Beýik Britaniýada b.e. öňki I asyryň ortalaryna degişli 800-den gowrak altyn teňňeden ybarat hazyna tapyldy. Esseks graflygynyň Çelmsford şäherinde ýüze çykarylan kolleksiýa «Greýt-Beddou hazynasy» diýlip atlandyryldy we demir asyryna degişli altyn teňňeleriň sany boýunça ýurduň taryhynda iň uly tapyndy hökmünde ykrar edildi.
Arheologlaryň maglumatlaryna görä, bu hazyna trinowantlar bilen katuwellaunlaryň arasyndaky gapma-garşylyk bilen baglanyşykly bolup biler. Rim çeşmelerindäki ýazgylarda taýpalaryň arasyndaky duşmançylygyň rimlileriň bu sebite girmegine täsir edendigi beýan edilýär. Bu teňňeleriň harby gazna ýa-da Ýuliý Sezara berlen salgyt bolmagy hem ähtimal.
«Bu taýpalaryň arasyndaky duşmançylyk barada rim ýazgylaryny tassyklaýan ilkinji arheologik subutnama» — diýip, Çelmsford muzeýiniň kuratory Kler Uillets aýtdy.
Çelmsford şäheriniň geňeşçisi Jenni Larjyň sözlerine görä, bu tapyndy sebitiň arheologik taryhyndaky boşluklary doldurmaga ýardam berer.
Hazyna metal detektoryň kömegi bilen tapyldy, ýöne gözleg rugsatsyz alnyp barlypdyr we tapylandan soň köp wagtlap gizlin saklanypdyr. Şonuň üçin hem hazynany tapan adam pul baýragyndan mahrum edildi, 1996-njy ýyldaky «Hazyna hakyndaky» Kanuna laýyklykda, diňe ýer eýesine kompensasiýa tölendi.
Muzeý tapylan hazynany Milli Lotereýanyň Miras gaznasyndan alnan 250 müň funtlyk (takmynan, 335 müň dollarlyk) grantyň we beýleki haýyr-sahawat serişdeleriniň hasabyna satyn aldy.
2026-njy ýylyň tomsunda teňňeler ilkinji gezek wagtlaýyn sergide köpçülige görkeziler, hemişelik sergi bolsa 2027-nji ýylyň ýazynda açylar. Bu sergide rimlilerden öňki Britaniýada häkimiýet, söwda we jemgyýetçilik üýtgeşmeleri barada gürrüň berler.
