Astronomlar ilkinji gezek täze planeta ulgamynyň döremegini görüp bildiler

  • 21.07.2025 00:38
  • 7k+

Halkara astronomlar topary ilkinji gezek ýaş ýyldyzyň töwereginde planetalaryň emele gelip başlandygyny hasaba aldy. Nature žurnalynda neşir edilen açyş Gün ulgamynyň gelip çykyşyna düşünmekde möhüm ädim boldy.

Gözegçilik edilýän obýekt Orion ýyldyzlar toplumynda ýerleşen HOPS-315 ýyldyzy boldy. Onuň töwereginde alymlar protoplaneta diskini – ahyrynda planetanyň döremegine getirýän gazyň we tozanyň üýşmegini ýüze çykardy.
Syn etmek üçin “Jeýms Uebb” kosmos teleskopy ulanyldy. Onuň kömegi bilen ylmy gözlegçiler HOPS-315-i gurşap alýan maddanyň himiki düzümini öwrendi. Alymlar emele gelýän ulgamyň mundan beýläkki ösüşini yzarlamak üçin gözegçiligi dowam etdirmegi meýilleşdirýär.

“Meniň pikirimçe, biz bu proses barada ilkinji gezek düşünje aldyk. Ýöne biz ýaňy başlaýarys” – diýip, bu babatda Şarlottswilldäki Milli radioastronomiýa obserwatoriýasynyň astronomy Jon Tobin belledi. 


şu gün 13:26
367

SpaceX 2027-nji ýyla çenli Starship raketasynyň ilkinji täjirçilik uçuşyny taýýarlaýar

Amerikanyň SpaceX kompaniýasy 2027-nji ýylyň ortalaryna çenli kämilleşdirilen Starlink internet hemralaryny orbita çykarmak üçin täze Starship göteriji raketasyny taýýarlamagy meýilleşdirýär. Bu barada «Financial Times» neşiri kompaniýanyň Starlink boýunça uly wise-prezidenti Maýkl Nikollsa salgylanyp habar berýär...

düýn 16:19
3.4k+

Çybynlaryň «adam kastyna çykanyna» 1,8 million ýyl bolupdyr

Biologlar mör-möjekleriň DNK-syny seljerip, çybynlaryň adamy çakmak arkaly iýmitlenip başlamagynyň takmynan 1,8 million ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýada ýüze çykandygy baradaky netijä geldiler. Çybynlar adam üçin iň wehimli mör-möjekler hasaplanylýar...

düýn 16:01
909

Alymlar metandan dermanlyk madda almagy öwrendiler

Alymlar metany derman öndürmekde ulanyp boljak çylşyrymly himiki maddalara öwürmegiň täze usulyny işläp düzdüler. Bu baradaky barlag Science Advances žurnalynda çap edildi. Taslamanyň esasy üstünligi – taryhda ilkinji gezek metandan gönüden-göni dimestrol maddasynyň alynmagydyr...

02.03.2026 14:41
3.9k+

Aý barha kiçelýär: bu geljekde oňa gonjak kosmonawtlar üçin howply bolup biler

Ýeriň hemrasy kem-kemden göwrümini ýitirýär, bu bolsa onuň gabygynda jaýryklaryň we gatlaklaryň emele gelmegine sebäp bolýar. Bu barada The Planetary Science Journal neşiri Smitson milli howa we kosmos muzeýiniň hünärmeni Koul Naýpaweriň barlaglaryna salgylanyp habar berýär...