NASA-nyň täze tejribesinde 4 meýletinçi bir ýylyny Marsyň “simulyatorynda” geçirer

  • 11.09.2025 21:21
  • 6.6k+

NASA Marsyň barlag bazasyny simulýasiýa edýän gurşawda adamlary izolirlemek boýunça tejribeleriniň ikinji tapgyryny geçirer. 19-njy oktýabrda dört meýletinçi Hýustonyň Jonson adyndaky Kosmos merkeziniň Mars Dune Alpha barlaghanasyna ugrar.

Laboratoriýanyň meýdany 158 inedördül metr. Olaryň missiýasy 378 gün dowam edip, 2026-njy ýylyň 31-nji oktýabrynda tamamlanar.
Simulýatorda tutuş ýaşaýyş gurşawy ilkinji adamlar üçin Marsda baza döretmek meýilnamasyna meňzeş edilip 3D görnüşinde çap edildi. CHAPEA (Crew Health and Performance Exploration Analog) maksatnamasynyň çäginde geçiriljek tejribäniň maksady Marsyňky ýaly şertlerde adamyň saglygyna we iş ukybyna täsir edýän faktorlara baha bermekden ybaratdyr. Ekipaž resurs çäklendirmeleri, enjamlaryň näsazlygynyň ýüze çykmagy, aragatnaşygyň gijikdirilmegi, izolýasiýa we beýleki dartgynly ýagdaýa salýan faktorlar bilen ýüzbe-ýüz bolar.
CHAPEA taslamasynyň baş barlagçysy Greýs Duglas modelirlemäniň çäklendirmeleriň we uzak möhletli uçuşlaryň ekipažyň saglygyna we iş ukybyna edýän täsirine düşünmek üçin kognitiw we fiziki häsiýetnamalar baradaky maglumatlary ýygnajakdygyny aýtdy, bu bolsa NASA-nyň Marsa adam tarapyndan dolandyrylýan missiýasyny üstünlikli ugratmak barada karara gelmegine kömek eder.
Bu eýýäm ikinji bir ýyllyk missiýadyr: öňki tejribe 2024-nji ýylyň 6-njy iýulynda tamamlandy. Alnan maglumatlar uzak möhletli, adam tarapyndan dolandyrylýan ekspedisiýalar üçin howpsuzlyk protokollaryny we tekliplerini döretmekde ulanylýar we HKS-e uçuşlardan toplanan maglumatlaryň üstüni doldurar.
Täze tejribä Ross Elder, Ellen Ellis, Metýu Montgomeri we Jeýms Spaýser dagy gatnaşýar. Olaryň ornuny Emili Phillips bilen Lora Mari çalşar.
Elder synagçy pilot we inžener hasaplanýar; Ellisiň lukmançylyk tejribesi bar we kosmos razwedkasy we uçuş ulgamlary pudagynda inženerçilik bilen meşgullanýar; Montgomeri - elektrotehnika boýunça inžener; Spaýser bolsa telekommunikasiýa tehnologiýalary ugrundan inžener.


düýn 16:00
1.3k+

«Curiosity» marsahodynyň tejribesi Marsyň topragynda onlarça organiki molekulalary ýüze çykardy

NASA-nyň «Curiosity» marsahody täsin himiki tejribäni üstünlikli amala aşyrdy. Onuň dowamynda Marsyň toprak nusgalarynda onlarça görnüşli organiki molekulalar tapyldy....

28.04.2026 23:04
1.7k+

Hytaýyň Yutu-2 roweri Aýdaky iň uzak ömürli apparat boldy

Hytaýyň Yutu-2 roweri Aýyň üstündäki iň uzak ömürli apparat boldy. Hasaplamalara görä üç aý hyzmat etmeli rower ýedi ýyldan gowrak wagt bäri Aýyň beýleki tarapyny söküp ýör....

28.04.2026 12:10
3.3k+

Boeing 777 NASA-nyň uçýan uly barlaghanasyna öwrüldi

NASA Boeing 777-niň binýadynda täze ylmy uçary ulanmaga taýýarlyk işlerini tamamlady. Tehas ştatynda bir ýyl dowam eden döwrebaplaşdyrma işlerinden soň, bu uçar Wirjiniýa ştatyndaky Lengli barlag merkezine......

27.04.2026 23:19
5.2k+

Saturnyň hemrasynda hatda ýeňiljek şemal hem uly tolkunlary döredip biler

Planetologlar tolkunlaryň emele gelişiniň mehanizmlerini düşündirýän uniwersal fiziki modeli işläp düzdi. JGR Planets žurnalynda çap edilen bu barlag Saturnyň Titan atly hemrasynda, hatda örän gowşak ýelleriň......