Ýeri G2-G3 derejeli magnit tupanlary gurşap aldy. Olar azyndan bir gün dowam eder

  • 02.09.2025 16:30
  • 5.7k+

Ýerde 2-nji sentýabra geçilen gije magnit tupanlary başlady. Olar azyndan bir gün dowam eder diýip, RYA-nyň Kosmos gözlegleri institutynyň we Gün-Ýer fizikasy institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň metbugat gullugy habar berýär.

Hünärmenler günüň dowamynda geomagnit indeksiniň ýokarlanjakdygyny we tupanlaryň G2-G3 derejä ýetjekdigini belleýär. Polýar şöhlelenmeleriniň esasy zolagy Skandinawiýada we Kanadada emele geler.
Häzir geomagnit ýagdaýy ýumşak bolup, ol planetara magnit meýdanynyň tupanlaryň we demirgazyk şöhlelenmeleriniň peýda bolmagyny saklaýan oňyn ugry bilen baglanyşyklydyr. Ýöne günüň ortasynda magnit meýdanynyň ugry üýtgär we ýagdaýy saklajak şertler bolmadyk ýagdaýynda geomagnit tupany G3 derejä ýeter.
Magnit tupanlarynyň derejesi G1-den (gowşak) G5-e çenli (aşa güýçli) üýtgeýär. G3 derejeli tupanlar hem güýçli hasaplanýar we hemralaryň işinde, energetikanyň gorag ulgamynda, radioaragatnaşygynda we nawigasiýada bökdençliklere getirip bilýär.
Tupanlaryň sebäbi Gün alawlamalary we Ýere tarap plazmalaryň zyňylmagy boldy. Bu hadysa RYA-nyň alymlary tarapyndan 31-nji awgusta geçilen gije hasaba alyndy. Bu soňky bir günde Gün maddasynyň ikinji zyňyndysy boldy we ol soňky günlerde Gün işjeňliginiň ýokarlanmagy bilen baglanyşyklydyr.


27.12.2025 20:51
4.3k+

2025-nji ýylda magnit tupanlarynyň sany soňky on ýylda iň ýokary derejä ýetdi

2025-nji ýylda magnit tupanlarynyň bolan günleriniň sany soňky on ýylda iň ýokary görkezijä, geomagnit-gozganma günleriniň umumy sany bolsa soňky ýigrimi ýylda iň ýokary derejä ýetdi. Bu barada RYA-nyň Kosmos gözlegleri institutynyň we Gün-Ýer fizika institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasy habar berdi...

25.12.2025 12:25
3.8k+

Kosmosda ozal görünmedik täze partlama görnüşi hasaba alyndy

LIGO we Virgo kosmos detektorlary taryhda ilkinji gezek AT2025ulz diýlip atlandyrylýan astronomik hadysany hasaba aldylar. Bu hadysa "supernowa" (sper-täze ýyldyz) we "kilonowa" partlamalarynyň aýratynlyklaryny özünde jemleýän düýpgöter täze partlama görnüşiniň — "superkilonowanyň" ilkinji nusgasy bolup biler...

16.12.2025 09:48
8.5k+

Aýa bir sagatda üç meteorit baryp urdy

15-nji dekabra geçilen gije Aýyň üstüne üç meteoritiň gaçyşy hasaba alyndy. Hadysa bir sagatdan az wagtyň içinde bolup geçdi. Seýrek çaknyşma seriýasy iň kuwwatly meteor akymlarynyň biri bolan Geminidiň iň ýokary işjeňligi bilen baglanyşyklydyr diýip, ýaponiýaly astronom-höwesjeň Daiçi Fuji habar berdi...

10.12.2025 09:53
5.6k+

7-nji ýanwarda planetalaryň ýörişi bolar we ol indiki gezek 2267-nji ýylda gaýtalanar

2026-njy ýylyň 7-nji ýanwarynda planetalaryň ýörişi bolar: Gün, Wenera we Mars bir hatara diýen ýaly düzüler, olaryň arasyndaky burç aralygy bolsa bir gradusa çenli azalar. Bu astronomik hadysanyň indiki gezek diňe XXIII asyrda gaýtalanmagyna garaşylýar diýip, RYA-nyň Kosmos gözlegleri institutynyň we Gün-Ýer fizikasy institutynyň metbugat gullugy habar berdi...