Kosmosa syçanlar, garynjalar, siňekler we ösümlikler bilen ýüklenen hemra iberildi

  • 21.08.2025 19:41
  • 7.6k+

20-nji awgustda Aşgabat wagty bilen 22:13-de Baýkonur kosmodromyndan “Bion-M2” biologik kosmos enjamy bilen “Soýuz-2.1b” raketasy uçuryldy. Onuň bortunda 75 syçan, 1,5 müň töweregi siňek, garynja, kömelek, moh, ösümlik we öýjükli kulturalar bar.

“Roskosmos” uçuşdan 12 minutdan soň gäminiň bellenilen orbita asuda çykarylandygyny we üçünji basgançagyň raketadan aýrylandygyny habar berdi.
“Bion” Russiýanyň kosmosda biologik gözlegler üçin niýetlenen enjamlar seriýasydyr. Alymlar radiasiýanyň we agramsyzlygyň janly organizmlere nähili täsir edýändigini öwrenýär. Bu seriýanyň ilkinji enjamy (“Kosmos-605) 1973-nji ýylda uçuryldy. Şonda kosmosa pyşdyllar, alakalar, mör-möjekler we kömelekler iberildi.
2013-nji ýylda orbita täze nesliň ilkinji hemrasy – “Bion-M1” çykaryldy. Onuň ýolagçylary syçanlar, mongol syçanlary, gekkonlar, ulitkalar, ösümlikler we dürli mikroorganizmler boldy.
“Bion-M2” täze wezipäni ýerine ýetirýär: alymlar dürli görnüşleriň kosmos radiasiýasy häzirki Halkara kosmos stansiýasynyň orbitasyndan ýokary bolan giňişlikde uçuşy nähili geçirýändigine düşünmek isleýär. Bu maglumatlar ekipažly uçuşlarda, şol sanda uzak kosmosa uçuşlarda adamlary goramagyň usullaryny işläp taýýarlamak üçin möhümdir.
Enjam orbitada 30 gün bolar we 19-njy sentýabrda Ýere gaýdyp gelmeli. Ol Russiýanyň Orenburg welaýatynyň sähralarynda gonar.


düýn 20:13
2.7k+

Aýdan alnan topragyň seljermesi Ýerde suwuň gelip çykyşy baradaky düşünjeleri üýtgedýär

Aý topragynyň (regolitiň) seljermesi Ýerdäki suwuň esasy böleginiň daşarky kosmosdan gelmedik bolmagynyň mümkindigini görkezdi. Şeýle netijä takmynan 50 ýyl mundan ozal “Apollo” missiýalary tarapyndan getirilen nusgalary täzeden öwrenen amerikan alymlar geldiler...

düýn 03:49
1k+

Jeýms Webb garaňky materiýanyň iň takyk kartasyny döretdi

Jeýms Webb kosmos teleskopunyň maglumatlaryny işleýän alymlar garaňky materiýanyň şu güne çenli döredilen iň takyk kartalarynyň birini düzdiler. Gözlegiň netijeleri Nature Astronomy žurnalynda çap edildi. Täze karta — yşyk saçmaýan we görünmeýän maddyýet bolan garaňky materiýanyň adaty maddyýet bilen nähili baglanyşyklydygyny we  älemiň «kosmos karkasyny» (gurluşyny) nähili emele getirýändigini görkezýär...

28.01.2026 16:25
4.5k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...

28.01.2026 14:31
2.3k+

Marsda öň Demirgazyk buzly ummandaky ýaly kän suwuň bolanlygy çaklanylýar

Alymlar Marsyň demirgazyk ýarym şarynda gadymy ummanyň kenar ýakasyny ýatladýan derýa hanalaryna meňzeş gurluşlary tapdylar. Bu barada Live Science neşiri habar berýär. Bern uniwersitetiniň hünärmenleri «ExoMars Trace Gas Orbiter», «Mars Express» we «Mars Reconnaissance Orbiter» orbita apparatlarynyň kameralarynyň kömegi bilen Mariner jülgesini içgin öwrendiler...