Atlantik ummanynyň düýbünden süýji suwuň ummasyz ätiýaçlygy tapyldy

  • 24.09.2025 11:42
  • 6.5k+

Alymlar ABŞ-nyň demirgazyk-gündogar kenarýakasynda Atlantik ummanynyň aşagyndan süýji suwuň ägirt uly howdanyny tapdylar. Bu barada üç aýlyk ekspedisiýany tamamlan halkara barlagçylar toparyna salgylanýan  CNN habar berdi.

Gürrüň Nýu-Jersiden Men ştatynyň demirgazygyna çenli ýaýylyp gidýän suwly gözýetim barada gidýär. “Ekspedisiýa 501-iň" çäklerinde 400 metre çenli çuňlukdaky guýular burawlandy. Seljermeler suwuň maslahat berilýän agyz suwunyň standartlaryna laýyk gelýändigini görkezdi. Hünärmenler bu suw ätiýaçlyklaryň Nýu-Ýork şäheri ýaly megapolisi 800 ýyllap suw bilen üpjün etmäge ýetjekdigini çaklaýarlar.
BMG-niň çaklamalaryny göz öňünde tutsaň, mesele has ýiti görünýär. Bäş ýylyň içinde dünýäde süýji suwa bolan isleg 40% artyp biler. Şol bir wagtda deňiz derejesi ýokarlanýar, kenarýaka suw çeşmelerini hapalaýar, senagatda suwuň sarp edilişi bolsa ýokarlanýar.
Alymlar entek üsti açylan suwuň gelip çykyşyny we ýaşyny kesgitlemeli. Bu bolsa çeşmäniň täzelenip bilinjekdigini ýa-da ýokdugyny kesgitlär. Şeýle hem, howpsuzlyk meselesi we tapyndynyň bahasy, iň esasysy hem daşky gurşaw töwekgelçiligi bilen baglanyşykly meseleler hem açyklygyna galýar.
Hünärmenler şuňa meňzeş suw gorlarynyň beýleki yklymlaryň kenarlarynda hem bolup biljekdigini we global süýji suw ýetmezçiligi meselesini çözmek üçin täze mümkinçilikleri açýandygyny aýdýarlar.


04.01.2026 12:12
5.6k+

Science žurnaly 2025-nji ýylyň on sany esasy ylmy üstünligini aýtdy

Abraýly Science ylmy žurnalynyň redaksiýasy 2025-nji ýylda gazanylan möhüm 10 sany ylmy üstünligiň sanawyny düzmek bilen bu ýyly jemledi. 1. Gaýtadan dikeldilýän energetika Bu gezek neşir reýtingiň başynda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň – Günüň, ýeliň we gidroenergetikanyň ulanylyşynyň çalt depginde ösüşini ýerleşdirdi...

29.12.2025 12:40
2.5k+

Şweýsariýaly inženerler jansyz langustinleriň gabyklaryndan robot ýasadylar

Lozanna Federal Politehniki mekdebiniň (EPFL) ýanyndaky CREATE laboratoriýasynyň inženerleri öli langustinleriň ekzoskeletlerini esas hökmünde ulanyp, biogibrid robotlaryny işläp düzdüler. Berk hitinden ybarat bolan bu organiki gurluşlar biologik berkligi we bogun membranalarynyň çeýeligini özünde jemleýän täsin gurluşlary döretmäge mümkinçilik berdi...

29.12.2025 11:56
3k+

Britaniýaly alymlar elektromagnit päsgelçilikleriniň 99,97%-ini bökdeýän dury plýonkany oýlap tapdylar

Glazgo uniwersitetiniň alymlary elektromagnit şöhlelenmesiniň 99,97%-den gowragyny yzyna serpikdirip bilýän örän inçe, çeýe we dury nanoplýonkany oýlap tapdylar. Bu material Wi-Fi we 5G signallarynyň täsir edýän şertlerinde geýilýän sensorlaryň, lukmançylyk enjamlarynyň we çeýe displeýleriň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek üçin niýetlenendir...

29.12.2025 11:06
2.6k+

Alymlar ýaldyrawuk tomzaklaryň aragatnaşyk ýörelgesinden peýdalanyp, ýerden daşardaky aňy gözlemegi teklip etdiler

Arizona ştatynyň uniwersitetiniň alymlary ýerden daşary aňy gözlemek üçin täze strategiýany hödürlediler. Ol biologik aragatnaşyk ýörelgelerine we pulsarlary (neýtron ýyldyzlaryny) fon hökmünde ulanmaga esaslanýar...