Yrakda gowy ýagdaýda saklanyp galan 3000 ýyllyk küýzegärçilik ussahanasy tapyldy

  • 31.12.2025 08:57
  • 7.6k+

Arheologlar Yrak Kürdüstanynda gadymy küýzegärçilik ussahanasyny ýüze çykardylar. «Journal of Archaeological Science» neşiri onuň takmynan 3000 ýyllyk ýaşyna garamazdan, örän gowy ýagdaýda saklanyp galandygyny habar berýär.

Demir asyryna degişli bu ussahana Dinka gadymy obasynyň çäginde tapyldy. Týubingen uniwersitetiniň alymlarynyň geçiren barlaglaryna görä, tapyndy biziň eýýamymyzdan öňki 1200–800-nji ýyllara degişlidir.
Gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda arheologlar iki sany bişiriş pejini, keramika böleklerini, ýangyç galyndylaryny we gatlakly çökündileri tapdylar. Bu tapyndylar alymlara çig palçygy taýýarlamakdan başlap, taýýar küýzeleriň öndürilişine çenli ähli önümçilik tapgyrlaryny yzarlamaga mümkinçilik berdi. Alymlaryň aýtmagyna görä, şeýle önümçilik toplumlarynyň bu derejede bitin saklanyp galmagyna seýrek duş geliniýär.
Bu açyş gadymy Ýakyn Gündogaryň senetçilik önümçiligi, şäher durmuşy we jemgyýetçilik gurluşy barada täze maglumatlary berdi.
Baş ylmy işgär Silwiýa Amikone ussahananyň saklanyş ýagdaýynyň önümçilik ulgamyny doly täzeden dikeltmäge mümkinçilik berendigini belledi. Seljermeler işiň aýdyň we ulgamly shema boýunça guralandygyny, öndürilen önümleriň bolsa diňe bir ýerli ýaşaýjylar üçin däl-de, tutuş sebit üçin niýetlenendigini görkezdi.
Şeýle-de, küýzegärleriň toýny pes temperaturada bişirmek usulyny ulanandyklary we nesilden-nesle geçip gelýän durnukly düzgünlere eýerendikleri anyklandy.


şu gün 10:44
948

Norfolkda wikingleriň seýrek duş gelýän altyn şaýy tapyldy

Angliýanyň Norfolk graflygynda seýrek duş gelýän altyndan taryhy gymmatlyk tapyldy. Seljerijileriň pikiriçe, bu şaýylar 865-nji ýylda Angliýa çozup giren skandinawlaryň Beýik butparazlar goşunynyň esgerine degişli bolupdyr...

04.03.2026 14:38
3.5k+

Barlagçylar rimlileriň hakykatdan hem Pireneý daglaryndan altyn gazyp alandygyny subut etdiler

Barlagçylar rimlileriň Pireneý daglarynyň ispan böleginden altyn gazyp alandygynyň ilkinji göni subutnamasyny aldylar. Arheologlar gadymy magdan känlerini öwrendiler, ol ýerden çylşyrymly gidrotehniki desgalary we uly suw howdanynyň galyndylaryny tapdylar...

27.02.2026 11:23
1.8k+

Arheologlar Eýranyň Kuzaran jülgesinde 5000 ýyllyk «býurokratiýa» arhiwini tapdylar

Eýranyň günbatarynda ýaşy takmynan 5000 ýyla deň bolan, 7000-den gowrak möhür yzyndan, žetonlardan we toýun heýkeljiklerden ybarat bolan täsin toplum tapyldy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu gymmatlyklar Kuzaran jülgesindäki Tape-Týaline ýadygärliginde geçirilen barlaglar wagtynda ýüze çykaryldy...

25.02.2026 06:08
8.3k+

Panamada müň ýyldan gowrak taryhy bolan altyn şaý-sepli gadymy mazar tapyldy

Panamada arheologlar adam süňkleri, altyn şaý-sepler we toýun gap-gaçlar saklanyp galan, müň ýyldan gowrak ýaşy bolan gadymy mazary ýüze çykardylar. Bu täsin açyş Panama-Siti şäherinden takmynan 200 kilometr günorta-günbatarda ýerleşýän Nata sebitindäki El-Kano arheologik ýadygärliginde hasaba alyndy...