Türkmen alymlary ýyladyşhanalar üçin uniwersal suwuk dökün işläp taýýarlaýarlar

  • 10.08.2025 22:48
  • 3.1k+

Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň Himiýa institutynda ýyladyşhanalar üçin KAS-28, -30 we -32 suwuk dökünleriniň döredilmegi boýunça işler tamamlaýjy tapgyrda alnyp barylýar. «Türkmenistan: Altyn asyr» elektron neşiriniň habar bermegine görä, täze önümiň düzüminde kaliý, azot, ammiak selitrasy we beýleki peýdaly goşundylary bar.

Täze işläp taýýarlama gök önümleri, sitrus miwelerini hem-de banan ösdürip ýetişdirýän ýerli ýyladyşhana hojalyklarynda gyzyklanma döredýär. Goňşy ýurtlar hem bu dökünden «çäklendirilmedik mukdarda» satyn almaga taýýarlyk görýärler. Institut döküniň senagat görnüşinde öndürilişine gatnaşmagy, onuň Türkmenistanda ylmy esasda, barlaghana gözegçiligi bilen öndürilmegini meýilleşdirýär.
Tehnologik taslamalar we ornaşdyrma bölüminiň uly inženeri Amanmyrat Remezanowyň sözlerine görä, dökün ýyladyşhana ösümlikleri üçin zerur bolan ähli maddalary — witaminleri, mineralary, mikroelementleri hem-de kesellere we zyýankeşlere garşy gorag berýän bölekleri özünde jemleýär. Ulanylmazdan öň garyndy her bir ekiniň aýratynlyklaryny göz öňünde tutup, gerekli konsentrasiýa çenli suw bilen garylmaly. Ony damjalaýyn suwaryş ulgamy arkaly berip, bir wagtda hem suwaryş, hem-de iýmitlendiriş amala aşyrylyp bilner.
Garyndy ekologiýa talaplary göz öňünde tutulyp taýýarlanyldy — ol toprak, ösümlikler we daşky gurşaw üçin howpsuzdyr. Hünärmenleriň pikiriçe, ony diňe ýyladyşhana hojalyklarynda däl, eýsem, açyk meýdanda miweler, gawun-garpyz we gök önümler öndürýänler hem ulanyp bilerler.


düýn 20:39
5k+

Pomidorlar "gygyrýar": alymlar ösümlikleriň seslerini ýazga aldylar

Ösümlikler agyryny duýanda özboluşly "gykylyk" çykarýarlar. Tel-Awiw uniwersitetiniň alymlary 2023-nji ýylda pomidor we temmäki ösümlikleri bilen geçirilen synaglar wagtynda olaryň azar berlende çykarýan......

28.04.2026 23:08
2.5k+

Genetikler DNK analizi arkaly rim imperatory Otto I-niň şahsyýetini tassykladylar

Magdeburg ybadathanasyndan tapylan galyndylaryň imperator Otto I-niňkidigi genetiki derňewler arkaly tassyklandy. Bu barada alymlar DNK barlaglaryny geçirenlerinden soň habar berdiler....

28.04.2026 17:38
3.1k+

Daşky magnit meýdany bolmadyk täsin magnit döredildi

Daniýaly alymlar täsin bir material – hrom-pirazin (Cr(pyrazine)₃) atly magnit oýlap tapdylar. Onuň adaty magnitlerden esasly tapawutly tarapy, özünde magnit güýji bar bolsa-da, daşyna hiç hili magnit......

27.04.2026 23:19
5.2k+

Saturnyň hemrasynda hatda ýeňiljek şemal hem uly tolkunlary döredip biler

Planetologlar tolkunlaryň emele gelişiniň mehanizmlerini düşündirýän uniwersal fiziki modeli işläp düzdi. JGR Planets žurnalynda çap edilen bu barlag Saturnyň Titan atly hemrasynda, hatda örän gowşak ýelleriň......