Alymlar Gentington keseliniň ösüşini 75% haýallatmagy başardylar

  • 29.09.2025 14:51
  • 2k+

Londonyň Uniwersitet Kollejiniň alymlary (UCLH) Gentington keseline garşy göreşde ilkinji ynamly netijeler barada habar berdiler. AMT-130 derman serişdesi bilen geçirilen synaglar bejerip bolmaýan bu keseliň ösmegini haýallatmagy başardy.

UCLH-niň Gentington keselini bejermek merkeziniň maglumatyna görä, uniQure kompaniýasy tarapyndan işlenip taýýarlanan genetiki terapiýa üstünlikli synagdan geçirildi. AMT-130-y kabul eden hassalarda keseliň ösüşi bejerilmedik hassalara garanyňda 75% haýallady. Bu Gentington keseli boýunça kliniki barlagda statistik taýdan möhüm netijäni gazanmak boýunça ilkinji ýagdaýdyr.
Derman howpsuz wirus wektorynyň üsti bilen DNK molekulasyny beýnä eltmek arkaly işleýär. Ol striatum diýilýän aň bölegine düşüp, ol ýerde RNA önümçiligini başlaýar, şeýlelik bilen näsaz öýjükleriň işini togtadýar we olary ýok edýär. Striatum hereketi dolandyrýan we Gentington keseliň täsirine iň açyk ýerleriň biridir.
Taslamanyň ýolbaşçysy, professor Sara Tabrizi, bejerginiň hassalaryň gündelik işjeňligini has uzak wagtlap saklamaga kömek edip biljekdigini belledi. UCLH-nyň baş barlagçysy Ed Wild AMT-130-nyň Gentington keseliniň ösmegini haýallatmak üçin ilkinji tassyklanan derman bolup biljekdigini aýtdy.
Gentington keseli — aşa seýrek dörän, neslegeçiji nerw ulgamynyň keseli bolup, beýniň öýjüklerini ýok edýär. Adatça ol 30–50 ýaş aralygynda ýüze çykýar we 10–13 ýyl dowam edýär. Esasy alamatlary: erk edip bolmaýan hereketler, koordinasiýanyň ýitmegi we kognitiw bozulmalar.


16.01.2026 15:17
4.9k+

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr

Alymlar Ýeriň iň gadymy derýasyny tapdylar. Live Science žurnalynyň maglumatyna görä, ol Awstraliýadaky Finke derýasy bolup çykdy. Arizona uniwersitetiniň geomorfology Wiktor Beýker bu derýa ulgamynyň ýaşynyň 300 bilen 400 million ýyl aralygyndadygyny, munuň bolsa onuň dinozawrlardan hem gadymydygyny aňladýandygyny aýdýar...

16.01.2026 15:12
2.9k+

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar

Kosmosa uçuş astronawtlaryň bedenine täsir edip, olaryň myşsalarynyň ýitmegine, süňk dykyzlygynyň peselmegine we suwuklyk hem elektrolit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Emma bu-da hemmesi däl. Alymlar mikrograwitasiýanyň täsirlerini öwrenenlerinden soň, älem giňişligine uçuşyň astronawtlaryň beýnisiniň gurluşyna täsir edýändigini-de anykladylar...

14.01.2026 10:20
2.4k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.4k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...