Wenerada ilkinji läbik turbalaryň bardygynyň alamatlary tapyldy

  • 04.10.2025 15:46
  • 3.4k+

Padua uniwersitetinden Barbara De Toffoliniň ýolbaşçylygyndaky alymlar topary Wenerada ilkinji gezek läbik turbalarynyň bardygyny tassyklaýan ylmy delilleri ýüze çykardy. Alymlar öňki kosmos missiýalarynyň radio­loka­siýa we topografiýa maglumatlaryny öwrenip, diametri 100 kilometreden ýokary bolan ullakan şit wulkanlaryna üns berdiler.

Läbik turbalary — bu tebigy tuneller bolup, lawanyň akymynyň daşky gatlagy sowap gatylaşanda, gyzgyn lawa aşakdan akmagyny dowam etdirýär. Soňra läbik çekilende, onuň ýerinde boş turba şekilli giňişlik galýar. Alymlar Wenerada şeýle turbalaryň üstüniň ýumrulan ýerlerini görkezýän dört sany egrem-bugram çukur zynjyryny tapdylar.


Şeýle gurluşlar ozal diňe Ýer şarynda we Aýda mälimdi, Wenerada bolsa olaryň bardygy diňe çaklama hökmünde garalýardy. Bu açyş planetanyň wulkanik taryhyny we geologik ösüş proseslerini has giňişleýin öwrenmäge mümkinçilik berýär.
Läbik turbalar geljekki kosmos missiýalary üçin hem möhüm bolup biler, sebäbi ýerasty tuneller planetanyň ýüzündäki aşa ýokary temperatura we basyşa garşy gorag bolup hyzmat edip biler. Tapylan gurluşlar wulkanlaryň eteginde ýerleşip, läbigiň tebigy akym ugurlaryna meňzeýär we olaryň egrem-bugram görnüşi bu emele gelişleriň wulkanik gelip çykyşlydygyny, tektonik däldigini tassyklaýar.
Bu ylmy tapyndy alymlara Weneranyň ösüş taryhyny has içgin öwrenmäge we ony geologik taýdan işjeň Ýer bilen deňeşdirmäge mümkinçilik berýär.


şu gün 11:01
147

Iň "arassa": astronomlar rekord derejede pes elementli ýyldyz tapdylar

Çikago uniwersitetiniň talyplarynyň topary agyr elementleriň rekord derejede az mukdaryna eýe bolan SDSS J0715-7334 ýyldyzyny tapdylar. Bu şu wagta çenli belli bolan iň “arassa” ýyldyzdyr....

10.04.2026 16:10
6k+

Hemra suratlarynyň geliş tizligi birnäçe minuta çenli gysgaldy

Hemra operatorlary Ýeriň şekillerini surata alanlaryndan soň birnäçe minutyň içinde ibermäge başladylar. Vantor kompaniýasynyň WorldView Legion hemrasy tarapyndan geçirilen tehnologiýa görkezilişi, iki ýyl......

09.04.2026 09:31
3.9k+

Ýapon fizikleri hiç haçan solmaýan suratlary çap etmegi öwrendiler

Ýaponiýaly alymlaryň topary kremniý nanosferaly ýörite boýaglary ulanyp, gurluşly reňkler bilen çap etmek usulyny işläp düzdi. Bu tehnologiýa Advanced Materials žurnalynda beýan edildi....

08.04.2026 14:38
6.4k+

Bulary biz hiç wagt görmändik: NASA Aýyň arka tarapyndan pursatlary görkezdi

Aeronawtika we kosmos giňişligini öwrenmek boýunça milli müdirlik (NASA) Artemis II missiýasynyň dowamynda «Orion» kosmos gämisi bilen Aýyň daşyndan aýlanyp çykylan wagty alnan özboluşly fotosuratlary we......