Atlantik ummanynyň düýbünden süýji suwuň ummasyz ätiýaçlygy tapyldy

  • 24.09.2025 11:42
  • 6.6k+

Alymlar ABŞ-nyň demirgazyk-gündogar kenarýakasynda Atlantik ummanynyň aşagyndan süýji suwuň ägirt uly howdanyny tapdylar. Bu barada üç aýlyk ekspedisiýany tamamlan halkara barlagçylar toparyna salgylanýan  CNN habar berdi.

Gürrüň Nýu-Jersiden Men ştatynyň demirgazygyna çenli ýaýylyp gidýän suwly gözýetim barada gidýär. “Ekspedisiýa 501-iň" çäklerinde 400 metre çenli çuňlukdaky guýular burawlandy. Seljermeler suwuň maslahat berilýän agyz suwunyň standartlaryna laýyk gelýändigini görkezdi. Hünärmenler bu suw ätiýaçlyklaryň Nýu-Ýork şäheri ýaly megapolisi 800 ýyllap suw bilen üpjün etmäge ýetjekdigini çaklaýarlar.
BMG-niň çaklamalaryny göz öňünde tutsaň, mesele has ýiti görünýär. Bäş ýylyň içinde dünýäde süýji suwa bolan isleg 40% artyp biler. Şol bir wagtda deňiz derejesi ýokarlanýar, kenarýaka suw çeşmelerini hapalaýar, senagatda suwuň sarp edilişi bolsa ýokarlanýar.
Alymlar entek üsti açylan suwuň gelip çykyşyny we ýaşyny kesgitlemeli. Bu bolsa çeşmäniň täzelenip bilinjekdigini ýa-da ýokdugyny kesgitlär. Şeýle hem, howpsuzlyk meselesi we tapyndynyň bahasy, iň esasysy hem daşky gurşaw töwekgelçiligi bilen baglanyşykly meseleler hem açyklygyna galýar.
Hünärmenler şuňa meňzeş suw gorlarynyň beýleki yklymlaryň kenarlarynda hem bolup biljekdigini we global süýji suw ýetmezçiligi meselesini çözmek üçin täze mümkinçilikleri açýandygyny aýdýarlar.


düýn 14:29
6.1k+

Alymlar 1949-njy ýylda Bermud adalarynda ýazga alnan geň sesiň syryny açdylar

Üstünden 77 ýyl geçeninden soň, Bermud adalarynda ýazgy edilen nämälim sesiň nireden çykanlygy belli boldy. Ol küýki kitiň aýdymynyň iň irki ýazgysy bolup çykdy. 1949-njy ýylyň 7-nji martynda «Atlantis» barlag gämisindäki alymlar Bermud adalarynyň kenarynda akustiki tejribeler geçirdiler...

düýn 09:10
1.6k+

Ýabany totyguşlar özara «gepleşikde» çylşyrymly sintaksis düzgünlerini ulanýarlar

Sary boýunly amazonlar (totyguşlaryň seýrek duş gelýän Amazona auropalliata görnüşi) ýabany tebigatda wokal duetlerini emele getirenlerinde çylşyrymly sintaksisi ulanýarlar. Bu barada Journal of Avian Biology neşiri habar berýär...

21.02.2026 15:50
4.4k+

Floridada kenara zyňylan girdenek kaşalotlarda bakteriýanyň nämälim görnüşleri ýüze çykaryldy

Floridanyň Atlantik uniwersitetiniň ýanyndaky Harbow-Branç okeanografiýa institutynyň hünärmenleri girdenek kaşalotlaryň organizmlerinde Helicobacter urugyna degişli, ylma ozal nämälim bolan üç sany bakteriýa genotipini tapdylar...

18.02.2026 12:14
4.5k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...