Ýaponiýada Daun sindromynyň öňüni almak üçin goşmaça hromosomlary aýyrmagy öwrenýärler

  • 30.07.2025 14:39
  • 2.2k+

Ýaponiýanyň Mie uniwersitetiniň alymlary Daun sindromyna sebäp bolýan goşmaça hromosomy aýyrmaga gönükdirilen gen redaktirleme usulyny döretdiler diýip, PNAS Nexus žurnalynda çap edilen barlaga salgylanýan My Modern Met onlaýn neşiri habar berýär.

Daun sindromy - 21-nji hromosomanyň (trisomiýa 21) goşmaça göçürmesiniň bolmagy sebäpli ýüze çykýan genetiki keseldir, bu ýürek ýetmezçiligi, kerlik we geplemekdäki kynçylyklar ýaly ösüşiň, akyl aýratynlyklarynyň we fiziki patologiýanyň bozulmalaryna sebäp bolýar.
Barlagçylar allele-mahsus redaktirleme - fermentiň goşmaça hromosomany takyk nyşana alýan usuly üçin CREPR / Cas9 tehnologiýasyny ulandylar. Laboratoriýa synaglarynda goşmaça nusgany aýyrmaklyk zeper ýeten öýjüklerde genleriň ekspressiýasynyň kadalaşmagyna getirdi. Soňky synaglar nerw ulgamynyň ösüşine gatnaşýan genleriň has işjeňleşendigini, metabolizma gatnaşýan genleriň bolsa has haýallandygyny görkezdi. Redaktirlenen öýjükler hem has çalt ösüp we bejerilmedik öýjüklere garanda takmynan iki esse çalt bölünip başlady.
Barlagyň awtorlary CRISPR tehnologiýasynyň sagdyn öýjüklere hem täsir edip biljekdigini, şonuň üçin işläp taýýarlamanyň entek kliniki taýdan ulanmaga taýyn däldigini nygtaýarlar. Häzirki wagtda diňe trisomiýaly öýjüklere täsir etmek üçin, redaktirlemegiň takyklygyny ýokarlandyrmak boýunça işler alnyp barylýar.


01.02.2026 23:09
2.2k+

Ýaponiýaly alymlar ultrases barlagynda suwuk geliň deregine polimer ýassyk döretdiler

Ýaponiýanyň Kindaý uniwersitetiniň hünärmenleri ultrases barlaglarynda (UZI) adaty geliň deregine ulanyp boljak polimer "ýassygy" döretdiler. Bu täzelik barada "Scientific Reports" ylmy žurnalynda makala çap edildi...

01.02.2026 11:42
1.7k+

Nesil yzarlaýan keselleri önünden çaklamak üçin Google DeepMind täze gural döretdi

Google DeepMind kompaniýasy keselleriň döremegine täsir edýän genetiki faktorlary ýüze çykarmak üçin niýetlenen AlphaGenome atly emeli aň guralyny tanyşdyrdy. Bu model bir wagtyň özünde DNK kodunyň 1 milliona çenli belgisini seljermäge ukyplydyr, bu bolsa täze bejeriş usullaryny işläp düzmäge ýardam eder diýip, The Guardian neşiri habar berýär...

29.01.2026 20:16
2.3k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...

19.01.2026 14:39
13k+

Alymlar bedeniň garramaga başlaýan takyk ýaşyny anykladylar

Finlýandiýaly we şwesiýaly alymlar durmuş ýörelgesiniň saglyga iň güýçli täsir edýän döwrüni we garramanyň ilkinji alamatlarynyň haçan ýüze çykýandygyny öwrendiler. Finlýandiýada geçirilen barlaglar bedeniň 36-46 ýaş aralygynda has duýgur bolýandygyny görkezdi...