ABŞ-da millionlarça dollar sarp edilen kosmos ýadro reýderi taslamasy ýapyldy

  • 06.07.2025 14:49
  • 3.4k+

ABŞ-nyň Goranmak boýunça geljekki barlag taslamalary gullugy (DARPA) NASA bilen kosmos termiki ýadro hereketlendirijisini (NTP) döretmek baradaky bilelikdäki taslamany ýatyrdy. Bu karar häzirki zaman raketa tehnologiýasynyň gazananlary, şol sanda SpaceX-iň üstünligi we ýadro hereketlendirijileriniň geljeginiň täze seljermesi bilen düşündirilýär  diýip, Space News habar berýär.

DRACO (Demonstration Rocket for Agile Cislunar Operations) programmasy 2020-nji ýylda işe girizildi. 14 million dollarlyk ilkinji şertnamany Gryphon Technologies kompaniýasy aldy – ol ýadro bölünişi suwuk wodorody - kosmosa radioaktiw gaz hökmünde çykýan suwuklygy gyzdyrjak hereketlendirijini dizaýn etmelidi.
2021-nji ýylda DARPA General Atomics (22 million dollar), Blue Origin (2,5 million dollar) we Lockheed Martin (2,9 million dollar) bilen şertnama baglaşdy. 2023-nji ýylda bu maksatnama NASA goşuldy. Şondan soň taslamanyň umumy býujeti 499 million dollara ýetdi.
BWX Technologies hereketlendiriji işläp taýýarlamaga girişdi, Lockheed Martin bolsa raketany ýygnaýar we 2027-nji ýylda meýilleşdirilýän uçuşa taýýarlaýar.
Şeýle-de bolsa, NASA-nyň 2026-njy ýyldaky býujet taslamasy DRACO-ny maliýeleşdirmegi göz öňünde tutmaýar.
DARPA gowşurylyş ulgamlarynda çalt öňe gidişlik sebäpli artykmaçlygyň elektroraketa ýadro hereketlendirijilerine geçýändigini we munuň DRACO taslamasyny köne edýändigini aýtdy.


düýn 18:11
2.2k+

Mars gijesiniň seýrek suraty: Curiosity emeli yşyklandyryşda surat düşürdi

Marsyň üstüni öwrenýän "Curiosity" apparaty "gyzyl" planetanyň gijeki görnüşiniň seýrek suratyny almagy başardy. ​Bu surat 2025-nji ýylyň 6-njy dekabrynda, apparatyň Marsdaky işiniň 4740-njy  gününde düşürildi...

düýn 16:33
1.9k+

ESA iň täze howa hemrasyndan alnan ilkinji suratlary görkezdi

Brýusselde geçirilen Ýewropa kosmos maslahatynda Meteosat hemrasynyň üçünji nesline degişli bolan MTG-S (Sounder) hemrasyndan alnan ilkinji suratlar jemgyýetçilige hödürlendi. Bu suratlar missiýanyň atmosferanyň temperaturasy we çyglylygy baradaky maglumatlary ýygnamak ukybyny subut edýär...

düýn 11:10
4.1k+

Ýerden 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş üçin ýaramly planeta tapyldy

Halkara astronomlar topary ýaşaýyş üçin ýaramly bolmagy mümkin bolan täze bir planetany ýüze çykardylar. Ol Ýer şaryndan takmynan 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu açyş barada The Guardian neşiri Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edilen barlaga salgylanyp habar berýär...

30.01.2026 20:13
3.4k+

Aýdan alnan topragyň seljermesi Ýerde suwuň gelip çykyşy baradaky düşünjeleri üýtgedýär

Aý topragynyň (regolitiň) seljermesi Ýerdäki suwuň esasy böleginiň daşarky kosmosdan gelmedik bolmagynyň mümkindigini görkezdi. Şeýle netijä takmynan 50 ýyl mundan ozal “Apollo” missiýalary tarapyndan getirilen nusgalary täzeden öwrenen amerikan alymlar geldiler...