66 sagatlap dowam eden magnit tupany tamamlandy

  • 04.06.2025 16:13
  • 11k+

1-nji iýunda sagat 5:00 töweregi başlanan magnit tupanlary 3-nji iýunda 23:00 töweregi tamamlandy. Russiýanyň Ylymlar Akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň maglumatlaryna görä, olaryň umumy dowamlylygy 66 sagat boldy.

Olardan alty sagadyň dowamynda Ýeriň magnitosferasy ýokary işjeňlik ýagdaýynda boldy. 1-nji iýunda irden tupan G4 derejesine ýetdi – bu bäş derejeden “örän güýçlüdigini” aňladýan dördünji derejedir.
Galan wagtlary tupan, esasan, G1-G2 derejesinde boldy, bu “gowşak” we “ortaça” hasaplanýar.
Dowamlylygyna garamazdan, tupan 2017-nji ýylyň rekordyny täzelemedi – şol wagt geomagnit gozganmalary 69 sagat dowam etdi. Şeýle-de, barlaghana 2005-nji ýylyň sentýabr aýynda “Ýeriň magnit meýdanynyň arakesmesiz 75 sagat işjeň ýagdaýda bolandygyny” ýatlap geçdi.
2-nji iýunda barlaghana häzirki tupana sebäp bolan Gün massasynyň zyňyndylarynyň soňky 20 ýylda iň güýçlüleriň biri bolandygyny habar berdi. Maglumatlara görä, 1-nji iýunda Gün maddasynyň (plazma) tizligi 1100 km/s, temperatura bolsa 2-3 mln gradusa ýetdi.
Tupan wagty Demirgazyk Amerikanyň asmanynda ýiti polýar şöhlelenmeleri göründi.


26.01.2026 15:29
6.7k+

Asyryň iň dowamly Gün tutulmasy 6 minuda çeker: oňa haçan garaşmaly?

2027-nji ýylyň 2-nji awgustynda Günorta Ýewropanyň, Demirgazyk Afrikanyň we Ýakyn Gündogaryň käbir sebitlerinde Günüň doly tutulmasy bolar. Iň ýokary tapgyrda Aý Günüň ýüzüni 6 minut 23 sekuntlap ýapar. Astronomlaryň çaklamalaryna görä, bu iň azyndan 2114-nji ýyla çenli gury ýerde synlap boljak iň dowamly doly Gün tutulma bolar» diýip, Ecoticias neşiri ýazýar...

24.01.2026 15:54
3.6k+

Günüň üstünden iň uly tegmiller toplumy ýitdi

Geçen ýyl Günde dörän tegmil toplumlarynyň arasynda iň ulusy «hiç zat galmazdan diýen ýaly» ýitdi. Bu barada RYA-nyň Kosmos gözlegleri institutynyň we Gün-Ýer fizikasy institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň metbugat gullugy habar berdi...

22.01.2026 23:01
4.2k+

Güýçli Gün alawlamasyndan soň Ýeriň üstünde dörän üýtgeşik polýar şöhlelenmesi kosmosdan düşürildi

Russiýaly kosmonawt Sergeý Kud-Swerçkow Halkara kosmos stansiýasynyň bortundan düşürilen Ýeriň üstündäki seýrek gyzyl polýar şöhlelenmesiniň kadrlaryny görkezdi. Hadysa şu ýylda ilkinji iň ýokary X derejeli alawlamanyň we XXI asyr üçin rekord derejeli radiasiýa tupanynyň netijesi boldy...

20.01.2026 23:00
3.3k+

Ýokary derejeli kosmos tupany asmany ýiti polýar şöhlelenmeleri bilen boýady

Ýeriň golaýynda XXI asyryň iň güýçli radiasiýa tupanlarynyň biri hasaba alyndy. Günüň ýokary energiýaly bölejikleri – proton akymlary örän seýrek S4 derejesine ýetdi – bu soňky 20 ýyldan gowrak wagt bäri hasaba alynmadyk rekord derejedir diýip, Russiýanyň Ylymlar Akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasy habar berdi...