Ýewropa kosmos agentligi Aýy we Marsy ilatlaşdyrmagyň meýilnamasyny hödürleýär

  • 24.06.2025 12:13
  • 5.3k+

2040-njy ýyla çenli adamlar Marsda ýaşap başlap bilerler. Bu meýilnama Ýewropa kosmos agentligi (ESA) tarapyndan hödürlenen Strategy 2040-yň we Technology 2040 Vision-niň resminamalarynda yglan edildi.

Maksatlaryň arasynda - orbital we planetar bazalary döretmek, özbaşdak ýaşaýşy goldamak ulgamyny we balyk ýaly iýmitleri ösdürip ýetişdirmek görnüşindäki  işleri  öz içine alýar.

"Bu häki bir meýilnama bolman, herekete çagyryşdyr" – diýip, ESA-nyň baş müdiri Ýozef Aşbaher agentligiň agza ýurtlaryna ýüzlenmek bilen mälim etdi.

Hünärmenleriň pikirine görä, ýakyn 15 ýylda tehnologiýa diňe bir älem baradaky düşünjäni däl, eýsem adamyň ondaky ornuny hem düýpgöter üýtgeder. Ileri tutulýan ugurlaryň arasynda - ion hereketlendirijilerini, kwant kompýuterlerini, missiýany dolandyrmak üçin emeli aňy we beýleki planetalarda jaý gurmak üçin 3D çapdan peýdalanmak bar.

Tehnologiýa "2040 Görkeziş" resminamasynda "Adamzat Ýeriň orbitasynda, Aýda, Marsda we olardan has uzaklarda hem ýaşaýar ... Bu agzalan kosmos oazisleriniň ýaşaýjylaryna diňe bir ýaşamaga däl, eýsem, gülläp ösmäge-de mümkinçilik berýär" diýip, Technology 2040 Vision resminamasynda aýdylýar.

Inženerler infrastrukturany işläp taýýarlamak bilen meşgulka, fransuz alymlary kosmosda iýmiti guramagyň ýollaryny gözleýärler. Lunar Hatch taslamasynyň çäklerinde Aýda ýa-da Marsda deňiz okunlaryny (balyk görnüşleri) köpeltmegiň üstünde işleýärler.
Işbil dänelerini ýörite gaplarda eltmek meýilleşdirilýär, bu geljekde göçüp barjaklary balyk - belok çeşmesi, omega-3 ýag kislotalary we B witaminler topary bilen üpjün etmek üçin gerek. Hasaplamalara görä, ýedi adama dört aýlap iýmit bermek üçin 200 töweregi okun gerek bolar.


18.03.2026 14:50
2.4k+

Älem toruny öwrenjek dünýädäki iň uly teleskopyň gurluşygyna başlandy

Älemiň iň ägirt gurluşlarynyň biri bolan «älem toruny» (cosmic web) öwrenmek üçin niýetlenen MOTHRA teleskopynyň gurluşygyna başlandy. Bu enjam galaktikalaryň arasynda ýerleşýän we garaňky materiýanyň ýaýrawyny görkezýän gazyň örän gowşak şöhlelenmesini hasaba alar...

17.03.2026 15:50
1.6k+

Hytaý raketasy Ýeriň ýüzüne gözegçilik edýän hemrany orbita çykardy

Hytaýyň «Çançžen-6A» («Beýik ýöriş-6A») raketa göterijisi ýekşenbe güni raýat maksatlary üçin niýetlenen «Ýaogan-50 02» atly Ýere uzakdan aralykdan gözegçilik ediji hemrany orbita çykardy diýip, CGTN teleýaýlymy habar berdi...

17.03.2026 10:35
1.7k+

Hytaý taryhda ilkinji bolup Marsyň nusgalaryny Ýere getirmäge taýýarlanýar

Hytaý özüniň ägirt uly maksatnamasy bolan «Tianwen-3» taslamasyny iş ýüzünde durmuşa geçirmäge resmi taýdan girişdi we Marsyň toprak nusgalaryny Ýere getirmeli ilkinji missiýasynyň enjamlaryny ýygnap başlady. Nusgalaryň 2031-nji ýylda Ýere getirilmegi meýilleşdirilýär...

15.03.2026 14:07
2.3k+

Alymlar Aýda nohut ösdürip ýetişdirmegi teklip etdiler

Ostindäki Tehas uniwersitetiniň we Tehas A&M uniwersitetiniň hünärmenleri Aýda guruljak geljekki bazalarda nohut ösdürip ýetişdirmegi teklip etdiler. Geçirilen tejribeleriň dowamynda olara Aýyň topragynyň nusgasynda — regolitde bu ösümligi ösdürip ýetişdirmek we hasyl almak başartdy...