Yrakda gowy ýagdaýda saklanyp galan 3000 ýyllyk küýzegärçilik ussahanasy tapyldy

  • 31.12.2025 08:57
  • 7.6k+

Arheologlar Yrak Kürdüstanynda gadymy küýzegärçilik ussahanasyny ýüze çykardylar. «Journal of Archaeological Science» neşiri onuň takmynan 3000 ýyllyk ýaşyna garamazdan, örän gowy ýagdaýda saklanyp galandygyny habar berýär.

Demir asyryna degişli bu ussahana Dinka gadymy obasynyň çäginde tapyldy. Týubingen uniwersitetiniň alymlarynyň geçiren barlaglaryna görä, tapyndy biziň eýýamymyzdan öňki 1200–800-nji ýyllara degişlidir.
Gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda arheologlar iki sany bişiriş pejini, keramika böleklerini, ýangyç galyndylaryny we gatlakly çökündileri tapdylar. Bu tapyndylar alymlara çig palçygy taýýarlamakdan başlap, taýýar küýzeleriň öndürilişine çenli ähli önümçilik tapgyrlaryny yzarlamaga mümkinçilik berdi. Alymlaryň aýtmagyna görä, şeýle önümçilik toplumlarynyň bu derejede bitin saklanyp galmagyna seýrek duş geliniýär.
Bu açyş gadymy Ýakyn Gündogaryň senetçilik önümçiligi, şäher durmuşy we jemgyýetçilik gurluşy barada täze maglumatlary berdi.
Baş ylmy işgär Silwiýa Amikone ussahananyň saklanyş ýagdaýynyň önümçilik ulgamyny doly täzeden dikeltmäge mümkinçilik berendigini belledi. Seljermeler işiň aýdyň we ulgamly shema boýunça guralandygyny, öndürilen önümleriň bolsa diňe bir ýerli ýaşaýjylar üçin däl-de, tutuş sebit üçin niýetlenendigini görkezdi.
Şeýle-de, küýzegärleriň toýny pes temperaturada bişirmek usulyny ulanandyklary we nesilden-nesle geçip gelýän durnukly düzgünlere eýerendikleri anyklandy.


12.02.2026 12:07
2.2k+

«Týudorlaryň ýüregi»: britanlar XVI asyr patyşa tumaryny saklap galmak üçin 3,5 million funt sterling toplady

Britan muzeýi týudorlar neslinden bolan patyşa Genrih VIII-e dahylly  altyn tumary saklap galmak we ony köpçülige görkezmäge elýeterli etmek üçin zerur bolan 3,5 million funt sterlingi toplamagy başardy. Bu barada Independent neşiri habar berýär...

08.02.2026 09:05
2.3k+

Ysy eksponat etdiler: Germaniýanyň muzeýinde gadymy müsür balzamlarynyň ysy dikeldildi

Halkara alymlar topary Gadymy Müsürde mumyýalamak üçin ulanylan gadymy balzamlaryň ysyny täzeden dikeltmäge mümkinçilik berýän tehnologiýany işläp düzdüler. Bu täzelik bilen Gannowerdäki Awgust Kestner muzeýinde geçirilen sergide tanyşdyryldy...

06.02.2026 14:10
2.4k+

Gazagystanda Parfiýa we Wizantiýa degişli gadymy artefaktlar tapyldy

Gazagystanyň Aktau şäheriniň golaýynda arheologlar Parfiýa we Wizantiýa döwürlerine degişli bolan içi kümüş we mis teňňelerden doly küýzäniň üstünden bardylar. Gadymy Garakabak şäherçesiniň harabalaryndan tapylan bu gymmatlyklar Mangystau (öňki Maňňyşlak) sebtiniň häki bir çetki künjek däl-de, eýsem möhüm söwda merkezi bolandygynyň esasy subutnamasy diýlip atlandyrylýar...

03.02.2026 06:29
2.8k+

Paleontologlar Portugaliýada dili uzyn gadymy amfibiýany tapdylar

Portugaliýanyň Lorinýan formasiýasynda mundan takmynan 150 million ýyl ozal ýaşan we ozal nämälim bolan Nabia civiscientrix atly örän gadymy amfibiýanyň galyndylary tapyldy. Bu tapyndy dinozawrlaryň döwründen tä iň soňky buzluk eýýamyna çenli ýaşan, az öwrenilen we nesli kesilen Albanerpetontidae toparyna degişlidir...