Alymlar žiraflary dört görnüşe böldi

  • 23.08.2025 12:32
  • 5.9k+

Halkara tebigaty goramak birleşigi (IUCN) žiraflary resmi taýdan dört görnüşe böldi. Ozal olaryň hemmesi bir görnüş diýlip hasaplanýardy diýip, Bi-bi-si belleýär.

Indi ylym şu aşakdakylary tapawutlandyrýar:

  • Demirgazyk žiraf (günbatar afrikan, kordofan we nubiýa görnüşleri bilen),
  • Gözenekli žiraf,
  • Masaý žirafy (masaý görnüşi we Tornikroft žirafy bilen),
  • Günorta žiraf (günorta afrikan we angola görnüşleri bilen).

Soňky ýyllarda alymlar bu haýwanlaryň biri-birinden ep-esli tapawutlanýandygyna üns berdi. Bu hem toparlara bölünişe gaýtadan seretmek üçin esas boldy.
Hünärmenleriň pikiriçe, täzelenen çemeleşme žiraflara abanýan howplara has takyk baha bermäge we Afrikanyň dürli ýerlerinde olary goramak boýunça çäreleri işläp düzmäge kömek eder. Bu çözgüt milli we halkara derejesinde tebigaty goraýyş syýasatyna hem täsir eder.
Halkara tebigaty goramak birleşigi dünýäde iň uly ekologiýa ulgamydyr. Ol 1400-den gowrak guramany we 17 müň hünärmeni birleşdirýär. Birleşik 1948-nji ýylda döredildi we howp abanýan görnüşleriň Gyzyl sanawyny ýöredýär. Gurama biodürlüligi saklamak meselelerinde esasy we ygtybarly çeşme hasaplanýar. 


şu gün 15:50
1.5k+

Floridada kenara zyňylan girdenek kaşalotlarda bakteriýanyň nämälim görnüşleri ýüze çykaryldy

Floridanyň Atlantik uniwersitetiniň ýanyndaky Harbow-Branç okeanografiýa institutynyň hünärmenleri girdenek kaşalotlaryň organizmlerinde Helicobacter urugyna degişli, ylma ozal nämälim bolan üç sany bakteriýa genotipini tapdylar...

18.02.2026 12:14
4.4k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

18.02.2026 12:01
8.2k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...

18.02.2026 09:57
5.8k+

Wýetnamda 2000 ýyl ozal dişleri garaltmak däbi bolupdyr: bu geň däbiň syry açyklandy

Dişleri garaltmaklyk — Gündogar we Günorta-Gündogar Aziýa halklarynyň arasynda gadymy döwürlerden bäri dowam edip gelýän özboluşly däpdir. Bu däp adamlar üçin "özüňkini" "ýatdan" tapawutlandyrmak, adamlary jyn-şeýtanlardan, medeniýetli halky bolsa "wagşylardan" saýhallamak ýaly birnäçe möhüm wezipäni ýerine ýetiripdir...