Islandiýada ilkinji gezek çybynlar peýda boldy

  • 24.10.2025 16:48
  • 8.5k+

Islandiýada ilkinji gezek çybynlar ýüze çykaryldy. Häzire çenli ýurt dünýäde olardan azat bolan iki ýeriň biri hasaplanýardy – indi ýeke-täk şeýle ýer Antarktida bolup galdy.

Ilkinji çybynlar Reýkýawikden günorta-günbatarda Kýos buzluk jülgesinde göründi. Olary mör-möjekler bilen gyzyklanýan ýerli ýaşaýjy Býorn Hýaltason çakyr siňdirilen ýüpleriň kömegi bilen gijeki kebeleklere syn edýän wagty gördi. Ol tapyndy barada Facebook sahypasynda habar berdi we surat hödürledi. Soňra ol ýene ikisini tutdy – erkegini we urkaçysyny.

“Men öň şular ýaly zady görmändigime derrew düşündim” – diýip, ol Morgunblaðið neşiri bilen söhbetdeşlikde aýtdy.

Ol entek bu mör-möjekleriň Islandiýada ýaşap, gyşy geçirip biljekdigini anyklamalydygyny belledi.
Hýaltason üç mör-möjegiň ählisini Tebigy taryh institutyndan entomolog Mattias Alfredssona berdi. Ol munuň Culiseta annulata görnüşidigini – gyşy geçirmäge ukyply az sanly çybynlaryň biridigini tassyklady. Alym bu görnüşiň Ýewropada we Demirgazyk Afrikada ýaýrandygyny, ýöne onuň Islandiýa nädip düşendiginiň entek belli däldigini aýtdy.
Islandiýada çybynlar sowuk howa we ýata suwuň ýokdugy sebäpli bolmaýardy. Ýöne World Population Review-iň maglumatlaryna görä, şu ýyl temperatura ençeme gezek rekordy täzeledi: maýda howa yzygider on gün 20 gradusdan ýokary boldy.
Alymlar maýlamaklygyň sowuga öwrenişen ekoulgamlara düýpli täsir edip biljekdigini duýdurýar. BMG-niň Klimat komissiýasynyň maglumatlaryna görä, adamyň işjeňligi atmosferanyň, ummanlaryň we gury ýerleriň temperaturasynyň global derejede ýokarlanmagynyň “gürrüňsiz” sebäbi boldy.


22.12.2025 14:55
10k+

Arktikada howanyň temperaturasy rekord dereje gyzdy - NOAA

2024-nji ýylyň oktýabryndan 2025-nji ýylyň sentýabryna çenli bolan döwürde Arktikada howanyň temperaturasy 1900-nji ýyldan bäri geçirilen gözegçilikleriň taryhynda iň ýokary derejä ýetdi. Bu barada ABŞ-nyň Milli umman we atmosfera barlaglary müdirligi (NOAA) habar berdi...

22.12.2025 13:53
5.4k+

Klimatologlar: Asyryň ortalaryna çenli Ýer ýüzünde her ýyl 4 müňe çenli buzluklar ýok bolar

Eger global maýlamaklyk asyryň ahyryna çenli temperaturanyň 1,5-4 gradus Selsiý ýokarlanmagyna getirse, eýýäm şu asyryň ortalaryna çenli Ýer her ýyl 2000-den 4000-e çenli buzlugy ýitirer. Netijede, buzluklaryň umumy sany 200 müňden 18 müňe çenli azalyp biler...

16.10.2025 10:42
7.3k+

Hytaýda maýlama sebäpli XXI asyryň ahyrynda tutuş ýurtda çaý ösdürip ýetişdirip bolar

2090-njy ýyla çenli Hytaýda çaý ösdürip ýetişdirmek üçin amatly 137 müň inedördül kilometre golaý täze ýer peýda bolup biler diýip, Günorta-Günbatar uniwersitetiniň alymlary N+1 neşirine beren maglumatynda aýdýarlar...

19.09.2025 14:55
5.6k+

Awstraliýada 1,5 mln adam umman derejesiniň ýokarlanmagy sebäpli howp astynda

Awstraliýanyň klimat gullugy global ýylamanyň netijeleri barada çaklamasyny hödürledi. Maglumatlara görä, 2050-nji ýyla çenli umman derejesiniň ýokarlanmagy ýurduň 1,5 million ýaşaýjysynyň janyny howp astyna goýup biler diýip, The Guardian habar berýär...