Astronomlar ilkinji gezek täze planeta ulgamynyň döremegini görüp bildiler

  • 21.07.2025 00:38
  • 7k+

Halkara astronomlar topary ilkinji gezek ýaş ýyldyzyň töwereginde planetalaryň emele gelip başlandygyny hasaba aldy. Nature žurnalynda neşir edilen açyş Gün ulgamynyň gelip çykyşyna düşünmekde möhüm ädim boldy.

Gözegçilik edilýän obýekt Orion ýyldyzlar toplumynda ýerleşen HOPS-315 ýyldyzy boldy. Onuň töwereginde alymlar protoplaneta diskini – ahyrynda planetanyň döremegine getirýän gazyň we tozanyň üýşmegini ýüze çykardy.
Syn etmek üçin “Jeýms Uebb” kosmos teleskopy ulanyldy. Onuň kömegi bilen ylmy gözlegçiler HOPS-315-i gurşap alýan maddanyň himiki düzümini öwrendi. Alymlar emele gelýän ulgamyň mundan beýläkki ösüşini yzarlamak üçin gözegçiligi dowam etdirmegi meýilleşdirýär.

“Meniň pikirimçe, biz bu proses barada ilkinji gezek düşünje aldyk. Ýöne biz ýaňy başlaýarys” – diýip, bu babatda Şarlottswilldäki Milli radioastronomiýa obserwatoriýasynyň astronomy Jon Tobin belledi. 


düýn 13:26
2.5k+

Alymlar strategik pikirlenip aw etmek ukyby bolan täsin möý hakda gürrüň berdiler

Alymlar soňky wagtlar Portia urugyna degişli möýleriň geň galdyryjy ukyplaryna üns berdiler. Ratgers uniwersitetiniň ewolýusion biology Skott Trewersiň Forbes neşirinde ýazan makalasynda bellemegine görä, bu möýler özleriniň örän kiçijik nerw ulgamyna garamazdan, çylşyrymly we çeýe awçylyk endiklerini özleşdiripdirler...

düýn 10:54
2.8k+

Fizikler Edisonyň unudylan tejribesinden geljegiň tehnologiýasynyň salgysyny tapdylar

XIX asyryň ahyrynda Tomas Edison iş edinip, lampalaryň has uzak wagtlap ýanmagynyň ýollaryny gözledi. Aradan takmynan 150 ýyl geçensoň, alymlar onuň tejribelerinden birini gaýtalamak kararyna geldiler we garaşylmadyk açyş etdiler...

10.02.2026 15:07
2.8k+

Niderlandlarda himiýa kanunlaryny inkär edýän we öz-özüni dikeldýän plastik döredildi

Niderlandlaryň Wageningen uniwersitetiniň barlagçylary, professor Ýasper wan der Guhtyň ýolbaşçylygynda, materialyň düýpgöter täze görnüşini oýlap tapdylar we oňa «kompleksimer» diýip at dakdylar. Onuň üýtgeşikligi, öň biri-birine düýbünden çapraz gelýär diýlip hasap edilen häsiýetleri-de özünde jemlemegindedir...

10.02.2026 09:48
1.9k+

Ýapon alymlary wolframdan 3D çap etmegiň täze usulyny işläp düzdüler

Hirosima uniwersitetiniň alymlary iň gaty senagat materiallarynyň biri bolan wolfram-kobalt karbidinden (WC-Co) dürli önümleri 3D çap etmegiň innowasion usulyny tapdylar. Täze tehnologiýa materialy doly eretmän, ony diňe ýumşatmak arkaly işleýär...