Seýitnazar Seýdi adyndaky TDMI-niň talyplar we okuwçylar üçin okuw gollanmalaryny taýýarladylar

  • 16.11.2025 18:32
  • 2.6k+

Türkmenistanda Seýitnazar Seýdi adyndaky Türkmen döwlet mugallymçylyk institutynyň mugallymlary tarapyndan ýokary okuw mekdepler we orta mekdepler üçin taýýarlanylan okuw gollanmalary neşir edildi.

Informatikany okatmagyň usulyýeti kafedrasynyň mugallymlary M.Berenow hem-de A.Taňryberdiýewa ýokary okuw mekdeplerinde talyplaryň «Algoritmleşdirmegiň we programma düzmegiň esaslary» dersini netijeli öwrenmeklerini ýokarlandyrmaga gönükdirilen «Barlaghana okuwlarynda С++» atly täze okuw gollanmasynyň awtorlary boldular. Gollanmada temalara laýyklykda barlaghana işleriniň beýany hem-de çözgütleriň nusgalary yzygiderli getirilýär. 
«Amaly okuwlarda С++» atly okuw gollanmasy hem ýokarda agzalan kafedranyň mugallymlary M.Berenow we D.Muhanow tarapyndan taýýarlanyldy. Bu gollanmada ýönekeýden çylşyrymla tarap tertipleşdirilen temalar boýunça meseleler hem-de olaryň çözülişi berilýär. Gollanmanyň ahyrynda özbaşdak iş üçin ýumuşlar hödürlenilýär. 
Şeýle hem dosent M.Berenow «С++ dilinde programma düzmek» atly okuw gollanmanyň awtorydyr. Onda umumy sapaklar görnüşinde «С++» dilinde programma ýazmagyň esaslary beýan edilýär. Her temanyň soňunda anyk mysallar arkaly meseleleri çözmegiň usullary görkezilýär.
Informatikany okatmagyň usulyýeti kafedrasynyň hem-de okatmak usulyýetli zähmetiň we tehnologiýalaryň esaslary kafedrasynyň mugallymlary M.Berenow, A.Taňryberdiýewa hem-de M.Rähmedow «Informatika boýunça meseleleri çözmek» okuw gollanmasynyň awtorlarydyr. Onda ýumuşlar, olaryň çözülişi we özbaşdak iş üçin testler getirilýär. Çözülişinde programma ýazmagyň «PascalABC» dilinde düzülen programmalar hem-de geçilenleri berkitmek üçin barlag ýumuşlar beýan edilipdir. Bu okuw gollanmasy ýokary okuw mekdepleriň inžener-tehniki hünärleriniň talyplary üçin bolşy ýaly, orta mekdepleriň ýokary synp okuwçylaryna-da, okuw mekdepleriň ylmy işgärleri we ähli gyzyklanýan okyjylar üçin hem niýetlenendir.
«Sanlar dünýäsi» atly beýleki okuw gollanma okatmak usulyýetli zähmetiň we tehnologiýalaryň esaslary kafedrasynyň mugallymlary M.Rähmedow, O.Seýitgulyýewa hem-de O.Kulyýewa tarapyndan taýýarlanyldy. Gollanmada ilkinji sanlar we sanly aňlatmalar, hasaplamak sungatynyň kämilleşdirilişi we ösüşi, şeýle hem hasaplamalary ýerine ýetirmegiň algoritmi barada maglumatlar getirilýär. Kitap ýokary okuw mekdepleriň talyplaryna we mekdepleriň okuwçylaryna, matematika we informatika mugallymlaryna şeýle hem matematika we onuň taryhy bilen gyzyklanýan beýleki okyjylara niýetlenendir. 
Mugallymçylyk institutynyň bütindünýä taryhyny okatmagyň usulyýeti kafedrasynyň uly mugallymy M.Agamyradowanyň hem-de Aşgabat şäherindäki 1-nji orta mekdebiň mugallymy J.Kullaýewanyň bilelikdäki tagallalary netijesinde ýokary okuw mekdepleriň taryhçy talyplaryna we mugallymlaryna niýetlenilen «Kömekçi taryhy dersler» atly kitap taýýarlanyldy. Kitapda paleografiýa, metrologiýa, hronologiýa, numizmatika, sfragistika, geraldika, genealogiýa, onomastika, etnonimika, antroponimika, toponimika ýaly kömekçi taryhy ylymlar barada, şeýle hem olary öwrenmegiň obýektleri, seljeriş usullary hem-de olaryň beýleki ylymlar bilen arabaglanyşygy barada gymmatly maglumatlar getirilýär. 
«Sözleýişiň medeniýeti boýunça amaly meseleler» atly ýene-de bir täze okuw gollanma türkmen dilini okatmagyň usulyýeti kafedrasynyň uly mugallymy M.Jumaýewa tarapyndan taýýarlanyldy hem-de ulanyjylar üçin elektron görnüşde neşir edildi. Gollanmada talyplara türkmen edebi diliniň orfoepiki, orfografiki, leksiki, grammatiki, stilistiki kadalaryny sanly görnüşde okuw geçmegiň häzirki zaman usullary beýan edilýär. Onda türkmen dilini okatmagyň usulyýetindäki ýörelgeler bilen bir hatarda medeniýet bilen arabaglanyşyk ýörelgesine hem aýratyn ähmiýet berlipdir. V-XII synplaryň okuwçylary bilen işlemäge niýetlenilen elektron okuw gollanmasy ýurduň umumy bilim berýän orta mekdepleriniň mugallymlary üçin gymmatly ugur görkeziji bolup hyzmat eder.


05.01.2026 15:43
5.8k+

Magtymguly adyndaky TDU-nyň talyplary halkara bäsleşiklerinde üstünlik gazandylar

Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň talyplary abraýly halkara bäsleşiklerinde baýrakly orunlara mynasyp boldular. Aýlar Arazberdiýewa “GDA-nyň iň gowy talyby”, Nurýagdy Baýryýew bolsa “Iň gowy ylmy iş - 2025” halkara bäsleşiklerinde ýeňiş gazandy...

04.01.2026 12:24
5.6k+

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersiteti 12-nji synp okuwçylarynyň arasynda iňlis dilinden bäsleşik geçirdi

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersiteti iňlis dili boýunça bäsleşik geçirdi. "Bitaraplyk — dillerimiziň senasy" diýlip atlandyrylan bäsleşik Aşgabat we Arkadag şäherleriniň orta mekdepleriniň 12-nji synp okuwçylarynyň arasynda geçirildi...

02.01.2026 16:51
16k+

Türkmenistanly okuwçylara ABŞ-da okamaga mümkinçilik berýän «FLEX» synaglarynyň wagty we ýeri belli boldy

2026-2027-nji okuw ýyly üçin ABŞ-nyň Hökümeti tarapyndan maliýeleşdirilýän ýokary synp mekdep okuwçylary üçin «FLEX» maksatnamasynyň 2025-2026-njy ýylda geçiriljek bäsleşiginiň rejesi belli boldy. Bu barada Halkara bilim boýunça amerikan geňeşleri habar berdi...

01.01.2026 18:19
4.2k+

Türkmen talyp gyzlary Hytaýda geçirilen halkara olimpiadasynda baýrakly orunlary aldylar

Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň talyp gyzlary Hytaý Halk Respublikasynyň Nankin şäherinde geçirilen Nazary mehanika boýunça VI halkara olimpiadasynda kümüş medallara mynasyp boldular. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň habar bermegine görä, ýaryşyň jemleri boýunça milli ýygyndy toparymyz hem toparlaýyn hasapda ikinji orny eýeledi...