“Jeýms Uebb” teleskopy ýaşamak üçin şertleri bolup biljek planetany tapdy

  • 11.09.2025 19:53
  • 7.8k+

TRAPPIST-1 ýyldyz ulgamyna girýän TRAPPIST-1e ekzoplanetasynda ýaşaýyş üçin laýyk gelýän şertler bolup biler. Bu barada “Jeýms Uebb” kosmos teleskopyndan alnan täze maglumatlara salgylanyp, NewScientist neşiri habar berýär.

Gözlegler planetanyň azota baý we Ýeriňkä meňzeş atmosferasynyň bolup biljekdigini görkezdi. TRAPPIST-1 ulgamy Ýerden, takmynan, 40 ýagtylyk ýyly aralygynda ýerleşýär we azyndan ýedi planetadan ybarat. Şolaryň arasynda üçüsi aýratyn gyzyklanma döredýär – olar suwuň suwuk görnüşde bolup biljek zolagynda ýerleşýär.
Sent-Endrýus uniwersitetinden alym Raýan Makdonald ozal bu zolakdan iki planetanyň seljermesiniň atmosfera alamatlaryny görkezmändigini belledi. Ýöne onuň merkezinde ýerleşýän TRAPPIST-1e has umytlandyryjy aýratynlyklary görkezýär.
Onuň aýtmagyna görä, eger azot atmosferasynyň barlygy tassyklansa, indiki tapgyr gaz gözlemek we planetanyň üstündäki temperatura baha bermek bolar. Bu hem ol ýerde suwuk suwuň bolup biljekdigine ýa-da ýokdugyna düşünmäge mümkinçilik berer – bu faktor onuň ýaşaýyş üçin ýaramlylyk ähtimallygyny ýokarlandyrýar.
Gözleg usulyýeti planetanyň öz ýyldyzynyň öňünden geçende ýagtylygyň üýtgemegine syn etmeklige esaslanýar. Şeýle çemeleşme atmosferanyň himiki düzümini kesgitlemäge we ýaşaýşy goldap biljek elementleri ýüze çykarmaga kömek edýär. Alymlar gutarnykly netije üçin goşmaça gözegçilikleriň zerurdygyny belledi. 


şu gün 11:07
496

Alymlar Marsy özleşdirmek üçin awtonom "robot iti" döretdiler

Şweýsariýaly inženerler we alymlar ýarym awtonom dört aýakly ANYmal robotyny üstünlikli synagdan geçirdiler. Ol Ýerden gelýän buýruklar bolmazdan geologik obýektleri özbaşdak öwrenmäge ukyplydyr diýip,......

düýn 14:26
4.8k+

Türkmenistanyň alymlary gowaçanyň täze «Daşoguz-11» we «Daşoguz-12» görnüşlerini synagdan geçirýär

Ylmy-barlag pagtaçylyk institutynyň Daşoguz şahamçasynyň alymlary sebitiň şertlerine uýgunlaşdyrylan gowaçanyň täze görnüşlerini döretmegiň üstünde işleýär. Şu ýyl synag üçin «Daşoguz-11» we «Daşoguz-12»......

13.04.2026 16:09
1.3k+

Bennu asteroidinde çylşyrymly himiki «adajyklar» ýüze çykaryldy

Bennu asteroidinden alnan nusgalarda organiki maddalaryň we minerallaryň deňölçegsiz paýlanyşy ýüze çykaryldy, olar özboluşly himiki «adajyklary» emele getirýärler. Bu açyş irki asteroidlerdäki suwuk suwuň......

13.04.2026 16:04
843

Neýron ulgamy öýjükdäki belok baglanyşyklaryny 95% takyklyk bilen öňünden aýtmagy öwrendi

“Ýokary ykdysadyýet mekdebi” milli ylmy-barlag uniwersitetiniň alymlary beloklaryň biri-biri bilen özara täsirleşjekdigini 95% takyklyk bilen çaklaýan GSMFormer-PPI modelini işläp düzdüler. Bu işläp düzme......