Peru Amazoniýasyndaky çakmaýan arylar dünýäde resmi taýdan kanuny hukuklara eýe bolan ilkinji mör-möjekler boldy. Bu barada "The Guardian" gazeti habar berýär.
Perunyň Satipo we Nauta şäher häkimlikleri bu babatda ýörite kararlary kabul etdiler. Bu resminamalar arylaryň ýaşamaga we köpelmäge, sagdyn sanyny saklamaga, arassa ýaşaýyş gurşawyndan peýdalanmaga, durnukly howa şertlerine, şeýle hem howp abanan ýa-da zyýan ýeten ýagdaýynda kazyýetde kanuny wekilçilige bolan hukugyny kepillendirýär.
Perudaky ýerli halklar kolumbdan öňki döwürlerden bäri çakmaýan arylary ösdürip ýetişdirýärler. Bu mör-möjekler sebitiň ekoulgamynda möhüm orun eýeleýärler we ýerli ösümlik dünýäsiniň 80%-den gowragyny tozanlandyrýarlar. Emma soňky ýyllarda howanyň üýtgemegi, tokaýlaryň çapylmagy, pestisidleriň ulanylmagy we ýewropaly ary görnüşleri bilen bäsdeşlik sebäpli olaryň sany çalt azalýar.
Çakmaýan arylara kanuny hukuklary bermek başlangyjy "Amazon Research Internacional" guramasynyň esaslandyryjysy Rosa Waskes Espinosanyň ýolbaşçylygyndaky kampaniýanyň netijesidir. 2020-nji ýylda ol ýerli ilatyň koronawirusy bejermekde ulanýan balynyň düzümini öwrendi we onda çişme, wirus, bakteriýa garşy, antioksidant we rak keseline garşy häsiýetleri bolan molekulalary tapandygyny mälim etdi.
