Alymlar ilkinji gezek deri öýjüklerinden adamyň ýumurtga öýjüklerini ösdürip ýetişdirdiler

  • 06.10.2025 10:42
  • 4.6k+

Oregonyň Saglyk we ylym uniwersitetiniň alymlary ilkinji gezek deri öýjüklerinden adamyň ýumurtga öýjüklerini döretdiler. Bu tehnologiýa önelgesizligi bejermekde öwrülişik döredip, ýaş, kesel ýa-da himiýa bejergisiniň täsiri sebäpli ýumurtga öndürmek ukybyny ýitiren aýallar üçin täze mümkinçilik döredip biler diýip, "The Guardian" gazeti habar berdi.

Bu usul Dolli goýunlaryny klonlamakda ulanylan ýörelgelere esaslanýar: öýjügiň ýadrosy donor ýumurtgasyna göçürilýär. Täze barlagda alymlar aýallardan deri öýjüklerini aldylar we adamyň genetiki koduny saklaýan 46 hromosomy öz içine alýan ýadrolaryny aýyrdylar, soňra bolsa olary ýadrosyz donor ýumurtgasyna ýerleşdirdiler.
Esasy kynçylyk - adaty adam ýumurtgasynda bary-ýogy 23 hromosomyň bolmagydy. Ýene 23-si tohumlandyrylma wagtynda goşmaça  goşulýar we düwünçejigiň doly ösmegi üçin zerurdyr. Alymlar goşmaça hromosomlary aýyrmagyň usulyny tapdylar, ýöne bu proses durnuksyz we ýalňyşlyklara ýykgyn edýär.
Alnan 82 ýumurtganyň 10%-den azy irki embrional döwrüne çenli ösdi we hiç biri alty günden köp ýaşamady.
Barlagyň awtorlary öz işini "taglymatyň subutnamasy" diýip atlandyrýarlar we tehnologiýa amaly taýdan ulanylyp başlanýança on ýyl töweregi wagtyň gerek boljakdygyny çaklaýarlar. Hünärmenler täze usullaryň howpsuz we ygtybarly bolmagyny üpjün etmek üçin berk gözegçilik etmegiň we şeýle ösüşleri aç-açan ara alyp maslahatlaşmagyň zerurdygyny nygtaýarlar.


düýn 09:31
3.1k+

Ýapon fizikleri hiç haçan solmaýan suratlary çap etmegi öwrendiler

Ýaponiýaly alymlaryň topary kremniý nanosferaly ýörite boýaglary ulanyp, gurluşly reňkler bilen çap etmek usulyny işläp düzdi. Bu tehnologiýa Advanced Materials žurnalynda beýan edildi....

07.04.2026 19:02
4.8k+

Biologlar gurbaganyň çagasyny arkasynda göterýän täze görnüşini tapdylar

Demirgazyk Peruwyň daglarynda gurbaganyň Gastrotheca mittaliiti diýlip atlandyrylan, torbaly täze görnüşi tapyldy we beýan edildi. Olaryň tapawutly aýratynlygy çagalaryny arkasyndaky ýörite deri torbada......

07.04.2026 10:28
7.5k+

4 sany iPhone 17 Pro Max Orion gämisinde hakykatdan hem Aýa ugradyldy: telefonlar uçuşa nähili taýýarlandy

«Artemis II» missiýasynyň çäginde «Orion» kosmos gämisinde Aýa tarap dört sany iPhone 17 Pro Max smartfony ugradyldy — ekipažyň her bir agzasyna bir enjam berildi....

02.04.2026 19:23
10k+

Ahyrsoňy Saturnyň syry açyldy

Alymlar gözegçilikleriň dowamynda Saturnyň aýlanma tizliginiň üýtgäp durýandygyny hasaba alypdy. Aslynda bu ýagdaý fizikanyň kanunlaryna ters gelýär. Şonuň üçin alymlar onuň sebäbine düşünmäge çalyşdy we bu......