“Jeýms Uebb” teleskopy ýaşamak üçin şertleri bolup biljek planetany tapdy

  • 11.09.2025 19:53
  • 7.8k+

TRAPPIST-1 ýyldyz ulgamyna girýän TRAPPIST-1e ekzoplanetasynda ýaşaýyş üçin laýyk gelýän şertler bolup biler. Bu barada “Jeýms Uebb” kosmos teleskopyndan alnan täze maglumatlara salgylanyp, NewScientist neşiri habar berýär.

Gözlegler planetanyň azota baý we Ýeriňkä meňzeş atmosferasynyň bolup biljekdigini görkezdi. TRAPPIST-1 ulgamy Ýerden, takmynan, 40 ýagtylyk ýyly aralygynda ýerleşýär we azyndan ýedi planetadan ybarat. Şolaryň arasynda üçüsi aýratyn gyzyklanma döredýär – olar suwuň suwuk görnüşde bolup biljek zolagynda ýerleşýär.
Sent-Endrýus uniwersitetinden alym Raýan Makdonald ozal bu zolakdan iki planetanyň seljermesiniň atmosfera alamatlaryny görkezmändigini belledi. Ýöne onuň merkezinde ýerleşýän TRAPPIST-1e has umytlandyryjy aýratynlyklary görkezýär.
Onuň aýtmagyna görä, eger azot atmosferasynyň barlygy tassyklansa, indiki tapgyr gaz gözlemek we planetanyň üstündäki temperatura baha bermek bolar. Bu hem ol ýerde suwuk suwuň bolup biljekdigine ýa-da ýokdugyna düşünmäge mümkinçilik berer – bu faktor onuň ýaşaýyş üçin ýaramlylyk ähtimallygyny ýokarlandyrýar.
Gözleg usulyýeti planetanyň öz ýyldyzynyň öňünden geçende ýagtylygyň üýtgemegine syn etmeklige esaslanýar. Şeýle çemeleşme atmosferanyň himiki düzümini kesgitlemäge we ýaşaýşy goldap biljek elementleri ýüze çykarmaga kömek edýär. Alymlar gutarnykly netije üçin goşmaça gözegçilikleriň zerurdygyny belledi. 


şu gün 18:05
613

NASA Aýa uçjak missiýasynyň ýangyç guýmak synaglaryny şowly diýip tassyklady we uçuşy mart aýyna meýilleşdirdi

NASA Space Launch System (SLS) agyr göteriji raketasyny ýangyç bilen doldurmak boýunça gaýtadan geçirilen doly göwrümli synagyň üstünlikli tamamlanandygyny resmi taýdan tassyklady we taryhy Artemis II missiýasyny taýýarlamagyň jemleýji tapgyryna girişdi...

şu gün 15:50
1.5k+

Floridada kenara zyňylan girdenek kaşalotlarda bakteriýanyň nämälim görnüşleri ýüze çykaryldy

Floridanyň Atlantik uniwersitetiniň ýanyndaky Harbow-Branç okeanografiýa institutynyň hünärmenleri girdenek kaşalotlaryň organizmlerinde Helicobacter urugyna degişli, ylma ozal nämälim bolan üç sany bakteriýa genotipini tapdylar...

19.02.2026 09:05
1.7k+

Perseverance barlaglary Marsyň öň çygly we maýyl bolandygyny tassyklady

Marsyň ýüzünde geçirilen barlaglar milliardlarça ýyl ozal bu planetanyň öň çaklanylyşy ýaly buz bilen örtülmän, gaýta maýyl we çygly bolandygyny görkezdi. Munuň özi «Nuh eýýamy» diýlip atlandyrylýan döwürde (takmynan 4,1–3,7 mlrd ýyl ozal) Marsda äpet suw howdanlarynyň we derýalaryň bolandygyny çaklamaga doly mümkinçilik berýär...

18.02.2026 15:45
3.6k+

Özbegistan 2028-nji ýyla çenli ilkinji ylmy hemrany we kosmonawty uçurmaga taýýarlanýar

Özbegistan 2028-nji ýylda 6U görnüşli ilkinji ylmy hemrasyny uçurmagy meýilleşdirýär. Bu hemra türki halklaryň görnükli astronomy, matematigi, akyldary we şahyry Mirzo Ulugbegiň hormatyna atlandyrylar. Şeýle hem Respublikada ýurduň ilkinji kosmonawtyny taýýarlamak boýunça işler alnyp barylýar...