmazdan Ýere gaýdyp geler.

Geljekki missiýanyň ekipažyna NASA-nyň astronawtlary Rid Waýzman, Wiktor Glower we Kristina Koh, şeýle-de Kanadanyň kosmos agentliginiň wekili Jeremi Hansen girer.
Uçuş uzakdaky kosmosda Orion gämisini we onuň ulgamlaryny barlamagy maksat edinýär. Missiýanyň ýoly hatda hereketlendiriji işlemegini bes eden halatynda-da ekipaž Ýere dolanyp biler ýaly ýagdaýda kesgitlendi.
Aýa iň ýakyn aralyga ýetilenden soň, Ýer bilen aragatnaşyk, takmynan, 45 minutlap kesiler.

«Tutuş dünýä – 8 milliard adam… bilelikde ýygnanyp, biziň signaly dikeltmegimize umyt edip, dileg etse, men örän begenerdim» - diýip, Glower aýdýar.

Missiýa ylmy gözlegleri geçirmegi-de göz öňünde tutýar: astronawtlar öz kognitiw başarnyklaryna, ukusyna, stress derejesine, immun jogabyna we ýürek-damar saglygyna baha berer. Şeýle-de, adam organlarynyň dokumalary bilen bagly tejribeler, foto-düşüriş we Aýyň üstüniň geologik aýratynlyklaryny seljermek meýilleşdirilýär. Aýyň geologiýasynyň öwrenilmegi geljekki gonuşlara has gowy taýýarlanmaga kömek eder.
Uçuş Orion gämisi bilen Space Launch System (SLS) raketasynda amala aşyrylar. Kosmos gämisi, takmynan, 385 400 km geçip, HKS-den has ýokary radiasiýa derejesi bilen ýüzbe-ýüz bolar.
Aýratyn üns Orion-yň ýylylykdan goraýan ekranyna gönükdirilýär. 2022-nji ýylda Artemis I-iň synag uçuşy wagtynda ekrana zeper ýetipdi. Şondan soň NASA meseläni aradan aýyrmak boýunça iş alyp bardy.


10.03.2026 11:37
2.1k+

Her planetanyň öz owazy bar: NASA teleskop maglumatlaryny saza öwürdi

NASA-nyň hünärmenleri «Çandra» obserwatoriýasy tarapyndan alnan Ýupiter, Saturn we Uran planetalarynyň şekillerini owaz sazlaşygyna öwürdiler. Ýakynda bolup geçen planetalaryň parady döwründe ýygnalan bu ylmy maglumatlar sonifikasiýa arkaly audio görnüşine getirildi...

09.03.2026 16:05
1k+

NASA geljekki Aý missiýalarynda «Vulcan» raketasyny ulanmagy göz öňünde tutýar

NASA agentligi geljekki Aý missiýalary üçin möhüm bölekleri üpjün etmekde United Launch Alliance kompaniýasyny saýlamagy meýilleşdirýär. Gürrüň «Vulcan» raketasynyň «Centaur V» diýlip atlandyrylýan ýokarky bölegi barada barýar...

09.03.2026 12:18
2.1k+

Aý howp astynda däl: NASA-nyň hasaplamalaryna görä 2024 YR4 asteroidi onuň gapdalyndan geçer

NASA-nyň Ýere golaý asman jisimlerini öwreniş merkeziniň hünärmenleri 2024 YR4 asteroidiniň hereket ugruny anykladylar we onuň 2032-nji ýylda Aý bilen çaknyşmak ähtimallygyny doly aradan aýyrdylar. Ozal 2032-nji ýylyň 22-nji dekabrynda urgy bolmak ähtimallygy 4,3% diýlip çaklanylypdy...

08.03.2026 18:02
6.2k+

Bill Geýts täze görnüşli «Natrium» atom stansiýasyny gurmaga rugsat aldy

ABŞ-nyň Ýadro kadalaşdyryş komissiýasy Bill Geýtsiň esaslandyran TerraPower kompaniýasyna Waýoming ştatynda «Natrium» kysymly täze nesil reaktoryny gurmaga resmi taýdan rugsat berdi. Netijede bu karar ýurtda şeýle görnüşdäki ilkinji täjirçilik maksatly atom stansiýasynyň gurulmagyna mümkinçilik berdi...