Alymlar syrly we seýrek Uinston Red göwheriniň syryny açdylar

  • 11.06.2025 13:14
  • 3.7k+

Alymlar dünýäde iň seýrek we syrly göwherleriň biri, agramy 2,33 karat bolan Uinston Red göwheriniň ilkinji barlagyny geçirdiler. Bu iş Gems & Gemology žurnalynda çap edildi diýip, IFLScience habar berýär.

Uinston Red göwheri özboluşly gyzyl reňki bilen tapawutlanýar. Hünärmenler ony bahasyna ýetip bolmajak diýip atlandyrsalar-da, onuň bazar bahasy 2,6 million dollar diýlip çaklanylýar. Aslynda, Gyzyl göwheriň 1 million dollardan arzan bolýan wagty seýrek.
Bu göwher Waşingtondaky Smitson milli tebigatyň taryhy muzeýine zergär Garri Uinstonyň ogly Ronald Uinston tarapyndan sowgat berildi. Uinston Red-iň gyraňlanylyşy onuň XX asyryň birinji ýarymynda döredilendigini görkezýär. 1938-nji ýylda zergär Žak Kartýeniň ony Nawanagar hindi knýazlygynyň hökümdaryna satandygy mälimdir. 1988-nji ýylda Uinston daşy hökümdaryň oglundan satyn alýar. Göwheri 1988-nji ýylda Tokioda görkezmek meýilleşdirilipdi, ýöne ony halka ilkinji gezek bir ýyl geçensoň görkezdiler.
Alymlar Uinston Red-iň optiki aýratynlyklaryny öwrendiler we ony beýleki seýrek daşlar bilen deňeşdirdiler. Ahyrda-da, onuň özboluşly gyzyl reňki Ýeriň mantiýasyndaky ýokary basyş astynda göwheriň kristal gözeneginiň deformasiýasy sebäpli emele gelipdir diýen netijä geldiler.
Göwheriň Wenesuelada ýa-da Braziliýada gazylyp alnandygy çak edilýär, ýöne onuň gelip çykyşy henizem nämälimligine galýar.


düýn 21:30
2.8k+

Hytaýda Nils Bor bilen Eýnşteýniň arasyndaky belli jedel tejribede çözüldi

Hytaý fizikleri Albert Eýnşteýn tarapyndan tas ýüz ýyl ozal öňe sürlen pikir tejribesini iş ýüzüne geçirip, Nils Boruň goşmaçalylyk ýörelgesini tassykladylar. Bu barada Physical Review Letters žurnaly ýazýar. 1927-nji ýylda Solweý kongresinde Eýnşteýn bilen Boruň arasynda jedel döreýär...

04.01.2026 12:12
5.7k+

Science žurnaly 2025-nji ýylyň on sany esasy ylmy üstünligini aýtdy

Abraýly Science ylmy žurnalynyň redaksiýasy 2025-nji ýylda gazanylan möhüm 10 sany ylmy üstünligiň sanawyny düzmek bilen bu ýyly jemledi. 1. Gaýtadan dikeldilýän energetika Bu gezek neşir reýtingiň başynda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň – Günüň, ýeliň we gidroenergetikanyň ulanylyşynyň çalt depginde ösüşini ýerleşdirdi...

29.12.2025 12:40
2.5k+

Şweýsariýaly inženerler jansyz langustinleriň gabyklaryndan robot ýasadylar

Lozanna Federal Politehniki mekdebiniň (EPFL) ýanyndaky CREATE laboratoriýasynyň inženerleri öli langustinleriň ekzoskeletlerini esas hökmünde ulanyp, biogibrid robotlaryny işläp düzdüler. Berk hitinden ybarat bolan bu organiki gurluşlar biologik berkligi we bogun membranalarynyň çeýeligini özünde jemleýän täsin gurluşlary döretmäge mümkinçilik berdi...

29.12.2025 11:56
3k+

Britaniýaly alymlar elektromagnit päsgelçilikleriniň 99,97%-ini bökdeýän dury plýonkany oýlap tapdylar

Glazgo uniwersitetiniň alymlary elektromagnit şöhlelenmesiniň 99,97%-den gowragyny yzyna serpikdirip bilýän örän inçe, çeýe we dury nanoplýonkany oýlap tapdylar. Bu material Wi-Fi we 5G signallarynyň täsir edýän şertlerinde geýilýän sensorlaryň, lukmançylyk enjamlarynyň we çeýe displeýleriň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek üçin niýetlenendir...