Wenerada ilkinji läbik turbalaryň bardygynyň alamatlary tapyldy

  • 04.10.2025 15:46
  • 3.4k+

Padua uniwersitetinden Barbara De Toffoliniň ýolbaşçylygyndaky alymlar topary Wenerada ilkinji gezek läbik turbalarynyň bardygyny tassyklaýan ylmy delilleri ýüze çykardy. Alymlar öňki kosmos missiýalarynyň radio­loka­siýa we topografiýa maglumatlaryny öwrenip, diametri 100 kilometreden ýokary bolan ullakan şit wulkanlaryna üns berdiler.

Läbik turbalary — bu tebigy tuneller bolup, lawanyň akymynyň daşky gatlagy sowap gatylaşanda, gyzgyn lawa aşakdan akmagyny dowam etdirýär. Soňra läbik çekilende, onuň ýerinde boş turba şekilli giňişlik galýar. Alymlar Wenerada şeýle turbalaryň üstüniň ýumrulan ýerlerini görkezýän dört sany egrem-bugram çukur zynjyryny tapdylar.


Şeýle gurluşlar ozal diňe Ýer şarynda we Aýda mälimdi, Wenerada bolsa olaryň bardygy diňe çaklama hökmünde garalýardy. Bu açyş planetanyň wulkanik taryhyny we geologik ösüş proseslerini has giňişleýin öwrenmäge mümkinçilik berýär.
Läbik turbalar geljekki kosmos missiýalary üçin hem möhüm bolup biler, sebäbi ýerasty tuneller planetanyň ýüzündäki aşa ýokary temperatura we basyşa garşy gorag bolup hyzmat edip biler. Tapylan gurluşlar wulkanlaryň eteginde ýerleşip, läbigiň tebigy akym ugurlaryna meňzeýär we olaryň egrem-bugram görnüşi bu emele gelişleriň wulkanik gelip çykyşlydygyny, tektonik däldigini tassyklaýar.
Bu ylmy tapyndy alymlara Weneranyň ösüş taryhyny has içgin öwrenmäge we ony geologik taýdan işjeň Ýer bilen deňeşdirmäge mümkinçilik berýär.


düýn 22:33
2.7k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

düýn 17:42
2.3k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

düýn 02:25
4.1k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...

06.02.2026 09:06
2.2k+

Hytaý kosmos bilen Ýeriň arasynda maglumat alyşmakda täze rekord goýdy: sekuntda 120 gigabit

Hytaýly hünärmenler kosmos bilen Ýeriň arasynda lazer şöhlesi arkaly maglumat geçirmek boýunça nobatdaky synagy üstünlikli tamamladylar. Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň Aerokosmos maglumatlary instituty (AIR) maglumat geçirmegiň tizliginiň sekuntda 120 gigabite (Gbps) ýetendigini mälim etdi...