ABŞ-da öý şertlerinde deriniň rak keselini anyklamaga kömek etjek plastyr oýlanyp tapyldy

  • 29.07.2025 19:11
  • 7.9k+

ABŞ-da öý şertlerinde deriniň rak keselini anyklap bilýän mikro iňňeli silikon plastyr işlenip taýýarlandy. Bu barada Biosensors we Bioelektronika ylmy žurnalynda habar berildi.

Enjam syçanlarda we doňuzlarda geçirilen synaglardan üstünlikli geçip, melanomany howply däl çişlerden tapawutlandyrmaga ukyplydygyny görkezdi.
Plastyr ýyldyz şekilli mikro iňňeli silikon esasdan ybarat. Iňňeleriň uzynlygy 0,6 mm we ini 0,01 mm-den hem kiçi. Olaryň uçlary DNK-nyň we RNK-nyň böleklerini saklaýan mikroskopik köpürjikler bolan ekzosomalary çykarýan gel bilen örtülendir. Bu gurluşlar heniz biopsiýa edilmänkä ýa-da gan barlagy geçirilmänkä çişiň bardygyny görkezip biler.
Awtorlaryň sözlerine görä, plastyryň iňňeleri agyry döretmeýär we deriniň ýokarky gatlagyndan aşak çümmeýär. Ulanylandan soň, plastyry deriden aýyrmaly we ýörite kislota çümdürmeli, şonda gel hem, ekzosomalar hem ergine öwrülýär. Soňra emele gelen nusga synag zolajygyny çümdürmeli: eger suwuklykda melanomanyň ekzosomalary bar bolsa, zolakda iki setir peýda bolar, ýogsamam - biri. Bu mehanizm COVID-19 üçin niýetlenen çalt synagyň işleýşine meňzeş.
Işläp taýýarlama Miçigan uniwersitetiniň hünärmenleri tarapyndan döredildi. Indiki tapgyrda adamlarda synag geçiriler. Synag şowly bolan ýagdaýynda plastyr erkin satuwa çykarylar.
Şeýle hem, alymlar tehnologiýany rak keseliniň beýleki - öýkeniň, süýt mäzleriniň, içegäniň, beýniniň we peşew mäziniň rak keselleri ýaly görnüşlerini tapmak üçin uýgunlaşdyrmagy meýilleşdirýärler.


29.01.2026 20:16
2.2k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...

21.01.2026 23:39
3.8k+

Haçan? Nädip?: arheologlar Amerika ýaýran ilkinji adamlaryň geliş ugruny öwrendiler

Science Advances žurnalynda çap edilen täze gözleg Amerika ilkinji göçüşligiň alternatiw düşündirişini hödürleýär. Ondan çen tutsaň, ilkinji amerikaly bolmak islän adamlaryň buzly Beringiýadan geçmegiň ýerine, deňiz baýlyklaryny özleşdirip, Demirgazyk-Gündogar Aziýanyň we Ýuwaş ummanyň kenary arkaly hereket edip bilmekleri-de mümkindi...

20.01.2026 11:44
4.6k+

Hytaýyň ýokary okuw mepdepleri Garwardy iň gowy uniwersitetleriň reýtinginde üçünji orna düşürdi

Hytaýyň birbada sekiz uniwersiteti her ýyl Niderlandlarda Leýden uniwersiteti tarapyndan düzülýän dünýäniň on sany iň gowy ýokary okuw mekdebiniň sanawyna girdi. Täze reýtingde birinji orny Hançžoudaky Çžeszýan uniwersiteti eýeledi...

19.01.2026 14:39
13k+

Alymlar bedeniň garramaga başlaýan takyk ýaşyny anykladylar

Finlýandiýaly we şwesiýaly alymlar durmuş ýörelgesiniň saglyga iň güýçli täsir edýän döwrüni we garramanyň ilkinji alamatlarynyň haçan ýüze çykýandygyny öwrendiler. Finlýandiýada geçirilen barlaglar bedeniň 36-46 ýaş aralygynda has duýgur bolýandygyny görkezdi...