Astronomlar sekuntda 6 milliard tonna tizlikde ulalýan ýalňyz planetany tapdylar

  • 07.10.2025 13:08
  • 6.2k+

Astronomlar «sergezdan-planetanyň» – ýyldyzyň daşyndan aýlanman, kosmosda erkin gezip ýören obýektiň massasynyň rekord derejede ösýändigini hasaba aldylar. Ýewropanyň Günorta obserwatoriýasynyň «Örän uly teleskopynyň» (VLT) kömegi bilen geçirilen gözegçilikler, bu planetanyň sekuntda 6 milliard tonna tizlikde gaz we tozan sorup alýandygyny görkezdi. Bu öňde-soňda bir planetanyň hasaba alnan iň ýokary ösüş tizlikdir.

Cha 1107-7626 Ýerden takmynan 620 ýagtylyk ýyly uzaklykda Hameleon ýyldyzlar toparynda ýerleşýär. Onuň massasy Ýupiteriň massasyndan bäş-on esse uludyr we ol daş-töweregindäki gaz-tozan diskinden maddalary alyp, emele gelmegini dowam etdirýär.
Barlagyň ýolbaşçysy, Palermo astronomiýa obserwatoriýasynyň işgäri Wiktor Almendros-Abad birnäçe aýyň dowamynda maddalary sorup almagyň tizliginiň takmynan sekiz esse artandygyny belledi.
Alymyň nygtamagyna görä: «Adamlar planetalar barada sypaýy we durnukly dünýäler hökmünde pikir edip bilerler, ýöne bu açyş kosmosda erkin ýüzüp ýören planeta massaly obýektleriň aýratyn üýtgeşik hereket edip biljekdigini görkezýär».
Derňew ösüş prosesine diňe ýyldyzlarda has ozal syn edilen magnit işjeňliginiň gatnaşýandygyny görkezdi. Bu açyş ýyldyzlar bilen planetalaryň arasyndaky çägiň nireden geçýändigine düşünmäge kömek edýär we «galtaşyk-planetanyň» emele gelmegi barada täze maglumat berýär.
Gözlegiň netijeleri The Astrophysical Journal Letters žurnalynda neşir edildi.


düýn 14:59
668

NASA: «Artemis II» missiýasy gyzlary kosmosa uçmaga höweslendirdi

Kristina Kukuň gatnaşmagyndaky «Artemis II» missiýasy dünýä ýüzündäki ähli gyzlar üçin älem giňişligine barýan ýoluň zenanlar üçin hem açykdygy baradaky möhüm habar boldy. Munuň şeýledigi NASA-nyň orbitadaky......

11.05.2026 23:19
3.6k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

11.05.2026 15:59
1.8k+

NASA-nyň Mars synagyna gatnaşyjylar üzňelikde 200 gün geçirdiler

NASA tarapyndan guralan CHAPEA maksatnamasynyň ikinji tapgyryna gatnaşyjylar, Mars ekspedisiýasynyň şertlerini gaýtalaýan toplumyň içinde doly üzňelikde 200 günden gowrak wagt geçirdiler. Bu ylmy synag jemi......

10.05.2026 14:09
1.4k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......