Ýaponiýada Daun sindromynyň öňüni almak üçin goşmaça hromosomlary aýyrmagy öwrenýärler

  • 30.07.2025 14:39
  • 2.2k+

Ýaponiýanyň Mie uniwersitetiniň alymlary Daun sindromyna sebäp bolýan goşmaça hromosomy aýyrmaga gönükdirilen gen redaktirleme usulyny döretdiler diýip, PNAS Nexus žurnalynda çap edilen barlaga salgylanýan My Modern Met onlaýn neşiri habar berýär.

Daun sindromy - 21-nji hromosomanyň (trisomiýa 21) goşmaça göçürmesiniň bolmagy sebäpli ýüze çykýan genetiki keseldir, bu ýürek ýetmezçiligi, kerlik we geplemekdäki kynçylyklar ýaly ösüşiň, akyl aýratynlyklarynyň we fiziki patologiýanyň bozulmalaryna sebäp bolýar.
Barlagçylar allele-mahsus redaktirleme - fermentiň goşmaça hromosomany takyk nyşana alýan usuly üçin CREPR / Cas9 tehnologiýasyny ulandylar. Laboratoriýa synaglarynda goşmaça nusgany aýyrmaklyk zeper ýeten öýjüklerde genleriň ekspressiýasynyň kadalaşmagyna getirdi. Soňky synaglar nerw ulgamynyň ösüşine gatnaşýan genleriň has işjeňleşendigini, metabolizma gatnaşýan genleriň bolsa has haýallandygyny görkezdi. Redaktirlenen öýjükler hem has çalt ösüp we bejerilmedik öýjüklere garanda takmynan iki esse çalt bölünip başlady.
Barlagyň awtorlary CRISPR tehnologiýasynyň sagdyn öýjüklere hem täsir edip biljekdigini, şonuň üçin işläp taýýarlamanyň entek kliniki taýdan ulanmaga taýyn däldigini nygtaýarlar. Häzirki wagtda diňe trisomiýaly öýjüklere täsir etmek üçin, redaktirlemegiň takyklygyny ýokarlandyrmak boýunça işler alnyp barylýar.


20.02.2026 14:55
5.7k+

Ýaponiýanyň gadymy "gaplaňlary" hakykatda gowak arslanlary bolup çykdy

Uzak wagtlap Ýaponiýanyň adalarynda gadymy döwürlerde gaplaňlaryň ýaşapdyr diýlip hasaplanýardy. Emma täze geçirilen DNK barlaglary bu ýyrtyjylaryň aslynda meşhur gowak arslanlarydygyny subut etdi. Häzirki wagtda Ýaponiýanyň tebigatynda ýolbars ýa-da gaplaň ýok...

15.02.2026 08:43
3.1k+

Alymlar: kitap okamak we dil öwrenmek demensiýa töwekgelçiligini 40% peseldýär

Çikagodaky Raş uniwersitetiniň Lukmançylyk merkeziniň alymlary ömrüň dowamynda yzygiderli akyl işjeňligini saklamak demensiýa töwekgelçiligini ep-esli peseldip, hatda onuň ýüze çykmasyny yza-da tesdirip bilýär diýen netijä geldiler diýip, The Guardian neşiri habar berýär...

12.02.2026 18:54
1.4k+

Türkmenistanyň ilçisi ýapon hyzmatdaşlary bilen ylmy-tehnologik gatnaşyklary maslahatlaşdy

2026-njy ýylyň 9-njy fewralynda Ýaponiýada Türkmenistanyň ilçisi A. Baýramowyň Türkmen-ýapon ylmy-tehnologik assosiasiýasynyň prezidenti H. Koýnuma we bu assosiasiýa bilen hyzmatdaşlyk edýän ýapon kompaniýalarynyň wekilleri bilen duşuşygy boldy...

10.02.2026 09:48
2k+

Ýapon alymlary wolframdan 3D çap etmegiň täze usulyny işläp düzdüler

Hirosima uniwersitetiniň alymlary iň gaty senagat materiallarynyň biri bolan wolfram-kobalt karbidinden (WC-Co) dürli önümleri 3D çap etmegiň innowasion usulyny tapdylar. Täze tehnologiýa materialy doly eretmän, ony diňe ýumşatmak arkaly işleýär...